Cuối cùng cơ thể phụ nữ cũng đã được nghiên cứu và đây là kết quả

Các vấn đề sức khỏe của phụ nữ ít được nghiên cứu và dễ bị phớt lờ hơn. Nhưng các nhà nghiên cứu đang bắt đầu lấp đầy những khoảng trống đó - từ kinh nguyệt cho đến mãn kinh.

Việc đi khám bác sĩ có thể gây nản lòng khi bạn là phụ nữ - và thậm chí còn nản lòng hơn nếu bạn là phụ nữ da màu.

Đó là vì phụ nữ có nhiều khả năng bị chẩn đoán dưới mức đối với các bệnh lý từ lạc nội mạc tử cung, tâm thần phân liệt cho đến ADHD. Tại Hoa Kỳ, phụ nữ da đen có nguy cơ tử vong do các biến chứng liên quan đến thai sản cao gần gấp ba lần so với phụ nữ da trắng hoặc phụ nữ gốc Tây Ban Nha. Và bằng cách nào đó, các nhà khoa học vẫn chưa nắm rõ lý do tại sao nhiều phụ nữ lại gặp khó khăn trong việc nuôi con bằng sữa mẹ.

Không có điều nào trong số này là mới. Từ lâu chúng ta đã biết rằng các mối quan tâm về sức khỏe của phụ nữ thường bị bỏ qua nhiều hơn và ít được nghiên cứu hơn. Nhưng tin tốt là các nhà nghiên cứu đang bắt đầu lấp đầy những khoảng trống đó. Nghiên cứu của họ đang mang lại những hiểu biết sinh học mới - dẫn đến việc chẩn đoán tốt hơn và các phương pháp điều trị nhắm trúng đích hơn, từ giai đoạn kinh nguyệt cho đến mãn kinh.

Dưới đây là cái nhìn về một vài trong số những phát triển quan trọng trong những năm gần đây:

Phụ nữ và trẻ em gái có xu hướng trải nghiệm ADHD khác biệt

Các nhà khoa học từ lâu đã coi ADHD "gần như hoàn toàn là một chứng rối loạn ở bé trai", Kaelyn Lynch đã viết trong một bài báo vào tháng 1 năm 2024 về sự gia tăng chưa từng thấy trong việc chẩn đoán ADHD ở phụ nữ - điều mà cô lưu ý là đã tăng gần gấp đôi từ năm 2020 đến năm 2022.

Điều gì đứng sau sự thay đổi lớn này? Các chuyên gia cho biết điều này một phần liên quan đến cách thức mà ADHD thường biểu hiện ở phụ nữ và trẻ em gái. Mặc dù ADHD thường liên quan đến chứng tăng động, nhưng cũng có một loại gọi là ADHD giảm chú ý, mà Kaelyn viết là "được đặc trưng bởi sự vô tổ chức, hay quên và gặp khó khăn trong việc bắt đầu cũng như duy trì thực hiện nhiệm vụ."

Trẻ em gái và phụ nữ có xu hướng mắc ADHD giảm chú ý và các triệu chứng của họ có nhiều khả năng bị nhầm lẫn với các khó khăn về cảm xúc hoặc học tập - nếu có ai đó chú ý đến chúng. "Họ có nhiều khả năng được coi là những kẻ hay mơ mộng, hoặc để tâm trí trên mây," Julia Schechter, đồng giám đốc Trung tâm Phụ nữ và Trẻ em gái mắc ADHD của Đại học Duke cho biết. "Các triệu chứng của họ cũng gây suy giảm chức năng tương tự, nhưng có thể không bị phát hiện." Hậu quả, Kaelyn viết, có thể rất nghiêm trọng.

Chu kỳ kinh nguyệt có thể định hình lại bộ não của bạn

Chỉ có khoảng 0,5% nghiên cứu về hình ảnh não bộ được thực hiện ở phụ nữ - và đó là một vấn đề thực sự, Sanjay Mishra viết trong một bài báo vào tháng 2 năm 2024. Sự chênh lệch này là lý do tại sao hiện nay chúng ta mới bắt đầu tìm hiểu về việc kinh nguyệt định hình lại bộ não như thế nào.

Đúng vậy. Định hình lại. Bộ não. Như Sanjay đã báo cáo, các nghiên cứu mới nổi cho thấy chu kỳ kinh nguyệt hàng tháng của bạn "làm thay đổi đáng kể các vùng não chi phối cảm xúc, trí nhớ, hành vi và hiệu quả chuyển giao trí nhớ."

Điều quan trọng cần lưu ý là những nghiên cứu này không chứng minh rằng những thay đổi này có liên quan đến sự lên xuống thất thường của cảm xúc mà một số phụ nữ trải qua trong kỳ kinh nguyệt. Nhưng các chuyên gia cho biết điều đó nhấn mạnh nhu cầu cấp thiết phải có thêm nghiên cứu thần kinh học ở phụ nữ, những người có nhiều khả năng mắc bệnh Alzheimer và trầm cảm hơn.

"Đã đến lúc phải đưa bộ não trở thành trọng tâm lớn trong sức khỏe của phụ nữ," Julia Sacher, một bác sĩ tâm thần và nhà nghiên cứu thần kinh học tại Viện Khoa học Thần kinh và Nhận thức Con người Max Planck ở Leipzig, Đức, người dẫn đầu một trong các nghiên cứu, cho biết.

Tình trạng buồn nôn nghiêm trọng có thể không chỉ là nôn nghén thông thường

Hầu hết mọi người đều bị ốm nghén trong thai kỳ - vì vậy đó không phải là vấn đề lớn, phải không? Nghi ngờ đó có thể đang ngăn cản mọi người tiếp cận điều trị cho một tình trạng nghiêm trọng gọi là chứng nôn nghén nghiêm trọng (HG). Như Sam Jones đã viết vào tháng 1 năm 2024, tình trạng này ảnh hưởng đến khoảng 2% số người mang thai và "được đặc trưng bởi tình trạng buồn nôn và nôn mửa nghiêm trọng, kéo dài, có thể đe dọa đến tính mạng."

Mặc dù các triệu chứng này có thể gây suy nhược, các bác sĩ và nhà nghiên cứu đã nói với Sam rằng họ từng chứng kiến các đồng nghiệp của mình bác bỏ HG như một sự "cuồng loạn". Do đó, không có gì ngạc nhiên khi nghiên cứu về cách điều trị tình trạng này không được tài trợ đúng mức.

Tuy nhiên, nghiên cứu đó đang chậm rãi diễn ra. Trong những năm gần đây, các nghiên cứu đã xác định được một loại hormone cụ thể liên quan đến HG và thậm chí còn làm rõ chính xác cách hormone đó gây ra tình trạng này. Những phát hiện này cuối cùng có thể mang lại các phương pháp điều trị mới - nếu các bác sĩ biết cách kê đơn chúng.

Chúng ta cuối cùng đã có những công cụ mới để cứu sống người mẹ khi sinh con

Theo Tổ chức Y tế Thế giới, có gần 800 người tử vong mỗi ngày trên toàn thế giới do các biến chứng trong thai kỳ và sinh nở. Ngay cả ở Hoa Kỳ, tỷ lệ tử vong ở người mẹ cũng đang gia tăng, đặc biệt là ở phụ nữ da đen. Nhưng vẫn có hy vọng: Nghiên cứu tiên tiến đang mang lại cho chúng ta các công cụ để ngăn ngừa các nguyên nhân hàng đầu gây tử vong ở người mẹ, bao gồm tiền sản giật, thiếu máu và nhiễm trùng huyết.

Như Rachel Fairbank đã báo cáo vào tháng 7 năm 2023, Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ đã phê duyệt xét nghiệm máu đầu tiên có thể dự đoán bệnh nhân nào có nguy cơ phát triển bệnh tiền sản giật - một tình trạng mà huyết áp cao làm hạn chế lưu lượng máu nghiêm trọng đến mức có thể gây suy tạng và tử vong. Tiền sản giật rất khó chẩn đoán vì nó trông giống như rất nhiều rối loạn khác phổ biến trong thai kỳ, Rachel viết - vì vậy xét nghiệm mới này thực sự có thể tạo ra sự khác biệt.

Các nhà nghiên cứu cũng đã tìm ra một giải pháp đơn giản đến ngạc nhiên cho chứng thiếu máu, nguyên nhân có thể gây băng huyết khi sinh: truyền sắt qua đường tĩnh mạch. Mặc dù tình trạng này theo truyền thống được điều trị bằng thuốc bổ sung sắt đường uống, các nhà nghiên cứu đã chỉ ra rằng một lần truyền tĩnh mạch trong 15 phút sẽ cung cấp lượng sắt tương đương với bốn viên thuốc mỗi ngày trong bốn tuần.

Cuối cùng, các bác sĩ từ lâu đã sử dụng kháng sinh azithromycin trong các ca sinh mổ để giảm nhiễm trùng có thể dẫn đến nhiễm trùng huyết. Nhưng các thử nghiệm ẩm sàng gần đây đã chỉ ra rằng việc sử dụng một liều thuốc duy nhất trong khi sinh thường bằng đường âm đạo cũng có thể làm giảm một phần ba nguy cơ nhiễm trùng huyết sau sinh.

Hội chứng bờ vai đông cứng là có thật

Hội chứng bờ vai đông cứng về cơ bản giống như tên gọi của nó: một tình trạng mà các mô liên kết ở vai của bạn bị viêm đến mức bạn không thể cử động. Tình trạng đau đớn này có thể kéo dài hàng năm trời nhưng chưa được hiểu rõ - có lẽ vì ba phần tư số người mắc phải tình trạng này là nữ giới, Erin Blakemore đã viết trong một bài báo vào tháng 11 năm 2023.

Mãn kinh dường như là một yếu tố. Như Erin báo cáo, các nhà nghiên cứu đang điều tra xem liệu chứng đau khớp mà khoảng 50% phụ nữ trải qua trong thời kỳ mãn kinh có thể liên quan đến sự sụt giảm estrogen trong cơ thể họ hay không. Một nghiên cứu gần đây cho thấy những người trải qua liệu pháp hormone để tăng mức estrogen ít có nguy cơ bị chẩn đoán mắc hội chứng bờ vai đông cứng hơn.

Nghiên cứu này vẫn đang ở giai đoạn đầu, Erin cảnh báo. Nhưng "đây là bước đột phá đầu tiên vào một lĩnh vực mà ít nhà nghiên cứu từng đặt chân đến trước đây. Và đối với những người đang tiến tới (hoặc đang trải qua) thời kỳ mãn kinh, điều này không thể đến sớm hơn một khoảnh khắc nào."

Phương thuốc chữa khỏi các cơn bốc hỏa cuối cùng có thể trong tầm tay

Điều thậm chí còn thú vị hơn là các nhà nghiên cứu cuối cùng đã hiểu được mức độ sụt giảm estrogen trong thời kỳ mãn kinh gây ra các cơn bốc hỏa như thế nào, Meryl Davids Landau đã đưa tin trong một bài báo vào tháng 12 năm 2022.

Lên đến 80% phụ nữ trải qua triệu chứng suy nhược này, cô viết - "thường đi kèm với đổ mồ hôi, đánh trống ngực, chóng mặt, mệt mỏi và/hoặc lo âu." Các cơn bốc hỏa, đặc biệt rõ rệt ở người da đen và người Mỹ bản địa, xảy ra vài lần một ngày và có thể kéo dài trung bình trong bốn năm.

Nhiều nghiên cứu ngày càng chứng minh rằng sự sụt giảm estrogen ảnh hưởng đến một nhóm tế bào thần kinh cụ thể - trong vùng dưới đồi của não bộ - chịu trách nhiệm điều hòa nhiệt độ, khiến chúng phát xung không thích hợp. Hiện nay, các công ty đang thử nghiệm các loại thuốc có tác dụng ngăn chặn các tế bào thần kinh đó và chấm dứt các cơn bốc hỏa một lần và mãi mãi.

Việc phát triển loại thuốc như vậy đã quá hạn từ lâu, Genevieve Neal-Perry, trưởng khoa sản phụ khoa tại Trường Y thuộc Đại học Bắc Carolina nói với Meryl: Vì hầu như tất cả phụ nữ bước vào độ tuổi trung niên đều trải qua các cơn bốc hỏa, bà nói, "việc chúng ta không hiểu về mặt sinh học của các cơn bốc hỏa cho đến thập kỷ vừa qua là điều khá kinh ngạc."

Nguồn: National Geographic