Vì sao ngày càng nhiều gia đình không còn lợp kín mái sân thượng? 2 cách làm mới vừa chắn nắng mưa vừa giữ được khoảng trời

Với sân thượng, làm mái che là nhu cầu rất dễ hiểu. Đây vốn là khu vực chịu nắng, mưa trực tiếp nên một lớp mái phủ phía trên có thể giúp gia đình thuận tiện hơn khi phơi quần áo, đặt máy giặt, bố trí bàn ghế hay tận dụng làm thêm không gian sinh hoạt. Đặc biệt với những nhà sử dụng sân thượng thường xuyên, mái che kín vẫn có những lợi ích rất rõ ràng. Tuy nhiên, khi nhà ở ngày càng chú trọng đến ánh sáng tự nhiên, thông gió và khoảng xanh, sân thượng cũng được sử dụng theo nhiều cách hơn trước. Không ít gia đình muốn nơi đây vừa có chỗ tránh nắng mưa, vừa có thể trồng cây, đón gió hoặc đơn giản là giữ lại một khoảng trời phía trên. Vì vậy, thay vì chỉ có hai lựa chọn "lợp kín" hoặc "để trống hoàn toàn", những cách làm linh hoạt hơn cũng bắt đầu được cân nhắc.

Vì sao lợp kín mái sân thượng đôi khi không còn là lựa chọn đầu tiên?

Mái che kín giúp sân thượng sử dụng thuận tiện hơn trong nhiều điều kiện thời tiết. Tuy nhiên, nếu gia đình vẫn muốn giữ tính chất của một không gian ngoài trời, cách làm này cũng có một số điểm cần cân nhắc.

1. Sân thượng có thể mất đi một phần ánh sáng tự nhiên

Khi toàn bộ phía trên được phủ mái, lượng ánh sáng đi xuống sân sẽ thay đổi tùy theo vật liệu, chiều cao và thiết kế mái. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến chính sân thượng mà trong một số ngôi nhà còn tác động đến khu vực cầu thang, phòng hoặc cửa mở ra sân. Nếu sử dụng vật liệu lấy sáng, vấn đề có thể được cải thiện, nhưng gia đình lại cần tính thêm chuyện nhiệt, độ chói và khả năng che nắng. Vì thế, với những nhà vốn muốn tận dụng sân thượng như một khoảng lấy sáng tự nhiên, phủ kín toàn bộ chưa chắc đã là lựa chọn cần thiết.

2. Cảm giác của một khoảng sân ngoài trời bị giảm

Điểm đặc biệt của sân thượng chính là dù nằm trên ngôi nhà, đây vẫn là một khoảng không gian mở. Có thể bước ra ngoài đón gió, nhìn trời hoặc ngồi thư giãn vào những lúc thời tiết dễ chịu. Khi mái cố định phủ kín toàn bộ, đặc biệt nếu mái tương đối thấp hoặc xung quanh đã có tường bao, cảm giác thoáng mở này có thể giảm đáng kể. Tùy vật liệu và khả năng thông gió, khu vực phía dưới cũng có thể tích nhiệt vào những ngày nóng.

3. Việc trồng cây và sử dụng sân cũng có thêm giới hạn

Ngày nay, sân thượng không chỉ dành cho phơi quần áo. Nhiều gia đình tận dụng khu vực này để trồng rau, đặt chậu cây, làm một góc uống trà hoặc tạo khoảng vui chơi ngoài trời. Trong khi đó, mỗi loại cây lại có nhu cầu ánh sáng khác nhau và không phải cây nào cũng phát triển tốt dưới một lớp mái che thường trực.

Dĩ nhiên, những điểm trên không có nghĩa mái che kín sân thượng là cách làm không tốt hay đã lỗi thời. Nếu gia đình chủ yếu dùng sân làm khu giặt phơi, cần đặt thiết bị hoặc muốn có một diện tích được bảo vệ khỏi mưa nắng thường xuyên, mái cố định che diện tích lớn vẫn rất hữu ích. Chỉ là khi nhu cầu sử dụng sân thượng ngày càng đa dạng, gia đình hiện nay có thêm những lựa chọn khác thay vì mặc định phải lợp kín toàn bộ.

Giải pháp 1: Chỉ làm mái che cho một phần sân thượng

Thay vì kéo mái từ đầu đến cuối sân, gia đình có thể xác định trước khu vực nào thực sự cần được che. Chẳng hạn, phần đặt máy giặt, khu phơi quần áo, lối lên cầu thang hoặc một góc bố trí bàn ghế có thể nằm dưới mái; phần diện tích còn lại được giữ mở.

1. Vẫn có chỗ sử dụng khi nắng mưa: Phần được lợp mái vẫn đáp ứng những nhu cầu thiết thực hàng ngày. Máy giặt và một số vật dụng có vị trí được che chắn phù hợp, gia đình cũng có một khoảng để sinh hoạt hoặc phơi đồ tùy cách bố trí. Như vậy, mái vẫn làm đúng nhiệm vụ của nó mà không nhất thiết phải phủ lên toàn bộ sân.

2. Phần sân còn lại vẫn đón được ánh sáng và gió: Khi phía trên không bị che kín hoàn toàn, gia đình giữ được một khoảng thực sự ngoài trời. Vào những ngày thời tiết dễ chịu, đây có thể là nơi ngồi thư giãn, hóng gió hoặc đơn giản là tạo khoảng thoáng cho tầng trên cùng của ngôi nhà.

3. Dễ dành riêng một khoảng cho cây xanh: Khu vực không có mái sẽ phù hợp hơn với những loại cây cần nhiều nắng. Gia đình có thể đặt chậu cây, làm vườn rau nhỏ hoặc bố trí một mảng xanh riêng, trong khi khu vực cần che chắn vẫn nằm gọn dưới mái. Hai nhu cầu vì thế không nhất thiết phải loại trừ nhau.

Tuy nhiên, che một phần sân thượng không đơn giản là chọn tùy ý một góc rồi dựng mái. Vị trí mái nên được tính theo công năng, hướng nắng, hướng mưa tạt và đặc điểm của từng ngôi nhà. Độ dốc và đường thoát nước cũng cần xử lý phù hợp để nước từ mái không dồn xuống khu vực sân mở hoặc gây đọng nước. Với hệ mái có kết cấu lớn, việc liên kết vào công trình, tải trọng và khả năng chịu gió cần được người có chuyên môn khảo sát trước khi thi công.

Giải pháp 2: Sử dụng mái che có thể đóng - mở

Một phương án khác dành cho những gia đình vẫn muốn có khả năng che diện tích tương đối lớn nhưng không muốn sân thượng luôn nằm dưới một lớp mái cố định là sử dụng mái có thể đóng - mở. Tùy nhu cầu và điều kiện công trình, có thể là mái xếp, mái kéo hoặc những hệ mái linh hoạt được thiết kế riêng.

1. Có thể thay đổi theo thời tiết: Khi nắng mạnh hoặc có mưa, gia đình mở mái để tạo vùng che chắn. Đến những hôm trời mát, khô ráo, mái có thể được thu lại để sân thượng nhận ánh sáng và gió tự nhiên. Nhờ đó, khoảng sân không bị cố định ở một trạng thái quanh năm.

2. Một diện tích nhưng sử dụng được theo nhiều cách: Buổi trưa cần một khoảng râm để ngồi nghỉ có thể mở mái; lúc muốn chăm cây, phơi nắng hoặc sử dụng sân như một không gian ngoài trời lại có thể thu mái. Đây là điểm thuận tiện với những sân thượng không quá rộng, bởi gia đình không phải chia cố định diện tích thành khu có mái và không mái.

3. Vẫn giữ được khoảng trời khi không cần che: Đây cũng là khác biệt lớn so với việc lợp mái cố định toàn bộ. Gia đình vẫn có một hệ che chắn để sử dụng khi cần nhưng vào những thời điểm thời tiết phù hợp, sân thượng có thể trở lại đúng nghĩa một khoảng sân mở.

Đổi lại, mái đóng - mở có bộ phận chuyển động nên yêu cầu về chất lượng, vận hành và bảo trì cũng khác mái cố định. Đặc biệt, sân thượng thường là vị trí chịu gió mạnh, vì vậy khả năng chịu gió, điểm neo, thoát nước và cách vận hành khi có mưa bão đều cần được tính toán kỹ. Không nên chỉ nhìn một mẫu mái đẹp rồi áp dụng giống hệt cho mọi ngôi nhà.

Kết luận

Càng có nhiều vật liệu và giải pháp xây dựng, gia đình càng có nhiều cách để xử lý sân thượng theo đúng nhu cầu của mình. Vì vậy, việc một số nhà không còn lợp kín toàn bộ không đồng nghĩa mái che kín đã lỗi thời hay không còn đáng làm. Nhà cần một khu giặt phơi lớn, muốn sử dụng sân thường xuyên bất kể thời tiết hoặc cần che chắn phần lớn diện tích vẫn có thể lựa chọn mái cố định. Ngược lại, nếu gia đình muốn sân thượng vừa phục vụ sinh hoạt, vừa có cây xanh, ánh sáng, gió và một khoảng ngoài trời thực sự thì mái che một phần hoặc mái đóng - mở lại đáng cân nhắc hơn. Quan trọng nhất không phải chạy theo cách làm mới hay giữ cách làm cũ, mà là xác định gia đình cần sân thượng để làm gì. Khi trả lời được câu hỏi đó, việc lựa chọn che toàn bộ, che một phần hay sử dụng mái linh hoạt cũng sẽ dễ dàng và hợp lý hơn.