Uống sinh tố rau bina sống 10 ngày, người phụ nữ 65 tuổi suy thận phải lọc máu suốt đời: Bác sĩ cảnh báo 4 loại rau nhiều oxalat
Sinh thiết thận cho thấy các ống thận của người phụ nữ bị bít tắc bởi nhiều tinh thể canxi oxalat, khiến chức năng thận suy giảm nghiêm trọng.
- Nữ giám đốc 40 tuổi vô tình phát hiện suy thận giai đoạn cuối nhờ nhìn móng tay, bác sĩ nói: Khám ngay, có 4 thứ thì người đầy bệnh
- Hơn 11.000 người tử vong vì suy thận trong 5 năm: Nam giới có một nguy cơ đáng báo động
- Có dấu hiệu này suốt nửa năm nhưng không đi khám, người đàn ông 35 tuổi bị suy thận giai đoạn cuối
Vì muốn thanh lọc cơ thể, một phụ nữ 65 tuổi duy trì thói quen uống sinh tố rau bina sống mỗi sáng trong 10 ngày liên tiếp. Không ngờ, thói quen tưởng tốt cho sức khỏe này lại liên quan đến tổn thương thận nghiêm trọng, khiến bà rơi vào tình trạng suy thận giai đoạn cuối và phải lọc máu lâu dài.
Theo thông tin được bác sĩ thận học Hồng Vĩnh Tường (Đài Loan, Trung Quốc) chia sẻ, trường hợp này được ghi nhận trong một báo cáo ca bệnh đăng trên American Journal of Kidney Diseases năm 2018. Sinh thiết thận cho thấy các ống thận của người phụ nữ bị bít tắc bởi nhiều tinh thể canxi oxalat, khiến chức năng thận suy giảm nghiêm trọng.
Các chuyên gia lưu ý, đây là trường hợp tổn thương thận hiếm gặp liên quan đến việc hấp thụ quá nhiều oxalat, không có nghĩa cứ uống sinh tố rau xanh là sẽ gây suy thận. Tuy nhiên, câu chuyện cũng là lời nhắc rằng thực phẩm tốt cho sức khỏe không đồng nghĩa với việc có thể sử dụng tùy ý, đặc biệt khi ăn sống hoặc ép, xay với lượng lớn trong thời gian dài.
4 loại rau có hàm lượng oxalat cao cần lưu ý
Oxalat là hợp chất tự nhiên có trong nhiều loại thực phẩm. Khi được hấp thu vào cơ thể, phần oxalat dư thừa được đào thải chủ yếu qua thận. Nếu nồng độ oxalat trong nước tiểu tăng cao, chất này có thể kết hợp với canxi tạo thành tinh thể canxi oxalat, góp phần hình thành sỏi thận. Trong những trường hợp hiếm gặp, lượng oxalat hấp thu quá lớn có thể gây tổn thương thận cấp tính.
Theo bác sĩ Hồng Vĩnh Tường, 4 loại rau cần chú ý vì có hàm lượng oxalat cao gồm:
Rau bina (cải bó xôi): Có thể cung cấp nhiều dưỡng chất nhưng cũng chứa lượng oxalat đáng kể, đặc biệt cần lưu ý khi dùng sống và xay thành sinh tố với lượng lớn.
Củ dền: Chứa oxalat tự nhiên; người có tiền sử sỏi thận cần quan tâm đến khẩu phần và cách chế biến.
Đậu bắp: Cũng là một trong những thực phẩm có oxalat, dù hàm lượng thực tế phụ thuộc vào giống và cách chế biến.
Rau dền: Một số loại rau dền có hàm lượng oxalat cao, vì vậy nên chú ý cách chế biến và sự đa dạng trong khẩu phần.
Điều này không đồng nghĩa mọi người phải loại bỏ các loại rau trên khỏi thực đơn. Nguy cơ còn phụ thuộc vào lượng tiêu thụ, khả năng hấp thu oxalat, tình trạng sức khỏe và các yếu tố nguy cơ khác.
3 nguyên tắc ăn rau giúp giảm nguy cơ hấp thu oxalat
Thứ nhất, ưu tiên luộc hoặc chần rau thay vì ăn sống với lượng lớn. Oxalat hòa tan có thể đi vào nước luộc, nhờ đó việc luộc hoặc chần rồi bỏ nước giúp giảm hàm lượng oxalat trong rau. Mức giảm thay đổi tùy loại rau, thời gian nấu và phương pháp chế biến; không nên hiểu rằng chần rau có thể loại bỏ hoàn toàn oxalat.
Thứ hai, duy trì lượng canxi phù hợp trong chế độ ăn. Một số người có tiền sử sỏi thận tự ý cắt giảm canxi vì lo hình thành sỏi, nhưng điều này có thể phản tác dụng. Canxi từ thực phẩm có thể liên kết với oxalat ngay trong đường tiêu hóa, làm giảm lượng oxalat được hấp thu vào máu và bài tiết qua thận. Vì vậy, có thể kết hợp rau với thực phẩm giàu canxi như sữa hoặc đậu phụ, đồng thời duy trì khẩu phần canxi phù hợp. Người mắc bệnh thận cần trao đổi với bác sĩ về lượng canxi nên bổ sung.
Thứ ba, uống đủ nước. Bổ sung nước hợp lý giúp duy trì lượng nước tiểu, làm loãng các chất có khả năng kết tinh và giảm nguy cơ hình thành sỏi ở nhiều người. Nhu cầu nước khác nhau tùy thể trạng, mức độ vận động, thời tiết và tình trạng sức khỏe. Công thức tham khảo khoảng 30–40 ml nước/kg cân nặng/ngày không phù hợp với tất cả mọi người; người suy thận, suy tim hoặc được bác sĩ yêu cầu hạn chế dịch cần tuân thủ hướng dẫn riêng.
Đáng lưu ý, người từng bị sỏi thận, có bệnh thận mạn hoặc có nguy cơ tổn thương thận không nên tự áp dụng các chế độ ăn kiêng cực đoan hay uống sinh tố rau sống với lượng lớn mỗi ngày để “thải độc”. Nếu muốn bổ sung rau xanh, hãy ăn đa dạng, thay đổi cách chế biến và lựa chọn khẩu phần phù hợp. Thận không cần những liệu pháp “thanh lọc” cấp tốc; điều quan trọng hơn là duy trì chế độ ăn cân bằng và bảo vệ chức năng thận lâu dài.