OpenAI tóm sống kỹ sư phần mềm đặt thiết bị nghe lén trong phòng họp: Âm mưu gián điệp bị lật tẩy bởi chính AI của công ty

Bộ Tư pháp Mỹ (DOJ) vừa tiến hành bắt giữ và khởi tố Abdulrahman Alfozan, một kỹ sư người Saudi Arabia làm việc tại OpenAI, với cáo buộc lén lút lắp đặt thiết bị ghi âm trong phòng họp ban giám đốc.

Thiết bị gián điệp giấu trong giấy vệ sinh

Theo hồ sơ từ DOJ, vụ việc bị phát hiện vào khoảng ngày 30/9 tại một trong những văn phòng của OpenAI ở San Francisco. Đội ngũ an ninh đã tìm thấy một thiết bị ghi âm tinh vi, được mã hóa dữ liệu, bọc khéo léo trong giấy vệ sinh và giấu kín ở mặt sau của một chiếc tivi.

Đây không phải là một căn phòng bình thường. Phòng họp này là nơi thường xuyên diễn ra các cuộc thảo luận tối mật của ban giám đốc, liên quan đến nghiên cứu độc quyền, kế hoạch sản phẩm và các chiến lược thương mại cốt lõi của công ty. Cơ quan điều tra xác định thiết bị này đã được kích hoạt và nằm gọn ở đó vài ngày trước khi bị phát hiện.

"Gậy ông đập lưng ông": Âm mưu bị lật tẩy bởi chính AI của OpenAI

Điểm đáng kinh ngạc nhất của vụ án là quá trình truy vết thủ phạm mang đậm dấu ấn công nghệ của "cha đẻ" ChatGPT.

Đại diện OpenAI cho biết: "Chúng tôi đã sử dụng chính các mô hình AI của mình để phân tích thiết bị và nguồn gốc của nó, qua đó xác định được chính xác nhân viên đã lén lút lắp đặt nó chỉ vài ngày trước đó". Sự việc lần này được OpenAI xem là minh chứng thực tế cho thấy AI có thể đóng vai trò đắc lực trong việc giải quyết các mối đe dọa an ninh phức tạp từ bên trong.

Kết quả phân tích từ AI nhanh chóng được củng cố bằng các bằng chứng thực tế. Dữ liệu camera an ninh (CCTV) cho thấy Alfozan (35 tuổi, gia nhập công ty từ tháng 7/2025 dưới vai trò kỹ sư) đã liên tục lảng vảng quanh khu vực phòng họp trước thời điểm thiết bị bị bóc mẽ.

Những dấu vết kỹ thuật số khác cũng chống lại viên kỹ sư này. Theo đơn khiếu nại, Alfozan đã lạm dụng một "công cụ năng suất" nội bộ để theo dõi lịch trình các phòng họp và dò tìm vị trí của ban lãnh đạo cấp cao. Đội điều tra còn phát hiện tài khoản chatbot liên kết với vợ của nghi phạm có lịch sử tra cứu về cách cài đặt cũng như truy cập từ xa vào máy ghi âm trong tháng 9. Thậm chí, một chiếc máy ghi âm thứ hai đã được tìm thấy ngay trong túi xách mà Alfozan bỏ quên tại văn phòng.

Mối đe dọa an ninh quốc gia và cái giá phải trả

Sau sự cố, OpenAI khẳng định đến thời điểm hiện tại, chưa có bất kỳ dấu hiệu nào cho thấy trọng số mô hình (model weights), mã nguồn hay dữ liệu khách hàng bị rò rỉ hoặc đánh cắp ra bên ngoài. Nghi phạm đã lập tức bị sa thải và giao nộp cho Cục Điều tra Liên bang (FBI) ngay trong ngày thứ Sáu tuần trước.

Giữa bối cảnh các hãng công nghệ đang chạy đua gay gắt để bảo vệ tài sản trí tuệ, chính phủ Mỹ cũng thể hiện thái độ không khoan nhượng. Luật sư Craig H. Missakian thuộc văn phòng Bắc California nhấn mạnh đây là một vấn đề "an ninh quốc gia" và cam kết sẽ phối hợp cùng FBI truy tố mạnh tay những tổ chức, cá nhân âm mưu đánh cắp công nghệ lõi của Mỹ.

Alfozan hiện đang đối mặt với án phạt tối đa 5 năm tù giam, 3 năm quản chế và khoản tiền phạt lên tới gần 6,5 tỷ đồng nếu bị tòa án liên bang kết tội.

Theo Open AI Newsroom