Việt Nam sẽ sớm có sân bay 350 ha nằm ở ‘Đà Lạt thứ 2’ của Tây Nguyên, khiến hàng không thế giới choáng ngợp?

Báo Xây dựng ngày 15/10 đưa tin, các thủ tục chuẩn bị đầu tư xây dựng Cảng hàng không Măng Đen đang được tỉnh Quảng Ngãi cùng các bộ, ngành và nhà đầu tư ráo riết xúc tiến nhằm sớm đưa công trình vào triển khai thực địa. Thông tin được Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi Nguyễn Đức Tâm nhấn mạnh tại buổi làm việc với Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội vào ngày 15/10/2026. Nếu tiến trình diễn ra thuận lợi, dự án sẽ chính thức khởi công vào quý I/2028 và hoàn thành xây dựng, đưa vào khai thác trong năm 2030.

Quy mô cấp 4C, công suất thiết kế 2,5 triệu lượt khách/năm

Trước đó, Cảng hàng không Măng Đen đã chính thức được bổ sung vào danh mục 17 cảng hàng không nội địa thuộc Quyết định số 1140/QĐ-BXD của Bộ Xây dựng về điều chỉnh Quy hoạch hệ thống cảng hàng không toàn quốc thời kỳ 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Theo phê duyệt quy hoạch, công trình được định hướng đạt tiêu chuẩn kỹ thuật cấp 4C, phục vụ công suất thiết kế khoảng 2,5 triệu hành khách mỗi năm. Tổng diện tích đất dành cho dự án tính đến mốc năm 2050 ước tính vào khoảng 350 ha. Vị trí xây dựng sân bay dự kiến nằm tại xã Măng Đen, cách trung tâm xã khoảng 4 km, bảo đảm cự ly kết nối thuận tiện với khu trung tâm du lịch sinh thái nhưng vẫn đáp ứng nghiêm ngặt các tiêu chuẩn về tĩnh không và an toàn bay.

Đáng chú ý, theo Tạp chí Hàng không, ngày 7/10 vừa qua, Công ty CP Tập đoàn Mặt Trời (Sun Group) đã có văn bản gửi Bộ Xây dựng, UBND tỉnh Quảng Ngãi và Cục Hàng không Việt Nam, đề xuất hỗ trợ sản phẩm là hồ sơ quy hoạch chi tiết Cảng hàng không Măng Đen.

Theo đề xuất, doanh nghiệp sẽ chủ động phối hợp với các cơ quan quản lý chuyên ngành để thực hiện thủ tục tài trợ. Về phía địa phương, UBND tỉnh Quảng Ngãi tiếp nhận tài trợ và tổ chức lập, thẩm định, phê duyệt quy hoạch chi tiết theo quy định. Địa phương đang tích cực hoàn thiện các nội dung liên quan để báo cáo Thủ tướng Chính phủ xem xét, phê duyệt đồ án quy hoạch ngay trong tháng 12/2026.

Về lộ trình cụ thể, Sở Xây dựng Quảng Ngãi xác định nhiệm vụ trọng tâm xuyên suốt năm 2026 là hoàn thành toàn bộ công tác lập và thẩm định quy hoạch chi tiết cảng hàng không. Sau khi đồ án được phê duyệt, bước sang quý I/2027, nhà đầu tư sẽ chính thức nộp văn bản đề xuất quan tâm dự án để Bộ Xây dựng lấy ý kiến các cơ quan liên quan, tổng hợp trình Thủ tướng Chính phủ quyết định.

Về phía thẩm quyền địa phương, do Cảng hàng không Măng Đen thuộc nhóm dự án nhóm A, UBND tỉnh Quảng Ngãi dự kiến sẽ trình HĐND tỉnh thông qua quyết định chủ trương đầu tư trong quý I/2027.

Đối với công tác giải phóng mặt bằng, một trong những thách thức kỹ thuật lớn nhất được tỉnh Quảng Ngãi nhận diện là việc xử lý các tuyến đường dây truyền tải điện 500kV chạy qua phạm vi quy hoạch xây dựng sân bay. Tỉnh đang chủ động phối hợp chặt chẽ với Bộ Công Thương và Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) nhằm thống nhất phương án di dời tối ưu, vừa bảo đảm an toàn lưới điện quốc gia, vừa bàn giao mặt bằng sạch đúng cam kết.

Đòn bẩy hạ tầng đồng bộ, mở toang cánh cửa phát triển cho 'Đà lạt thứ 2' của Tây Nguyên

Theo định hướng chiến lược của Quảng Ngãi, Cảng hàng không Măng Đen được phát triển gắn liền với mạng lưới giao thông liên vùng, trong đó điểm tựa hạ tầng mặt đất then chốt là tuyến cao tốc Quảng Ngãi – Kon Tum.

Tuyến cao tốc này đã được đưa vào quy hoạch mạng lưới đường bộ quốc gia, với đoạn tuyến Quảng Ngãi – Đắk Hà có chiều dài khoảng 136 km, quy mô hoàn chỉnh 4 làn xe. Khi được triển khai thi công và hoàn thành vào năm 2030 (trùng khớp với thời điểm khánh thành sân bay), trục cao tốc này sẽ tăng cường năng lực kết nối duyên hải miền Trung với đại ngàn Tây Nguyên, tạo hành lang lưu thông thông suốt giữa vùng đồng bằng ven biển và khu vực miền núi phía Tây.

Việc tích hợp đồng bộ giữa đường hàng không và trục đường bộ huyết mạch mở ra không gian phát triển kinh tế rộng lớn cho địa phương. Đối với du lịch, Măng Đen sở hữu lợi thế khí hậu và cảnh quan sinh thái nguyên sơ; một đầu mối hàng không hiện đại sẽ rút ngắn thời gian di chuyển, tạo điều kiện thuận lợi để đón đầu dòng khách từ các đô thị lớn trên toàn quốc và thị trường quốc tế đến nghỉ dưỡng, trải nghiệm.

Ở góc độ phát triển kinh tế, hệ thống giao thông thuận lợi còn giải quyết bài toán tiêu thụ nông, lâm sản, thúc đẩy chuỗi cung ứng dược liệu và đặc sản bản địa của vùng Tây Quảng Ngãi. Dù vậy, giới chuyên gia và lãnh đạo địa phương đều nhìn nhận hiệu quả thực tế của một cảng hàng không không chỉ dừng lại ở tiến độ xây dựng hạ tầng kỹ thuật của chính sân bay đó, mà phụ thuộc mật thiết vào khả năng kết nối mạng lưới giao thông và các cực phát triển xung quanh.

Vì vậy, Cảng hàng không Măng Đen phải được đặt trong tổng thể quy hoạch thống nhất – nơi hàng không, đường bộ cao tốc, cảng biển nước sâu và Khu kinh tế Dung Quất cộng hưởng giá trị, đưa tiềm năng của vùng đất phía Tây trở thành cực tăng trưởng thực chất trong tương lai.

Dấu ấn sân bay trên núi độc bản

Không giống phần lớn các sân bay hiện hữu tại Việt Nam vốn chủ yếu được quy hoạch ở vùng đồng bằng bằng phẳng hoặc dải ven biển, sân bay Măng Đen mang nét đặc thù khác biệt khi dự kiến được xây dựng hoàn toàn trên địa hình đồi núi hiểm trở. Chiếm diện tích khoảng 350 ha tại xã Măng Đen, địa danh được ví von như "Đà Lạt thứ hai của Tây Nguyên" nhờ nền khí hậu trong lành, mát mẻ quanh năm cùng cảnh quan rừng thông, hồ thác tráng lệ, công trình không chỉ dừng lại ở vai trò một hạ tầng giao thông thuần túy mà còn được định hình trở thành biểu tượng kiến trúc và kỹ thuật, minh chứng cho năng lực làm chủ địa hình phức tạp của ngành xây dựng và hàng không dân dụng Việt Nam.

Trên bản đồ hàng không thế giới, những sân bay được xây dựng giữa trập trùng đồi núi như Paro (Bhutan) hay Innsbruck (Áo) luôn tạo nên sức hút mãnh liệt nhờ khung cảnh tiếp cận hạ cánh ngoạn mục cùng trải nghiệm bay độc nhất vô nhị. Khi được đầu tư bài bản và định hướng đúng tầm, Măng Đen hoàn toàn có tiềm năng trở thành một trong số rất ít sân bay trên núi độc bản tại khu vực Đông Nam Á, tạo tiếng vang lớn đối với bạn bè quốc tế.

Trong bối cảnh thương hiệu quốc gia đang được định vị theo hướng năng động, sáng tạo và đậm đà bản sắc, một công trình hàng không kỳ vĩ giữa đại ngàn sẽ giúp Việt Nam ghi dấu ấn khác biệt trên bản đồ vận tải hàng không khu vực.

Quan trọng hơn, sân bay trên núi không chỉ giải quyết nhu cầu đi lại thường nhật cho người dân, mà chính là "chìa khóa vàng" khai phóng toàn diện tiềm năng du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng cao cấp và du lịch mạo hiểm. Cơ hội trực tiếp trải nghiệm cảm giác hạ cánh xuống cảnh rừng núi hùng vĩ sẽ là lực hút khó cưỡng đối với du khách trong và ngoài nước, đưa Măng Đen tự tin sánh vai với các điểm đến nghỉ dưỡng trứ danh của khu vực và thế giới.