5 dấu hiệu cảnh báo đái tháo đường dễ bị bỏ qua

Đái tháo đường type 2 là một trong những bệnh mạn tính phổ biến, với số người mắc gia tăng nhanh trên toàn cầu cũng như tại Việt Nam. Điều đáng lưu ý là bệnh thường khởi phát âm thầm, tiến triển trong thời gian dài mà không gây ra triệu chứng rõ rệt.

ThS.BSCKI Lưu Thúy Quỳnh, Khoa Nội tiết, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 cho biết, không ít người phát hiện bệnh khi đã xuất hiện các vấn đề liên quan đến tim mạch, thận, mắt hoặc thần kinh. Trong khi đó, một số thay đổi tưởng như rất nhỏ trong sinh hoạt hằng ngày có thể là dấu hiệu cảnh báo sớm.

Khát nước, đi tiểu nhiều hơn bình thường

Khát nước và đi tiểu nhiều là những biểu hiện kinh điển của đái tháo đường. Tuy nhiên, ở giai đoạn sớm của đái tháo đường type 2, các triệu chứng này có thể không rõ ràng.

Người bệnh có thể chỉ nhận thấy mình uống nước nhiều hơn trước, thường xuyên khô miệng hoặc thức dậy đi tiểu ban đêm 1-2 lần. Những thay đổi nhỏ này dễ bị cho là do thời tiết nóng, uống nhiều nước, tuổi tác hoặc thói quen dùng trà, cà phê.

Khi glucose máu tăng kéo dài, glucose được bài xuất qua nước tiểu, kéo theo nước và làm tăng lượng nước tiểu. Cơ thể mất nước sẽ kích thích cảm giác khát, bác sĩ Thúy Quỳnh giải thích.

Vì vậy, nếu thói quen uống nước và đi tiểu có thay đổi rõ rệt mà không tìm được nguyên nhân phù hợp, đây là dấu hiệu không nên bỏ qua.

Mệt mỏi kéo dài, luôn cảm thấy thiếu năng lượng

Một ngày làm việc căng thẳng, thiếu ngủ hoặc stress đều có thể khiến cơ thể mệt mỏi. Nhưng tình trạng uể oải, thiếu năng lượng kéo dài mà không rõ nguyên nhân cũng có thể xuất hiện ở người mắc đái tháo đường type 2 chưa được phát hiện.

Người bệnh có thể cảm thấy dễ mệt dù không làm việc nặng, giảm khả năng tập trung, buồn ngủ vào ban ngày hoặc luôn trong trạng thái “không có năng lượng”.

Theo bác sĩ Thúy Quỳnh, nguyên nhân liên quan đến việc glucose trong máu tăng nhưng không được các mô sử dụng hiệu quả do tình trạng đề kháng insulin. Vì thế, dù đường huyết cao, tế bào vẫn không sử dụng glucose một cách hiệu quả để tạo năng lượng.

Đây cũng là lý do triệu chứng này rất dễ bị bỏ qua. Nhiều người cho rằng mình mệt do công việc, thiếu ngủ hoặc áp lực cuộc sống mà không nghĩ tới khả năng rối loạn đường huyết.

Cân nặng thay đổi bất thường

Thay đổi cân nặng cũng là một dấu hiệu cần chú ý, bởi ở người mắc đái tháo đường type 2, cân nặng có thể thay đổi theo những hướng khác nhau.

Một số người sụt cân nhẹ, từ từ mà không chủ động giảm cân. Do mức độ sụt cân không nhiều và không kèm chán ăn hay mệt mỏi dữ dội, họ có thể không nhận ra hoặc thậm chí cho rằng đây là kết quả của việc ăn uống điều độ hơn.

Trong khi đó, ở người khác, biểu hiện lại là tăng cân dần, đặc biệt tăng mỡ vùng bụng.

Đề kháng insulin là một đặc điểm quan trọng của đái tháo đường type 2. Khi insulin hoạt động kém hiệu quả, cơ thể có thể tăng tiết insulin để bù trừ, đồng thời thúc đẩy quá trình dự trữ năng lượng dưới dạng mỡ. Tình trạng tích tụ mỡ, đặc biệt mỡ vùng bụng, có thể diễn ra âm thầm trong thời gian dài.

Do đó, những thay đổi cân nặng không chủ ý hoặc tăng mỡ bụng rõ rệt, đặc biệt ở người có các yếu tố nguy cơ, cần được lưu ý.

Nhiễm trùng tái diễn, vết thương nhỏ lâu lành

Một vết xước nhỏ lâu lành, viêm da tái đi tái lại hay nhiễm nấm nhiều lần có thể khiến người bệnh chỉ nghĩ đến một vấn đề tại da hoặc niêm mạc.

Tuy nhiên, tăng glucose máu kéo dài có thể làm suy giảm khả năng đáp ứng miễn dịch, tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn và nấm phát triển.

Người bệnh có thể gặp tình trạng nhiễm trùng da, viêm nang lông tái diễn, nhiễm nấm da hoặc nấm sinh dục; viêm lợi, viêm quanh răng hay các vết trầy xước, vết thương nhỏ lâu lành.

Bác sĩ Thúy Quỳnh lưu ý nhiều bệnh nhân điều trị riêng lẻ ở các chuyên khoa khác nhau. Nếu tình trạng tái diễn nhiều lần, việc kiểm tra đường huyết có thể giúp tìm kiếm một nguyên nhân nền chưa được phát hiện.

Nhìn mờ thoáng qua, thị lực thay đổi

Nhìn mờ không phải lúc nào cũng đồng nghĩa với bệnh lý về mắt. Ở giai đoạn đầu, người có đường huyết tăng có thể chỉ cảm thấy thị lực thay đổi thoáng qua, khó tập trung khi đọc sách hoặc nhìn xa, nhìn gần kém hơn vào cuối ngày.

Các biểu hiện có thể lúc rõ, lúc mờ nên dễ bị quy cho mỏi mắt, tuổi tác hoặc thời gian sử dụng máy tính kéo dài.

“Tăng glucose máu có thể làm thay đổi áp lực thẩm thấu trong thủy tinh thể, gây phù nhẹ và ảnh hưởng đến khả năng điều tiết của mắt. Nếu đường huyết tăng kéo dài, hệ vi mạch võng mạc cũng có thể bị ảnh hưởng”, bác sĩ Thúy Quỳnh cho hay.

Vì không gây đau và diễn biến âm thầm, một số người chỉ đi khám để đo mắt, cắt kính mà chưa nghĩ đến việc kiểm tra đường huyết. Khi thị lực giảm rõ hoặc xuất hiện tổn thương võng mạc do đái tháo đường, bệnh có thể đã tiến triển lâu hơn.

Đừng chờ có triệu chứng mới kiểm tra đường huyết

Theo bác sĩ Thúy Quỳnh, những dấu hiệu trên không phải lúc nào cũng là biểu hiện của đái tháo đường type 2. Tuy nhiên, khi xuất hiện kéo dài, tái diễn hoặc đi kèm nhiều yếu tố nguy cơ, người dân nên chủ động kiểm tra đường huyết để phát hiện bệnh sớm.

Đặc biệt, những người thừa cân, béo phì, có tiền sử gia đình mắc đái tháo đường, ít vận động hoặc thường xuyên chịu stress cần chú ý đến việc kiểm tra đường huyết định kỳ, ngay cả khi chưa có triệu chứng rõ ràng.

Đái tháo đường type 2 có thể diễn tiến trong nhiều năm trước khi được phát hiện. Nhận diện những thay đổi bất thường của cơ thể và chủ động kiểm tra đường huyết là cách giúp phát hiện bệnh sớm, từ đó có biện pháp kiểm soát phù hợp và hạn chế nguy cơ biến chứng lâu dài.