Bộ Y tế xem xét kiến nghị mở rộng đối tượng được hỗ trợ đóng bảo hiểm y tế

Rà soát chính sách để bảo đảm quyền lợi người dân

Bộ Y tế vừa có phản hồi kiến nghị của cử tri tỉnh Thái Nguyên về việc điều chỉnh tiêu chí thụ hưởng chính sách hỗ trợ đóng bảo hiểm y tế (BHYT) tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Nội dung kiến nghị tập trung vào việc bảo đảm quyền lợi cho người dân sinh sống lâu đời tại những địa bàn này nhưng chưa thuộc diện được ngân sách nhà nước hỗ trợ đóng BHYT.

Theo phản ánh của cử tri, hiện nay, một bộ phận người dân tộc Kinh sinh sống tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi có điều kiện kinh tế - xã hội tương đồng với đồng bào dân tộc thiểu số nhưng không thuộc đối tượng được ngân sách nhà nước hỗ trợ đóng BHYT, trừ những trường hợp thuộc các nhóm chính sách khác theo quy định.

Thực tế này có thể tạo ra những so sánh về quyền lợi giữa người dân cùng sinh sống trên một địa bàn, đồng thời gây khó khăn cho việc nâng cao tỷ lệ bao phủ BHYT và bảo đảm an sinh xã hội tại địa phương.

Từ thực tế trên, cử tri đề nghị nghiên cứu điều chỉnh tiêu chí thụ hưởng chính sách hỗ trợ BHYT theo hướng căn cứ vào địa bàn cư trú, thay vì chủ yếu dựa trên thành phần dân tộc đối với nhóm chính sách liên quan.

Phản hồi kiến nghị, Bộ Y tế cho biết chính sách đóng và hỗ trợ đóng BHYT từ ngân sách nhà nước hiện được xác định theo từng nhóm đối tượng, điều kiện kinh tế - xã hội và địa bàn cư trú. Trong đó, nhiều nhóm được hưởng chính sách không phân biệt thành phần dân tộc.

Theo quy định tại Luật BHYT số 51/2024/QH15, người đang cư trú tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn thuộc nhóm được ngân sách nhà nước đóng BHYT. Quy định này xác định đối tượng dựa trên địa bàn cư trú, không phân biệt thành phần dân tộc. Vì vậy, người dân tộc Kinh sinh sống tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn cũng được ngân sách nhà nước đóng BHYT nếu đáp ứng điều kiện theo quy định.

Bên cạnh đó, Nghị định số 75/2023/NĐ-CP quy định người dân tộc thiểu số đang sinh sống tại các xã khu vực II, khu vực III, thôn đặc biệt khó khăn thuộc vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2016-2020, nhưng những địa bàn này không còn thuộc danh sách tương ứng giai đoạn 2021-2025, được ngân sách nhà nước hỗ trợ tối thiểu 70% mức đóng BHYT trong 36 tháng kể từ ngày 1/11/2023.

Những quy định này cho thấy chính sách BHYT đã có các cơ chế hỗ trợ theo địa bàn và nhóm đối tượng cụ thể, hướng tới duy trì khả năng tham gia BHYT cho người dân có hoàn cảnh khó khăn.

Phát huy vai trò của địa phương trong hỗ trợ BHYT

Ngoài chính sách dành cho người dân sinh sống tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, pháp luật hiện hành còn quy định các mức hỗ trợ đóng BHYT đối với những nhóm đối tượng khác.

Cụ thể, người thuộc hộ gia đình cận nghèo được ngân sách nhà nước hỗ trợ 70% mức đóng BHYT; người thuộc hộ gia đình làm nông nghiệp, lâm nghiệp, ngư nghiệp và diêm nghiệp có mức sống trung bình được hỗ trợ tối thiểu 30% mức đóng.

Đối với người tham gia BHYT theo hộ gia đình, mức đóng cũng được giảm trừ từ thành viên thứ hai trở đi khi các thành viên cùng tham gia theo quy định. Những cơ chế này góp phần giảm chi phí tham gia BHYT, nhất là đối với các hộ gia đình có nhiều thành viên.

Bộ Y tế cũng cho biết, Nghị định số 188/2025/NĐ-CP quy định việc hỗ trợ tối thiểu 70% mức đóng BHYT đối với nhóm đối tượng thuộc diện quy định tại điểm g khoản 4 Điều 12 Luật BHYT. Thời gian hỗ trợ là 36 tháng kể từ thời điểm xã nơi đối tượng sinh sống không còn thuộc vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn hoặc đặc biệt khó khăn.

Đáng chú ý, theo quy định tại điểm e khoản 10 Điều 71 Nghị định số 188/2025/NĐ-CP, căn cứ khả năng ngân sách địa phương và các nguồn kinh phí hợp pháp khác, UBND cấp tỉnh có thể trình HĐND cùng cấp quyết định mức hỗ trợ đóng BHYT cao hơn mức hỗ trợ tối thiểu theo quy định.

Theo Bộ Y tế, một số địa phương đã chủ động ban hành nghị quyết riêng để hỗ trợ 100% mức đóng BHYT cho người từ 60 hoặc 70 tuổi trở lên, trong đó có Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh và Quảng Ninh.

Đối với người dân sinh sống tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi nhưng không phải người dân tộc thiểu số, đồng thời chưa thuộc nhóm được ngân sách nhà nước đóng hoặc hỗ trợ đóng BHYT theo quy định, Bộ Y tế đề nghị cử tri kiến nghị UBND tỉnh, thành phố xem xét hỗ trợ thêm mức đóng từ ngân sách địa phương theo quy định hiện hành.

Về đề xuất điều chỉnh tiêu chí thụ hưởng chính sách hỗ trợ BHYT theo hướng căn cứ vào địa bàn cư trú thay vì thành phần dân tộc, Bộ Y tế ghi nhận kiến nghị và sẽ phối hợp với các bộ, ngành liên quan nghiên cứu trong quá trình rà soát, sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện chính sách, pháp luật về BHYT.

Việc tiếp tục rà soát các nhóm đối tượng và cơ chế hỗ trợ đóng BHYT có ý nghĩa quan trọng trong bảo đảm quyền lợi chăm sóc sức khỏe của người dân. Đặc biệt, tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, chính sách cần gắn với điều kiện kinh tế - xã hội thực tế, khả năng tiếp cận dịch vụ y tế và nguồn lực của địa phương, qua đó góp phần mở rộng diện bao phủ BHYT, giảm gánh nặng chi phí khám, chữa bệnh và củng cố mạng lưới an sinh xã hội.