Vì sao chương trình Ai Là Triệu Phú có tên như vậy?

Gameshow Ai Là Triệu Phú bắt nguồn từ Vương quốc Anh, với tên gốc là Who Wants to Be a Millionaire?. Chương trình lần đầu lên sóng trên kênh ITV vào ngày 4/9/1998, do Chris Tarrant dẫn dắt. Khác với cách gọi quen thuộc tại Việt Nam, tên tiếng Anh của chương trình có nghĩa “Ai muốn trở thành triệu phú?”, đặt người chơi trước một mục tiêu rõ ràng là chinh phục chuỗi câu hỏi để giành giải thưởng lớn.

Theo ITV News, trong những năm đầu, chương trình xây dựng cuộc chơi xoay quanh 15 câu hỏi trắc nghiệm, mỗi câu có bốn phương án trả lời và người chơi được sử dụng các quyền trợ giúp nhất định. Điểm hấp dẫn không chỉ nằm ở kiến thức, mà còn ở áp lực khi phải đưa ra lựa chọn trước những khoản tiền thưởng ngày càng lớn. Người chơi có thể biết đáp án, phân vân giữa nhiều phương án hoặc phải cân nhắc có nên tiếp tục khi chưa chắc chắn. Mỗi quyết định đều có thể ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả cuối cùng.

Một trong những yếu tố làm nên dấu ấn của Who Wants to Be a Millionaire? là cách chương trình tạo ra không khí căng thẳng. Thay vì có nhiều người thi đấu đồng thời, mỗi lượt chỉ tập trung vào một người trên ghế nóng. Âm nhạc, ánh sáng, nhịp độ đọc câu hỏi và những khoảng dừng trước khi công bố đáp án cùng góp phần khiến khán giả hồi hộp theo từng lựa chọn.

Format này sau đó được cấp phép và phát triển thành các phiên bản tại nhiều quốc gia. Trong bài viết năm 2013, ITV News cho biết chương trình khi ấy đã được sản xuất và phát sóng tại khoảng 120 quốc gia trên thế giới.

Việc có mặt tại nhiều thị trường cũng cho thấy một format truyền hình có thể vượt qua rào cản ngôn ngữ nếu cấu trúc cuộc chơi đủ dễ hiểu và tạo được sức hút. Mỗi quốc gia có thể sử dụng ngôn ngữ, câu hỏi, mức thưởng và người dẫn chương trình riêng, nhưng vẫn giữ lại những yếu tố cốt lõi như chiếc ghế nóng, chuỗi câu hỏi tăng dần độ khó và các quyền trợ giúp.

Tại Việt Nam, chương trình mang tên Ai Là Triệu Phú và bắt đầu phát sóng ngày 4/1/2005 trên songs VTV. Nhà báo, MC Lại Văn Sâm là người gắn bó với chương trình từ những ngày đầu. Trong cuộc phỏng vấn vào năm 2017, nhà báo Lại Văn Sâm cho biết tên gọi ban đầu Who Wants to Be a Millionaire? được ê-kíp cân nhắc khi chuyển thể. Theo đó, cách gọi “Ai muốn trở thành triệu phú?” nghe có phần thách thức, vì vậy chương trình được đặt tên ngắn gọn hơn là Ai Là Triệu Phú. Tên gọi này vẫn giữ được tinh thần của bản gốc, đồng thời tạo cảm giác gần gũi với khán giả Việt Nam.

Ở phiên bản Việt, người chơi lần lượt trả lời các câu hỏi kiến thức thuộc nhiều lĩnh vực. Khi gặp câu hỏi khó, họ có thể cân nhắc sử dụng quyền trợ giúp theo luật chơi của từng giai đoạn. Khán giả cũng được chứng kiến những tình huống người chơi trả lời chính xác nhờ vốn hiểu biết của mình, nhưng đôi khi phải dừng cuộc chơi chỉ vì một lựa chọn thiếu chắc chắn.

Qua thời gian, chương trình có những thay đổi về người dẫn, thiết kế trường quay, cách thể hiện và quyền trợ giúp. Tuy nhiên, cấu trúc cơ bản vẫn quen thuộc với nhiều thế hệ người xem: một người chơi, những câu hỏi tăng dần độ khó và cơ hội chinh phục giải thưởng lớn.

Tổng hợp