Phòng đột quỵ bằng An Cung: Bác sĩ cảnh báo nguy cơ 'đánh mất cơ hội sống'

Trong bối cảnh số ca đột quỵ ngày càng tăng, nhiều loại thuốc, thực phẩm chức năng và “mẹo dân gian” được truyền tai với những lời quảng cáo về khả năng phòng ngừa, hỗ trợ điều trị, khiến không ít người tìm mua và sử dụng. Trong đó An cung ngưu hoàng hoàn được nhiều người truyền tai như một loại thuốc có thể “phòng” hoặc sử dụng khi người thân xuất hiện dấu hiệu đột quỵ.

Theo Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, tại Khoa Cấp cứu của Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, không ít trường hợp bệnh nhân đột quỵ được người nhà đưa đến viện trong tình trạng đã tự ý sử dụng “An cung ngưu hoàng hoàn” tại nhà. Họ thường chia sẻ rằng “nghe hàng xóm mách” loại thuốc này có tác dụng thần kỳ giúp người bệnh tỉnh táo trở lại.

Tuy nhiên, khi tiếp nhận, phần lớn các bệnh nhân đã bỏ lỡ “thời gian vàng” để được can thiệp y tế hiệu quả, đặc biệt là trong các trường hợp xuất huyết não - nơi việc dùng an cung hoàn toàn không những không có tác dụng mà còn tiềm ẩn nguy cơ làm tình trạng xấu đi.

Nguy cơ tiền mất tật mang, ảnh hưởng đến tính mạng

ThS.BS Vũ Văn Đại, Khoa Y học cổ truyền, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, cho biết An cung ngưu hoàng hoàn là bài thuốc Đông y cổ truyền có lịch sử hàng trăm năm tại Trung Quốc, được xếp vào nhóm thuốc quý. Thành phần chính bao gồm: ngưu hoàng, chu sa, xạ hương, hoàng liên, hoàng cầm, hùng hoàng, trân châu…

Theo y học cổ truyền, An cung có tác dụng thanh nhiệt, giải độc, khai khiếu, trấn kinh - phù hợp với các thể trạng ‘nội nhiệt thịnh’, biểu hiện như sốt cao, mê sảng, co giật.

Tuy nhiên, không phải mọi ca đột quỵ đều phù hợp sử dụng An cung. Thực tế lâm sàng cho thấy, hơn 80% trường hợp tai biến mạch máu não là do nhồi máu não (thể hàn), cần can thiệp nội khoa cấp cứu càng sớm càng tốt. Việc sử dụng An cung trong những trường hợp này có thể làm lạnh cơ thể, giảm tưới máu não, thậm chí nguy hiểm nếu bệnh nhân đang bị xuất huyết não - do thuốc chứa một số thành phần có tính chống đông nhẹ, dễ làm nặng thêm tình trạng chảy máu.

Không những vậy, An cung là thuốc chứa dược liệu có tính độc (như chu sa - thủy ngân, hùng hoàng - asen), nếu sử dụng không đúng chỉ định có thể gây hại cho gan, thận, thần kinh. Nhiều tác dụng phụ đã được ghi nhận: rối loạn tiêu hóa, dị ứng, rối loạn nhịp tim, co giật... Thậm chí, một số sản phẩm trôi nổi trên thị trường bị phát hiện chứa hàm lượng kim loại nặng vượt ngưỡng an toàn.

Tự ý dùng An cung tại nhà không những không giúp phân biệt được thể bệnh mà còn làm chậm trễ việc tiếp cận y tế hiện đại, điều có thể ảnh hưởng trực tiếp đến tính mạng và khả năng hồi phục của người bệnh.

Phòng ngừa đột quỵ thế nào?

Yếu tố tiên quyết trong điều trị đột quỵ không phải là một viên thuốc thần kỳ, mà là thời gian đưa người bệnh đến cơ sở y tế chuyên khoa. Giờ vàng trong đột quỵ là từ 3 đến 6 giờ đầu kể từ khi xuất hiện triệu chứng. Trong thời gian này, việc chụp CT/MRI sọ não sẽ giúp xác định loại đột quỵ (nhồi máu hay xuất huyết), từ đó bác sĩ có hướng điều trị đúng: tiêu sợi huyết, can thiệp nội mạch hoặc điều trị nội khoa.

Các bác sĩ cũng khuyến cáo, để phòng ngừa đột quỵ, nên tập trung thay đổi lối sống: Bỏ thuốc lá; tập thể dục thường xuyên 3 - 5 lần/tuần; duy trì cân nặng phù hợp; ăn uống lành mạnh; hạn chế rượu bia; giảm căng thẳng, lo âu.

Kiểm soát huyết áp, mỡ máu và đường huyết cũng rất quan trọng. Người bệnh cần dùng thuốc đúng chỉ định, không tự ý ngừng thuốc hoặc thay thế bằng sản phẩm không rõ nguồn gốc.

Khi có các biểu hiện nghi đột quỵ cần gọi ngay cấp cứu, tuyệt đối không được cho người bệnh uống bất kỳ loại thuốc nào khi chưa có chỉ định của bác sĩ. Bác sĩ Đại nhấn mạnh “đừng vì một lời mách bảo mà đánh mất cơ hội sống sót cho người thân của mình”.