Tất cả người dân có đất đai chú ý đề xuất quy định mới nhất

Hôm 22/10, trình bày trước Quốc hội về dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi), Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết định hướng cốt lõi của việc sửa đổi luật lần này là tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về đất đai, đồng thời khơi thông, giải phóng tối đa các nguồn lực phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.

Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) gồm 13 chương và 112 điều, đánh dấu bước tinh gọn đáng kể khi giảm 3 chương và 148 điều so với Luật Đất đai năm 2024. Các nội dung sửa đổi tập trung xoay quanh 6 nhóm vấn đề lớn: quy hoạch và kế hoạch sử dụng đất; giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất; thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; tài chính đất đai và giá đất; quyền, nghĩa vụ của người sử dụng đất; cùng với cải cách hành chính, chuyển đổi số và phân cấp, phân quyền.

Đổi mới chính sách bồi thường, tái định cư và bảo đảm quyền lợi người có đất thu hồi

Nhằm bảo vệ tối đa quyền và lợi ích hợp pháp của người dân có đất bị thu hồi, dự thảo kế thừa các trường hợp thu hồi vì mục đích quốc phòng, an ninh và phát triển kinh tế - xã hội theo Luật Đất đai 2024 và Nghị quyết số 254/2025/QH15, đồng thời bổ sung thêm các trường hợp mới.

Phương án bồi thường được mở rộng linh hoạt: người dân có thể được bồi thường bằng đất có cùng mục đích sử dụng, bằng loại đất khác hoặc bằng tiền. Đặc biệt, dự thảo bổ sung cơ chế bố trí tái định cư tại chỗ hoặc hoán đổi phần đất ở bị thu hồi sang diện tích còn lại của thửa đất, hoặc sang thửa đất khác thuộc quyền sử dụng trong cùng địa bàn cấp xã. Các khu tái định cư cũng được định hướng bố trí đa dạng các cấp nhà, phù hợp với mức bồi thường và khả năng chi trả thực tế của người dân.

Liên quan đến kinh phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư do nhà đầu tư ứng trước, dự thảo quy định ngân sách nhà nước sẽ hoàn trả toàn bộ bằng hình thức trừ vào tiền sử dụng đất, tiền thuê đất; phần dôi dư được tính vào chi phí đầu tư.

Đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số và phân cấp, phân quyền

Thể hiện tinh thần của Nghị quyết số 21-NQ/TW, dự thảo Luật chú trọng đẩy mạnh chuyển đổi số và cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực đất đai:

Mỗi thửa đất trên phạm vi toàn quốc sẽ được gắn một mã định danh duy nhất.

Việc đăng ký đất đai và cấp Giấy chứng nhận được thực hiện bằng bản giấy hoặc bản điện tử, có giá trị pháp lý hoàn toàn như nhau.

Cơ quan giải quyết thủ tục hành chính không được yêu cầu người dân cung cấp lại thông tin đã có sẵn trong cơ sở dữ liệu.

Đặc biệt, dự thảo xem xét cấp Giấy chứng nhận cho một số trường hợp vi phạm thủ tục trước ngày 1/8/2024 nhưng sử dụng đất ổn định, không tranh chấp, phù hợp quy hoạch và không ảnh hưởng đến quốc phòng, an ninh, môi trường hay an toàn công trình.

Bên cạnh đó, công tác phân cấp, phân quyền được luật hóa rõ ràng: cấp xã thực hiện thẩm quyền đối với hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư; cấp tỉnh thực hiện đối với tổ chức, người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài và các dự án triển khai từ 2 đơn vị hành chính cấp xã trở lên. UBND cấp tỉnh cũng được chủ động phân cấp, ủy quyền cho UBND cấp xã dựa trên tình hình thực tế và năng lực của địa phương.

Bỏ giá đất cụ thể, hướng tới áp dụng bảng giá đất và hệ số điều chỉnh

Về tài chính đất đai và giá đất, điểm thay đổi mang tính bước ngoặt là dự thảo không còn quy định về giá đất cụ thể cũng như tổ chức tư vấn xác định giá đất như trước đây. Thay vào đó, văn bản kế thừa và hoàn thiện các nguyên tắc định giá của Nhà nước dựa trên bảng giá đất kết hợp hệ số điều chỉnh giá đất, thể chế hóa trực tiếp các định hướng chiến lược tại Nghị quyết số 21-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng.

Đối với quy định sử dụng đất thực hiện dự án nhà ở thương mại thông qua thỏa thuận nhận quyền sử dụng đất (khoản 1 Điều 58), Chính phủ đã trình Quốc hội 2 phương án (gồm luật hóa Nghị quyết số 171/2024/QH15 hoặc tiếp tục thực hiện theo nghị quyết này) để các đại biểu tiếp tục thảo luận, xem xét thấu đáo trước khi thông qua.