Siêu dự án đường sắt tốc độ cao 350km/h đi qua 15 tỉnh thành, vốn đầu tư 67 tỷ USD cùng loạt dự án đường sắt nhận chỉ đạo "nóng"

Văn phòng Chính phủ vừa ban hành Thông báo về kết luận của Thủ tướng Chính phủ tại cuộc họp đánh giá tiến độ thực hiện, giải ngân các công trình, dự án trọng điểm trong lĩnh vực giao thông vận tải.

Trong đó đáng chú ý là dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam, Bộ Tài chính được giao chủ trì, phối hợp với Bộ Xây dựng khẩn trương rà soát, xác định cụ thể nhu cầu và khả năng giải ngân. Trên cơ sở đó, các cơ quan kịp thời báo cáo cấp có thẩm quyền phương án điều hòa, điều chỉnh giảm kế hoạch vốn đã bố trí cho dự án theo đề nghị của Bộ Xây dựng.

Các địa phương có dự án đi qua được yêu cầu tập trung đẩy nhanh xây dựng các khu tái định cư và công tác giải phóng mặt bằng, qua đó thúc đẩy giải ngân và chuẩn bị điều kiện phục vụ thi công.

Bộ Xây dựng có nhiệm vụ khẩn trương rà soát, xây dựng và công bố hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn, định mức kinh tế - kỹ thuật về đường sắt tốc độ cao nếu có.

Đồng thời, Bộ Xây dựng phải lựa chọn tổ hợp nhà thầu tư vấn quốc tế có năng lực, kinh nghiệm để lập báo cáo nghiên cứu khả thi; thuê đơn vị, tổ chức đủ năng lực thực hiện thẩm tra công tác lập báo cáo nghiên cứu khả thi của dự án.

Với dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, Thủ tướng giao Bộ Xây dựng chủ trì, phối hợp với Bộ Ngoại giao hoàn thành đàm phán để ký Hiệp định xây dựng cầu chung qua biên giới trong năm 2026.

Bộ Xây dựng đồng thời hoàn thiện các thủ tục phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi theo chủ trương điều chỉnh đã được Quốc hội thông qua tại Nghị quyết số 40/2026/QH16 ngày 24/8/2026, bảo đảm tiến độ theo Nghị quyết số 281/NQ-CP ngày 22/9/2026 của Chính phủ.

Bộ Tài chính phối hợp với Bộ Xây dựng rà soát nhu cầu và khả năng giải ngân của dự án, kịp thời báo cáo cấp có thẩm quyền phương án điều hòa, điều chỉnh giảm kế hoạch vốn đã bố trí theo đề nghị của Bộ Xây dựng.

Đối với hai tuyến đường sắt đô thị Hà Nội gồm Trần Hưng Đạo - Thượng Đình và Nam Thăng Long - Nội Bài, theo quy định của Luật Thủ đô, UBND TP. Hà Nội là cơ quan có thẩm quyền tổ chức triển khai dự án.

Bộ Xây dựng được giao phối hợp với Hà Nội chỉ đạo các cơ quan, đơn vị liên quan đẩy nhanh hoàn thiện thủ tục đầu tư, kịp thời xử lý những vướng mắc theo thẩm quyền. Quá trình triển khai phải bảo đảm các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật nhằm đồng bộ, thống nhất và kết nối liên thông toàn bộ hệ thống.

Với các công trình, dự án giao thông trọng điểm nói chung, Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương là cơ quan chủ quản hoặc cơ quan có thẩm quyền nghiêm túc triển khai chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng về thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công.

Các đơn vị phải tập trung triển khai những giải pháp cụ thể, đồng bộ, bảo đảm hoàn thành 100% kế hoạch vốn được giao.

Thủ tướng yêu cầu kiên quyết không lùi, kéo dài hoặc điều chỉnh tiến độ theo kế hoạch nếu không có lý do khách quan chính đáng. Trường hợp dự án chậm tiến độ do nguyên nhân chủ quan, cơ quan quản lý phải làm rõ trách nhiệm và có giải pháp xử lý.

Phó Thủ tướng Thường trực, Bộ trưởng Bộ Xây dựng cùng lãnh đạo các bộ, ngành được giao tăng cường kiểm tra, đôn đốc tiến độ. Các dự án đang chậm nhưng có kế hoạch hoàn thành trong năm 2026 sẽ được lên kế hoạch kiểm tra trực tiếp tại hiện trường trước phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 10/2026.

Việc kiểm tra nhằm xác định nguyên nhân, kịp thời xây dựng phương án và lộ trình xử lý ngay các khó khăn, vướng mắc của từng dự án từ nay đến cuối năm.

Đáng chú ý, Bộ Tài chính và Bộ Xây dựng được yêu cầu kiên quyết thực hiện thủ tục điều chuyển vốn từ các dự án chậm giải ngân, không đáp ứng tiến độ sang những dự án có khả năng giải ngân tốt hơn hoặc chuyển vào khoản chưa phân bổ.

Kết quả giải ngân cũng sẽ được xem là một tiêu chí quan trọng khi bố trí kế hoạch vốn đầu tư công cho các năm tiếp theo.

Bộ Tài chính được giao nghiên cứu phương án tạm ứng vốn ngân sách Trung ương cho các địa phương để ưu tiên thực hiện những dự án có khả năng giải ngân tốt; đồng thời rà soát kỹ kế hoạch huy động trái phiếu Chính phủ, xác định lộ trình và khối lượng phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý ngân sách nhà nước.

Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam đã được Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư với tổng vốn sơ bộ khoảng 1,7 triệu tỷ đồng (tương đương 67 tỷ USD), chiều dài 1.541 km. Tuyến bắt đầu từ ga Ngọc Hồi (Hà Nội) và kết thúc tại ga Thủ Thiêm (TP.HCM), đi qua 15 tỉnh, thành phố sau sáp nhập, với tốc độ thiết kế 350 km/h. Quy mô dự án gồm 23 ga, trong đó có 5 ga hàng hóa.