Sao nhí cả đời chỉ đóng 1 phim mà nổi tiếng ở Việt Nam suốt 33 năm

Dù chỉ xuất hiện trong đúng một bộ phim suốt sự nghiệp diễn xuất, Lư Mẫn San vẫn là cái tên khiến nhiều khán giả Việt Nam nhớ mãi sau hơn ba thập kỷ. Vai cô bé Mùi trong Mùi Đu Đủ Xanh không chỉ góp phần giúp tác phẩm trở thành tượng đài của điện ảnh châu Á, mà còn biến gương mặt nhỏ xíu lúc đó thành một trong những sao nhí gây ấn tượng nhất mắt công chúng quốc tế. Đến tận hôm nay, mỗi khi nhắc đến Mùi Đu Đủ Xanh, khán giả vẫn nhớ ngay đến đôi mắt trong veo và vẻ đẹp rất riêng của Lư Mẫn San năm ấy.

Ở thời điểm đóng phim, Lư Mẫn San sở hữu visual mang nét đẹp thuần Á Đông cực kỳ đặc biệt. Gương mặt nhỏ nhắn, làn da ửng hồng cùng đôi mắt đen tròn lúc nào cũng ngước nhìn đầy tò mò khiến cô bé luôn toát ra sự mong manh, trong sáng. Visual của Lư Mẫn San gây thương nhớ nhờ sự tĩnh lặng và tự nhiên của một cô bé đang ở tuổi mới lớn, thuần khiết và mộc mạc. Chỉ cần ngồi lặng im trước ống kính, cô bé đã mang đến cảm giác điện ảnh rất rõ rệt.

Trong nhiều phân cảnh của Mùi Đu Đủ Xanh, mái tóc đen buộc thấp đơn giản, gương mặt lấm lem hay ánh mắt ngây ngô của Lư Mẫn San lại vô tình tạo nên những khung hình đẹp như tranh. Đặc biệt, đôi mắt to và biểu cảm gần như không cần thoại của cô bé từng được nhiều khán giả nhận xét là khả năng diễn xuất bằng ánh mắt. Chính nét đẹp này đã giúp hình tượng bé Mùi trở thành ký ức khó quên đối với nhiều thế hệ yêu điện ảnh.

Sinh năm 1980, Lư Mẫn San được đạo diễn Trần Anh Hùng phát hiện vào năm 12-13 tuổi. Vai diễn cô bé giúp việc tên Mùi để lại dấu ấn sâu sắc chỉ ngay trong tác phẩm đầu tay của Lư Mẫn San. Điều gây tiếc nuối tột cùng là sau đó, nữ diễn viên không tham gia bất kỳ bộ phim nào khác. Hiện tại, thông tin và hình ảnh về Lư Mẫn San cũng rất mơ hồ, không ai biết tên thật, nơi sinh, gia đình, nghề nghiệp và cuộc sống của cô ra sao hậu thành công của Mùi Đu Đủ Xanh. Lư Mẫn San gần như biến mất khỏi truyền thông và mạng lưới Internet. Giờ đây đã 46 tuổi, Lư Mẫn San có lẽ đang sống một cuộc đời bình thường, bình dị như bao người.

Ra mắt năm 1993, Mùi Đu Đủ Xanh (The Scent of Green Papaya) là bộ phim đầu tay của đạo diễn gốc Việt Trần Anh Hùng và cũng là tác phẩm đưa tên tuổi ông vươn ra quốc tế. Bộ phim lấy bối cảnh Sài Gòn thập niên 1950, kể về cuộc đời của cô bé Mùi, một người giúp việc nhỏ tuổi sống trong gia đình buôn vải nhiều biến động. Không sở hữu kịch bản quá kịch tính, Mùi Đu Đủ Xanh lại chinh phục khán giả nhờ nhịp phim chậm rãi, giàu tính thơ cùng cách kể chuyện bằng hình ảnh, âm thanh và cảm xúc hơn là lời thoại.

Điều đặc biệt là dù mang đậm hơi thở Việt Nam, bộ phim thực tế được quay hoàn toàn tại Pháp. Đạo diễn Trần Anh Hùng đã tái hiện một Sài Gòn xưa đầy hoài niệm thông qua từng khung hình, từ ánh nắng lọt qua cửa gỗ, tiếng côn trùng, gian bếp cũ cho tới những sinh hoạt đời thường rất Việt. Giới chuyên môn đánh giá Mùi Đu Đủ Xanh giống như một “bài thơ điện ảnh”, nơi vẻ đẹp của văn hóa và đời sống Á Đông được khắc họa bằng ngôn ngữ điện ảnh cực kỳ tinh tế. Chính phong cách nghệ thuật riêng biệt này đã giúp phim trở thành tác phẩm mở đầu cho “bộ ba phim Việt Nam” nổi tiếng của Trần Anh Hùng, bên cạnh Xích Lô và Mùa Hè Chiều Thẳng Đứng.

Sau khi công chiếu tại Liên hoan phim Cannes 1993, Mùi Đu Đủ Xanh gây tiếng vang lớn khi giành giải Camera d'Or dành cho phim đầu tay xuất sắc nhất. Tác phẩm sau đó tiếp tục được đề cử Oscar cho hạng mục Phim nói tiếng nước ngoài xuất sắc tại lễ trao giải Oscar lần thứ 66. Đến hiện tại, đây vẫn là bộ phim nói tiếng Việt duy nhất từng nhận đề cử Oscar, trở thành cột mốc đặc biệt của điện ảnh Việt Nam trên bản đồ thế giới. Không chỉ thành công về giải thưởng, Mùi Đu Đủ Xanh còn được xem là một trong những tác phẩm nghệ thuật kinh điển của điện ảnh châu Á nhờ chất thơ rất riêng mà hiếm bộ phim nào tái tạo được.