Mùa đông ăn cay có thật sự giúp cơ thể ấm lên? Câu trả lời có thể khiến bạn bất ngờ

Mùa đông đến, những món ăn cay nóng như lẩu, mala tang, mì cay hay thịt nướng tẩm ớt lại được nhiều người yêu thích. Không ít người tin rằng ăn càng cay, cơ thể càng ấm, thậm chí có thể phòng cảm lạnh và tăng sức đề kháng.

Thực tế, vị cay có thể khiến bạn cảm thấy nóng lên trong chốc lát, nhưng điều đó không đồng nghĩa thân nhiệt được duy trì tốt hơn. Muốn chống chọi với thời tiết lạnh, cơ thể cần được giữ ấm đúng cách, ăn uống đủ chất và bổ sung nước hợp lý, thay vì phụ thuộc vào lượng ớt trong bữa ăn.

Vì sao ăn cay khiến cơ thể nóng bừng?

Ớt chứa capsaicin, hợp chất tạo nên cảm giác cay đặc trưng. Chất này kích thích các thụ thể cảm nhận nhiệt và đau, khiến não bộ tiếp nhận tín hiệu giống như khi cơ thể tiếp xúc với nguồn nóng.

Đó là lý do sau vài miếng đồ cay, bạn có thể thấy miệng nóng rát, mặt đỏ lên, tim đập nhanh hơn hoặc bắt đầu đổ mồ hôi. Tuy nhiên, cảm giác nóng này không có nghĩa nhiệt độ bên trong cơ thể đang tăng lên tương ứng.

BS Trần Thị Trà Phương, Khoa Dinh dưỡng Tiết chế, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội chia sẻ trên VnExpress, cho biết capsaicin có thể kích thích các thụ thể ở miệng và đường tiêu hóa, gây cảm giác nóng rát. Với một số người, ăn quá cay còn có thể dẫn đến đau bụng, tiêu chảy, ợ nóng hoặc trào ngược axit.

Như vậy, ăn cay không phải cách đáng tin cậy để chống rét. Nếu món ăn khiến bạn đổ nhiều mồ hôi trong khi vẫn ở ngoài trời lạnh, lượng mồ hôi trên da còn có thể làm tăng sự mất nhiệt khi bay hơi. Hiệu quả giữ ấm thực tế vẫn phụ thuộc nhiều hơn vào quần áo, môi trường, mức độ vận động và tình trạng dinh dưỡng.

Đặc biệt, ăn cay không có nghĩa là phòng được cảm lạnh hay cúm. Các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp chủ yếu liên quan đến virus và khả năng tiếp xúc với mầm bệnh. Muốn giảm nguy cơ mắc bệnh, bạn nên duy trì vệ sinh cá nhân, ngủ đủ giấc, ăn uống cân bằng và tiêm vaccine phù hợp.

Ăn quá cay vào mùa đông có thể gây ra vấn đề gì?

1. Dạ dày và đường ruột dễ khó chịu hơn

Với người có hệ tiêu hóa nhạy cảm, capsaicin có thể gây nóng rát bụng, đau quặn, tiêu chảy hoặc làm triệu chứng trào ngược trở nên khó chịu hơn. Những người đang mắc hội chứng ruột kích thích hoặc thường xuyên bị ợ nóng nên chú ý phản ứng của cơ thể sau khi ăn các món cay.

Không phải ai ăn ớt cũng gặp vấn đề và bản thân đồ cay không nhất thiết gây loét dạ dày ở người khỏe mạnh. Tuy nhiên, nếu món ăn khiến bạn đau bụng, buồn nôn hoặc tiêu chảy, hãy giảm lượng gia vị thay vì cố ăn theo thói quen.

2. Da có thể đỏ bừng, cảm giác ngứa tăng lên

Một số người nhận thấy mặt đỏ, nóng ran hoặc đổ mồ hôi sau khi ăn cay. Đây là phản ứng có thể xảy ra do kích thích thần kinh và thay đổi lưu lượng máu ở da.

Tuy nhiên, không thể kết luận rằng ăn cay chắc chắn gây mụn, làm khô da hay khiến bệnh chàm nặng hơn ở tất cả mọi người. Nếu nhận thấy một loại gia vị thường xuyên làm da đỏ, ngứa hoặc xuất hiện triệu chứng bất thường, bạn nên hạn chế và theo dõi phản ứng.

3. Dễ bỏ qua những cách giữ ấm hiệu quả hơn

Một bữa ăn cay có thể đem lại cảm giác dễ chịu, nhưng không thể thay thế áo ấm, giấc ngủ đầy đủ hay khẩu phần đủ năng lượng. Đặc biệt, khi trời rét sâu, người cao tuổi, trẻ nhỏ và người có bệnh nền cần chú ý giữ ấm môi trường sống, tránh để cơ thể tiếp xúc lạnh kéo dài.

Muốn giữ ấm mùa đông, nên ăn gì?

Thay vì cố tăng độ cay, bạn có thể ưu tiên các món nóng, dễ ăn và cung cấp đủ năng lượng.

Thịt, cá, trứng và các loại đậu giúp bổ sung protein, cần thiết để duy trì cơ bắp và nhiều chức năng của cơ thể. Thịt bò, thịt gà, cá hoặc đậu phụ có thể được chế biến thành món hầm, canh nóng hay món kho ít dầu mỡ.

Gừng, tỏi, hành và tiêu có thể giúp món ăn thơm ngon, tạo cảm giác ấm nóng và dễ ăn hơn. Tuy nhiên, chúng nên được xem là gia vị, không phải thuốc chống rét hay phương pháp điều trị nhiễm trùng. Người dễ ợ nóng có thể cần hạn chế những gia vị khiến triệu chứng tăng lên.

Rau củ, trái cây và ngũ cốc vẫn cần có mặt trong khẩu phần. Cà rốt, bí đỏ, rau xanh, cam, ổi, yến mạch và gạo nguyên hạt góp phần cung cấp vitamin, khoáng chất, chất xơ và năng lượng. Một bát cháo nóng, canh rau nấu thịt hoặc khoai lang hấp có thể là lựa chọn đơn giản trong ngày lạnh.

Cách chế biến cũng rất quan trọng. Hấp, luộc, nấu canh và hầm giúp bạn có những món ăn nóng, dễ kết hợp nhiều nhóm thực phẩm. Không cần ăn quá nhiều thịt mỡ hay đồ chiên rán với suy nghĩ rằng càng nhiều chất béo thì càng chống rét tốt.

Ba sai lầm nên tránh khi ăn uống mùa đông

Thứ nhất, chỉ ăn món nóng và kiêng hoàn toàn thực phẩm lạnh. Không có lý do để mọi người khỏe mạnh phải loại bỏ tất cả trái cây hoặc thực phẩm mát khỏi khẩu phần. Điều quan trọng là chất lượng dinh dưỡng, vệ sinh thực phẩm và mức độ phù hợp với khả năng tiêu hóa của từng người.

Thứ hai, ăn nhiều dầu mỡ để tạo nhiệt. Thực phẩm giàu chất béo cung cấp nhiều năng lượng, nhưng ăn quá nhiều có thể làm khẩu phần mất cân đối. Hãy phối hợp tinh bột, protein, chất béo tốt, rau củ và trái cây thay vì tập trung vào một nhóm thực phẩm.

Thứ ba, uống ít nước vì trời lạnh không thấy khát. Không khí khô và việc sử dụng thiết bị sưởi có thể khiến miệng, da và niêm mạc khô hơn. Hãy uống nước đều đặn trong ngày; nhu cầu cụ thể tùy thuộc vào thể trạng, hoạt động, chế độ ăn và tình trạng sức khỏe. Mức 1,5-2 lít mỗi ngày có thể là mốc tham khảo với nhiều người trưởng thành, nhưng không phải chỉ tiêu cố định cho tất cả.

Cuối cùng, ăn cay vừa phải vẫn có thể là một phần của chế độ ăn nếu bạn thích và cơ thể dung nạp tốt. Điều cần nhớ là cảm giác nóng sau khi ăn ớt không đồng nghĩa cơ thể đã được giữ ấm hiệu quả. Một bữa ăn đủ chất, món canh nóng, nước uống phù hợp và quần áo đủ ấm mới là những lựa chọn thiết thực hơn trong mùa đông.