Một người đun nước, cả nhà ung thư? Bác sĩ cảnh báo 3 thói xấu khi đun nước đang "đầu độc" cả gia đình

Nước đã được đun sôi từ lâu vẫn được xem là lựa chọn an toàn tốp đầu cho sức khỏe của mọi gia đình. Thói quen uống một ly nước ấm mỗi sáng giúp thanh lọc cơ thể, kích thích tiêu hóa và bổ sung độ ẩm sau một đêm dài. Tuy nhiên, ít ai ngờ rằng chính chiếc ấm đun nướccùng những thao tác thói quen hằng ngày lại có thể biến nguồn nước lành mạnh thành nơi tích tụ độc tố âm thầm phá hủy sức khỏe.

Nhiều người vẫn vô tư duy trì những thói quen đun nước sai lầm ngang "tự độc độc" dưới đây mà không hề hay biết:

1. Đun đi đun lại nước cũ nhiều lần

Tận dụng phần nước thừa hôm trước rồi tiếp tục châm nước mới đun lại là thói quen rất phổ biến nhằm tiết kiệm thời gian. Nhiều thông tin lan truyền cho rằng hành động này làm gia tăng nitrit và lập tức gây ra ung thư. Thực tế, nitrit khi vào dạ dày có thể kết hợp với amin tạo thành nitrosamine, chất gây ung thư đường tiêu hóa cực mạnh thuộc nhóm 2A theo phân loại của Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC).

Giáo sư Wu Zhigang tại Trường Y tế Công cộng, Đại học Y khoa Tongji, Đại học Khoa học và Công nghệ Huazhong (Trung Quốc) chia sẻ: Việc đun sôi nước lặp lại không làm nồng độ nitrit tăng vọt đến mức gây ngộ độc cấp tính ngay lập tức. Tuy nhiên, nitrit tích tụ khi kết hợp với chế độ ăn nhiều thực phẩm giàu amin (thịt chế biến sẵn, đồ nướng, đồ muối chua) trong môi trường axit dạ dày sẽ tạo điều kiện hình thành nitrosamine (chất gây ung thư nhóm 2A). Việc duy trì thói quen này liên tục qua nhiều năm chính là yếu tố làm tăng tải trọng độc tố cho đường tiêu hóa.

Không dừng lại ở đó, việc nạp lượng nitrit tích tụ từ nước đun đi đun lại suốt thời gian dài còn gây ra tình trạng oxy hóa hemoglobin trong máu thành methemoglobin. Quá trình này làm giảm khả năng vận chuyển oxy của hồng cầu, khiến các cơ quan trong cơ thể dễ lâm vào tình trạng thiếu hụt oxy, dẫn đến mệt mỏi, chóng mặt và ảnh hưởng xấu đến chức năng chuyển hóa.

2. Đậy nắp quá kín trong suốt quá trình đun nước

Rất nhiều người có thói quen đóng chặt nắp ấm/siêu nước từ lúc bật bếp cho đến khi nước sôi gắt nhằm tiết kiệm thời gian hoặc giữ nhiệt tốt hơn. Tuy nhiên, thói quen này lại biến lòng ấm thành một không gian kín giữ lại các khí độc hại.

Theo Giáo sư Wu, trong quá trình xử lý nước máy tại các nhà máy bằng phương pháp clo hóa, một lượng nhỏ hợp chất trihalomethane, điển hình là chloroform, sẽ được sinh ra. Chloroform là một chất bay hơi có khả năng gây tổn thương gan, thận và làm tăng nguy cơ phát triển tế bào ung thư. Khi đun sôi nước, chloroform sẽ tách khỏi nước và bay hơi ra ngoài theo luồng hơi nước.

Nếu đậy nắp ấm quá kín suốt quá trình đun, lượng chloroform bay lên không thể thoát ra không khí mà sẽ ngưng tụ đọng lại trên nắp ấm, sau đó nhỏ ngược trở lại vào lòng nước. Hành vi này vô tình tạo nên vòng tuần hoàn độc tố kín, khiến nồng độ chất hóa học gây hại trong nước đun sôi không những không giảm đi mà còn bị cô đặc lại. Lượng nước chứa nồng độ chloroform cao khi sử dụng hằng ngày để pha sữa, pha trà hay nấu ăn sẽ âm thầm tác động xấu đến các cơ quan nội tạng.

3. Sử dụng ấm đun nước cũ kỹ bám cặn dày đặc

Nhiều gia đình có thói quen tận dụng những chiếc ấm đun nước đã qua sử dụng 5 năm hoặc 10 năm dù lòng ấm đã bám đầy những lớp cặn màu trắng dầy cộp. Đa phần mọi người thường chủ quan cho rằng cặn nước đơn thuần là canxi hay magie lành tính. Thực tế, lớp cặn tích tụ lâu ngày trong ấm đun nước cũ là một hỗn hợp phức tạp chứa cả các kim loại nặng đọng lại từ nguồn nước như chì, cadmium, nickel hay chrom.

Khi đun nấu ở nhiệt độ cao, cấu trúc lớp cặn bám dưới đáy ấm bị nứt vỡ, trực tiếp giải phóng các hạt kim loại nặng vào nước. Đối với các loại ấm đun bằng kim loại kém chất lượng hoặc ấm inox bị ăn mòn theo thời gian, lớp bảo vệ bề mặt bị hỏng sẽ khiến các ion kim loại độc hại giải phóng nhanh hơn.

Giáo sư Wu cảnh báo, khi các kim loại nặng này xâm nhập vào cơ thể qua đường uống, chúng không thể tự đào thải ngay mà sẽ tích tụ lâu dài tại gan, thận và hệ thần kinh. Tình trạng nhiễm độc kim loại nặng mãn tính không chỉ hủy hoại chức năng lọc của thận mà còn liên quan trực tiếp đến các tổn thương tế bào, gia tăng nguy cơ mắc bệnh Alzheimer và các bệnh lý ung thư nguy hiểm.

Nguồn và ảnh: Health.tvbs, EBC