Lời khuyên đến tất cả những gia đình đang dùng hộp nhựa đựng thực phẩm

Hộp nhựa từ lâu đã trở thành trợ thủ đắc lực trong căn bếp của hầu hết các gia đình. Sự tiện dụng của nó trong việc lưu trữ thức ăn hay bảo quản thực phẩm sống hay chín đêu không thể phủ nhận. Dẫu vậy, đằng sau sự tiện lợi ấy lại ẩn chứa những nguy cơ sức khỏe đáng ngại nếu chúng ta vô tình dùng sai cách.

Theo bác sĩ Trương Viên Viên, Phó Trưởng khoa Tiêu hóa tại Bệnh viện Nhân dân Đại học Bắc Kinh (Bắc Kinh, Trung Quốc) nói trên Baidu, thói quen dùng hộp nhựa kém an toàn hằng ngày có thể tàn phá sức khỏe âm thầm. "Hộp nhựa rất tiện lợi, nhưng việc gia nhiệt hay đựng đồ ăn không phù hợp sẽ làm thôi nhiễm vi nhựa cùng độc chất độc hại, gây tổn thương niêm mạc đường tiêu hóa và làm gia tăng gánh nặng chuyển hóa cho gan, thận, tăng khả năng mắc ung thư", bà nói.

Để bảo vệ sức khỏe cho cả gia đình, khuyên bạn nên tránh 5 điều "cấm kỵ" dưới đây khi sử dụng hộp nhựa đựng thực phẩm:

1. Tùy tiện dùng hộp nhựa không chuyên dụng trong lò vi sóng

Thói quen tiện tay vứt bất kỳ chiếc hộp nhựa nào vào lò vi sóng để hâm nóng đang rước họa vào thân, trực tiếp đe dọa hệ tiêu hóa và các cơ quan bên trong cơ thể.

Nghiên cứu năm 2023 từ Đại học Nebraska-Lincoln (Mỹ) đã chứng minh chỉ sau 3 phút gia nhiệt, hộp nhựa kém chất lượng có thể giải phóng tới 4,22 triệu hạt vi nhựa và 2,11 tỷ hạt nan nhựa trên mỗi cm² bề mặt ngấm trực tiếp vào thức ăn.

Bác sĩ Trương cảnh báo: "Tuyệt đối không dùng nhựa không rõ nguồn gốc để quay nóng. Khi hâm thức ăn, bắt buộc phải chọn hộp có nhãn Microwave Safe, còn nếu không chắc chắn thì nên chuyển thẳng sang bát thủy tinh hoặc gốm sứ để tránh nguy cơ dung nạp các hạt nhựa lạ vào cơ thể".

2. Đựng đồ chua, mặn, nhiều muối bằng hộp nhựa kém chất lượng

Việc trút dưa muối, kim chi, sốt cà chua hay các món chứa nhiều giấm vào hộp nhựa dỏm chẳng khác nào tự bào mòn sức khỏe từ bên trong, làm tăng nguy cơ tổn hại gan thận và rối loạn chuyển hóa.

Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) nhấn mạnh môi trường axit và nhiệt độ chính là kẻ hủy diệt làm đẩy nhanh tốc độ thôi nhiễm vật liệu độc hại vào thức ăn. Bên cạnh đó, Viện Khoa học Sức khỏe Môi trường Quốc gia Mỹ (NIEHS) chỉ ra các loại nhựa này thường chứa phthalates, nhóm hóa chất có khả năng phá hủy hệ nội tiết, làm suy giảm hormone và đe dọa nghiêm trọng đến sức khỏe sinh sản.

Với các món muối chua, hũ thủy tinh luôn là lựa chọn hàng đầu. Còn nếu dùng nhựa thì phải là dòng chuyên dụng Food Safe có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng, đa được kiểm định.

3. Cho cơm, thức ăn còn nóng vào hộp nhựa rồi đậy kín

Nhiều người có thói quen đóng kín nắp hộp cơm, đồ ăn ngay khi vừa nấu xong hay còn nóng để cất tủ lạnh. Không ngờ đây là nguyên nhân trực tiếp sinh sôi vi khuẩn gây ngộ độc cấp tính với các triệu chứng như nôn mửa, tiêu chảy và đau bụng dữ dội.

Theo Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA), dải nhiệt từ 4,4 đến 60 độ C chính là vùng nguy hiểm khiến các loại vi khuẩn như Salmonella hay E. coli nhân đôi số lượng chỉ sau 20 phút.

Hơi nóng bị om trong hộp kín không những làm thức ăn thiu nhanh mà còn kích thích chất độc từ nhựa thôi nhiễm cực mạnh vào đồ ăn rồi đi thẳng vào cơ thể. Đồng thời làm hộp nhựa nhanh biến dạng, móp méo. Giải pháp an toàn là chia nhỏ thức ăn ra hộp nông để nguội bớt rồi mới đậy nắp cất tủ lạnh.

4. Tiếc rẻ giữ lại hộp nhựa trầy xước, ố vàng, ám mùi

Thói quen này tưởng tiết kiệm hóa ra là cố chấp và dại dột. Dùng một bộ hộp nhựa suốt nhiều năm dù bề mặt đã móp méo, ngả vàng hay bám mùi dai dẳng là một sai lầm lớn rước bệnh tật vào người.

Tổng quan nghiên cứu năm 2024 trên tạp chí Current Opinion in Food Science khẳng định quá trình lão hóa làm biến đổi hoàn toàn cấu trúc bề mặt nhựa. Những vết nứt vi mô trên hộp cũ biến thành ổ chứa vi khuẩn khổng lồ gây bệnh đường ruột mà xà phòng rửa chén thông thường khó lòng làm sạch, đồng thời làm tốc độ giải phóng vi nhựa và hóa chất độc hại tăng vọt.

Bác sĩ Trương nhấn mạnh: "Khi hộp xuất hiện vết xước sâu hoặc đổi màu, mùin lạ rừa mãi không hết thì cần thay mới ngay lập tức. Ngay cả khi không có dấu hiệu nghiêm trọng, hạn sử dụng tốt nhất của hộp nhựa thường là 6 tháng tới 2 năm".

5. Mua hộp nhựa theo cảm tính, không phân biệt chất liệu

Nghĩ đơn giản rằng hộp nào cũng giống nhau là sai lầm tàn phá cơ thể và tích tụ độc tố mạn tính trong nội tạng. Mã số dưới đáy hộp chỉ để phân loại vật liệu chứ không phải bảo chứng an toàn, còn nhãn BPA Free cũng không hoàn toàn loại trừ các hóa chất độc hại khác. Đơn cử như nhựa PVC (mã số 3) có thể chứa chất hóa dẻo DEHP, là chất mà Chương trình Độc chất học Quốc gia Mỹ (NTP) đã xếp vào nhóm có khả năng gây ung thư trên động vật qua thực nghiệm.