Vì sao người đi xe máy giữa đường dễ bị sét đánh trúng khi trời mưa dông?

Theo thông tin từ báo Tiền Phong Online, khoảng 11h48 ngày 25/9, một người phụ nữ đang đi xe máy qua khu vực ngã năm Hải Quan, phường Trường Vinh, Nghệ An, bất ngờ bị tia sét đánh xuống khu vực đang di chuyển. Hình ảnh từ clip cho thấy tia chớp phát ra tia lửa ngay sát người phụ nữ, khiến nạn nhân ngã xuống đường.

Sau sự việc, người dân nhanh chóng hỗ trợ và đưa nạn nhân đến Bệnh viện 115 Nghệ An cấp cứu, trước khi chuyển sang Bệnh viện Hữu nghị Đa khoa Nghệ An. Theo thông tin từ bệnh viện, nạn nhân là nữ, sinh năm 1979, bị thương vùng đầu do ngã, va đập xuống đường và bỏng ở tay phải. Các bác sĩ đang thăm khám, chụp chiếu để đánh giá tình trạng sức khỏe.

Hình ảnh tia sét tóe lửa trúng người đi xe máy ở ngã tư Hải Quan (Ảnh: TPO)

Sự việc xảy ra trong lúc khu vực phường Trường Vinh có mưa dông, một lần nữa cho thấy nguy cơ đặc biệt đối với những người đang ở ngoài trời khi giông sét xuất hiện.

Trao đổi với PV Báo Gia đình & Xã hội về vấn đề này, TS Nguyễn Xuân Anh (Viện trưởng Viện Vật lý địa cầu, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam) nhấn mạnh:

Vào lúc mưa dông, trời sấm, sét, tốt nhất thì người dân không nên đi ra ngoài và nên ở trong nhà đã có chống sét. Còn trường hợp bất khả kháng, bắt buộc phải đi trên đường thì cần lưu ý các trường hợp sau để bảo đảm an toàn cho bản thân:

"Trường hợp mọi người phải đi ra ngoài đường lúc trời mưa dông, có thể là đi bộ, đi xe máy, xe đạp hoặc ô tô…", TS Anh cho biết: việc lưu thông như đi bộ, bằng các phương tiện xe đạp, xe máy đều nguy hiểm, đặc biệt khi di chuyển ở những khu vực mà ở đó người di chuyển cao hơn xung quanh, ví dụ như ở nơi cánh đồng, bãi đất trống…

Việc di chuyển ở những khu vực như đường trong thành phố, đường có cột điện cao sẽ đỡ nguy hiểm hơn khi sét đánh vào các ngôi nhà hoặc đường dây đó. Tuy vậy, vẫn có thể bị sét đánh tạt ngang hay gây ra sóng âm lớn ảnh hưởng thính giác.

Với trường hợp tàu, xe ô tô có mui kín thì sẽ an toàn, tuy vậy vẫn có ít nhiều nguy hiểm như bị tác động âm thanh do dòng sét ở gần, xe ô tô có thể bị hỏng hóc, gây mất an toàn. Đối với tàu, xe ô tô để hở thì sẽ bị nguy hiểm do sét có thể đánh trực tiếp gây dòng sét tác động lên người.

Thông thường, sét đánh qua các con đường như: Sét đánh thẳng (trực tiếp từ đám mây đến vị trí nạn nhân), sét đánh tạt ngang (thông qua một vật và phóng qua không khí), sét đánh do tiếp xúc (thông qua vật bị sét đánh và lưu lại dòng điện mạnh trong một khoảng thời gian), điện thế bước (lan truyền qua mặt đất), đường dây cáp (điện thoại cố định, ti vi, ổ cắm… và lan truyền qua tiếp xúc).

Theo Trung tâm kiểm soát bệnh tật TP.HCM, để phòng tránh rủi ro, mỗi người dân cần ghi nhớ và thực hiện đúng các nguyên tắc an toàn dưới đây.

- Luôn theo dõi dự báo thời tiết: Luôn kiểm tra tin dự báo thời tiết, đặc biệt nếu bạn tham gia các hoạt động ngoài trời. Nếu dự báo có giông bão, hãy hoãn chuyến đi hoặc đảm bảo nơi bạn đến có nơi trú ẩn an toàn thích hợp (tòa nhà, công sở có hệ thống chống sét). Cơn dông có thể kéo đến chỉ trong vòng 15 phút. Hãy tính toán thời gian di chuyển từ chỗ làm việc/vui chơi đến nơi an toàn ngay khi thấy các dấu hiệu như mây đen kéo đến, gió mạnh, không khí lạnh.

- Ghi nhớ quy tắc “Nhìn - Nghe 30 giây”: Khi bạn thấy tia chớp lóe lên và sau đó nghe thấy tiếng sấm. Nếu khoảng thời gian giữa chớp và sấm nhỏ hơn 30 giây, nguy cơ bị sét đánh đang rất cao. Ngay khi nghe thấy tiếng sấm đầu tiên (bất kể bạn đang ở đâu), hãy khẩn trương tìm nơi an toàn ngay lập tức. Sét có thể đánh cách xa nơi có mưa tới 15-20km.

- Quy tắc an toàn khi ở trong nhà: Trú ẩn trong tòa nhà có hệ thống chống sét là biện pháp tốt nhất. Khi đã vào nhà, hãy đứng xa cửa sổ, cửa ra vào và các vật dụng kim loại. Rút phích cắm của tất cả thiết bị điện. Sét có thể đánh lan truyền qua đường dây điện thoại, dây điện nối với lưới bên ngoài. Tránh xa các khu vực ẩm ướt như buồng tắm, bể nước, vòi nước. Không chạm vào dây điện, dây điện thoại, và các thiết bị điện với khoảng cách ít nhất 1 mét.

- Quy tắc an toàn khi ở ngoài trời: Nếu không kịp tìm nơi trú ẩn an toàn (tòa nhà kín, ô tô, tàu hỏa), tuyệt đối không dùng cây cối làm chỗ trú mưa. Tránh xa các vật dụng kim loại (xe đạp, xe máy, hàng rào sắt) và các khu vực cao hơn xung quanh, tìm nơi thấp hơn, khô ráo. Cúi người ngồi xuống, tay ôm cổ hoặc che tai. Nhón chân, phần tiếp xúc của cơ thể với mặt đất là ít nhất (không nằm xuống đất, không đặt tay lên đất). Nếu đang ở trong nhóm đông người, hãy tản ra xa nhau. Nếu thấy tóc dựng đứng (có cảm giác như sờ vào màn hình ti vi), điều đó có nghĩa là bạn có thể bị sét đánh bất cứ lúc nào. Lập tức thực hiện tư thế an toàn.

- Quy tắc kết thúc giông bão: Sau khi nghe thấy tiếng sét cuối cùng, hãy chờ ít nhất 30 phút nữa rồi mới tiếp tục các hoạt động bình thường.