1 món nội tạng động vật lọt top thực phẩm "tốt nhất thế giới": Người Việt đã ăn từ lâu

Nhắc đến các loại thực phẩm bổ dưỡng, đa số chúng ta thường nghĩ ngay đến rau củ hay hoa quả tươi. Tuy nhiên, các chuyên gia dinh dưỡng quốc tế khẳng định nhiều thực phẩm từ động vật cũng sở hữu mật độ dinh dưỡng vượt trội không kém.

Bảng xếp hạng 20 thực phẩm tốt nhất thế giới do chuyên trang ẩm thực y tế BBC Good Food công bố đã gây bất ngờ lớn. Bên cạnh những cái tên quen thuộc như cá hồi hay trứng, một loại nội tạng bình dân đã xuất sắc cán đích ở vị trí thứ 12. Đó chính là gan động vật, cụ thể như gan lợn, gan gà, gan bò, món ăn gắn liền với văn hóa ẩm thực Việt Nam từ bao đời nay.

Lợi ích sức khỏe nổi bật khi ăn gan động vật

Khác với thực vật cần qua nhiều bước chuyển hóa phức tạp, gan động vật cung cấp các dưỡng chất ở dạng hoạt tính sinh học trực tiếp, đem lại những lợi ích cho sức khỏe nếu bạn ăn đúng cách. Nổi bật như:

Phòng ngừa khô mắt và quáng gà

Gan động vật chứa hàm lượng vitamin A dồi dào dưới dạng Retinol. Không giống Beta carotene trong rau củ phải chờ ruột non chuyển hóa, Retinol đi thẳng vào máu đến võng mạc, giúp duy trì khả năng nhìn trong điều kiện thiếu sáng và bảo vệ biểu mô tuyến lệ không bị khô rát.

Tái tạo hồng cầu và ngừa thiếu máu

Nguồn sắt Haem trong gan có sinh khả dụng cao gấp nhiều lần sắt từ thực vật. Dạng sắt này dễ dàng vượt qua màng ruột để tổng hợp Hemoglobin, giúp vận chuyển oxy hiệu quả đến từng tế bào, giảm tình trạng hoa mắt và suy nhược ở phụ nữ.

Kích hoạt chu trình chuyển hóa năng lượng toàn thân

Gan sở hữu trọn bộ vitamin nhóm B đậm đặc, đặc biệt là B12 và Folate. Hai chất này đóng vai trò then chốt trong quá trình tổng hợp tế bào máu, duy trì chức năng hệ thần kinh và hỗ trợ chuyển hóa năng lượng hoạt động cho cơ thể.

Tăng cường mật độ xương và củng cố hàng rào miễn dịch

Sự xuất hiện của vitamin D3 tự nhiên trong gan chính là chìa khóa giúp ruột hấp thụ canxi và phốt pho tối đa. Dưỡng chất này vừa giữ cho khung xương chắc khỏe, vừa hỗ trợ tế bào bạch cầu tăng cường sức đề kháng.

Hỗ trợ chuyển hóa mỡ và bảo vệ tim mạch

Hàm lượng Choline dồi dào trong gan tham gia trực tiếp vào quá trình vận chuyển chất béo ra khỏi gan, ngăn ngừa nguy cơ gan nhiễm mỡ. Đồng thời, Choline giúp kiểm soát nồng độ Homocysteine trong máu, giảm nguy cơ tổn thương thành mạch.

Cung cấp đạm chất lượng cao

Với mật độ protein tinh khiết cực kỳ cao nhưng lại chứa rất ít calo, gan cung cấp đầy đủ các axit amin thiết yếu. Nguồn đạm này giúp xây dựng khối cơ bắp chắc khỏe, duy trì cảm giác no lâu và hạn chế thèm ăn vặt.

Những người cần cẩn trọng khi ăn gan động vật

Do sở hữu mật độ dinh dưỡng và các hợp chất tự nhiên quá cao, gan động vật có thể gây tác dụng ngược cho một số nhóm người, cần cẩn trọng khi ăn hoặc tham khảo ý kiến bác sĩ:

- Phụ nữ đang trong thai kỳ: Lượng Retinol quá cao trong gan nếu tích tụ nhiều sẽ gây ngộ độc tế bào, dẫn đến nguy cơ dị tật bẩm sinh nghiêm trọng cho thai nhi, nhất là trong ba tháng đầu.

- Bệnh nhân mắc bệnh Gút: Gan nằm trong nhóm thực phẩm có hàm lượng Purin cao nhất. Khi nạp vào cơ thể, Purin sẽ phân hủy thành axit uric làm bùng phát các đợt viêm khớp cấp tính gây đau đớn dữ dội.

- Người cao tuổi và phụ nữ sau mãn kinh: Việc dư thừa vitamin A kéo dài sẽ làm gián đoạn quá trình tái tạo xương, khiến xương trở nên giòn và dễ gãy hơn.

Chọn và ăn gan động vật thế nào mới tốt?

Việc gan động vật được xếp hạng cao về dinh dưỡng và được chứng minh lợi ích sức khỏe không có nghĩa là bạn được ăn chúng vô tội vạ,ăn sao cũng được. Nếu muốn ăn ngon, tận dụng đúng cách mà không hại sức khỏe thì có vài điều cần nhớ:

- Kiểm soát lượng ăn: Người trưởng thành chỉ nên ăn từ 50 - 70g gan động vật mỗi lần, duy trì tối đa 1 đến 2 lần mỗi tuần. Trẻ nhỏ hoặc người lớn tuổi chỉ nên ăn dưới 1 lần mỗi tuần.

- Bí quyết chọn gan tươi ngon và sạch: Nên chọn miếng gan có màu đỏ tươi hoặc hồng sẫm đồng đều, bề mặt nhẵn bóng, đàn hồi tốt khi ấn nhẹ vào. Tuyệt đối không mua gan có màu thâm tím, nhợt nhạt, xuất hiện các đốm trắng bất thường hoặc có mùi hôi lạ.

- Sơ chế chuẩn y tế: Bắt buộc phải ngâm gan thái lát trong sữa tươi không đường hoặc nước muối pha giấm trắng khoảng 30 phút để rút sạch máu tồn dư và chất cặn bã. Sau đó rửa lại nhiều lần với nước sạch trước khi mang đi chế biến.

- Phân loại món ăn theo từng loại gan: Gan lợn thích hợp dùng để nấu cháo hoặc xào hành tây giúp bổ máu và dễ tiêu hóa. Gan gà mềm mịn nên rất hợp để nấu súp nấm hoặc làm pate ăn kèm bánh mì. Gan bò có hàm lượng sắt cực cao, lý tưởng nhất là đem áp chảo tiêu xanh hoặc xào tỏi để khử mùi hiệu quả.

- Lưu ý quan trọng khi chế biến: Cần hạn chế cho quá nhiều gia vị đậm màu hay muối mặn để tránh làm tăng áp lực lên hệ tiêu hóa và huyết áp. Bắt buộc phải nấu chín hoàn toàn trên nhiệt độ cao để tiêu diệt tận gốc vi khuẩn, tuyệt đối không ăn gan tái sống hay gan chưa chín kỹ.

- Thực phẩm đại kỵ: Tránh xào gan chung với các loại rau giàu vitamin C như giá đỗ, cần tây hay hẹ. Hàm lượng đồng và sắt trong gan sẽ làm oxy hóa và vô hiệu hóa hoàn toàn vitamin C. Không uống trà hay cà phê ngay sau khi ăn gan để tránh bị chất Tannin ngăn cản hấp thụ sắt.