Việc trồng cây cảnh giúp cải thiện không gian sống, làm sạch không khí và mang lại cảm giác thư giãn. Tuy nhiên, mọi người cần nhận diện rõ các loài cây có độc, đặc biệt trong gia đình có trẻ nhỏ hoặc thú nuôi, bởi chúng có thể vô tình ăn hoặc tiếp xúc với cây.
Chuyên gia cũng lưu ý rằng mức độ nguy hiểm của các loài cây này khác nhau: có loại chỉ gây độc khi ăn phải, nhưng cũng có loại chỉ cần chạm vào nhựa cây đã có thể gây kích ứng mạnh trên da và niêm mạc, dẫn đến ngứa, đỏ, sưng, rát hoặc bỏng. Nếu nhựa dính vào mắt, hậu quả có thể nghiêm trọng hơn.
Dưới đây là một số loài cây không nên trồng trong nhà
Hoa ly lửa (còn gọi là ngót nghẻo, huệ lồng đèn, loa kèn lửa…) thuộc nhóm thực vật chứa độc tố mạnh. Toàn bộ cây đều có chất độc, đặc biệt là phần củ, chứa các hợp chất như colchicine và alkaloid gloriocine.
Khi bị ngộ độc, chỉ sau khoảng hai giờ, người bệnh có thể xuất hiện triệu chứng buồn nôn, nôn, tê rát quanh miệng, đau họng, đau bụng, tiêu chảy ra máu và mất nước. Nếu không xử lý kịp thời, độc tố có thể gây tiêu cơ vân, tắc ruột, suy hô hấp, rối loạn đông máu, co giật, hôn mê và tổn thương đa dây thần kinh. Ở phụ nữ, độc chất còn có thể gây bong tróc da và xuất huyết âm đạo.
Thực tế từng ghi nhận trường hợp rụng tóc toàn bộ sau khi ăn nhầm củ cây này. Tại Nigeria, loài cây này từng được dùng để tẩm độc đầu mũi tên, còn ở Ấn Độ, người dân đặt củ gần cửa sổ để xua đuổi rắn.
Trúc đào là loài cây quen thuộc nhưng cũng rất độc. Nhựa cây có vị đắng, chứa các chất như acid hydrocyanic và các glucosid độc (oleandrin, neriin, neriantin). Từ lâu, y học cổ truyền đã ghi nhận độc tính cao của loài cây này. Gia súc như bò, ngựa có thể bị ngộ độc chỉ với một lượng nhỏ lá tươi.
Thậm chí, con người có thể bị nhiễm độc gián tiếp khi ăn thịt động vật đã ăn phải trúc đào, hoặc sử dụng nước bị nhiễm độc từ lá, rễ cây. Một số trường hợp ngộ độc từng được ghi nhận do dùng cành trúc đào làm xiên nướng hoặc nút chai.
Triệu chứng ngộ độc gồm mệt mỏi, buồn nôn, chóng mặt (liều nhẹ); nặng hơn có thể tiêu chảy ra máu, rối loạn hô hấp, co giật, loạn nhịp tim, hôn mê và tử vong. Vì vậy, không nên trồng trúc đào gần nguồn nước sinh hoạt, không để trẻ em tiếp xúc hoặc đưa hoa vào miệng, và tuyệt đối không dùng lá cây để chữa bệnh theo kinh nghiệm dân gian.
Dù vậy, trong y học hiện đại, lá trúc đào vẫn được chiết xuất hoạt chất phục vụ điều trị một số bệnh tim mạch với liều lượng rất nghiêm ngặt.
Hoa Kèn thiên thần (thuộc Brugmansia hay còn có nhiều cách gọi khác như Cà độc dược cảnh, hay Đại cà dược…) cũng là loài cây có độc tính cao do chứa scopolamine – một chất có thể gây ảo giác. Chỉ với một lượng rất nhỏ, chất này có thể khiến người tiếp xúc bị mất trí nhớ tạm thời hoặc rối loạn ý thức.
Cây có nhiều màu sắc như đỏ, cam, vàng, trắng và được sử dụng trong y học để bào chế thuốc giảm đau, chống say tàu xe, tiền mê hoặc điều trị hen suyễn, nhưng liều lượng chỉ tính bằng miligram.
Nếu tự ý sử dụng hoặc tiếp xúc không đúng cách, người bị nhiễm độc có thể gặp các triệu chứng như khô miệng, khó nuốt, giãn đồng tử; nặng hơn là lú lẫn, hoang tưởng và kích động. Vì vậy, không nên hái hay sử dụng bất kỳ bộ phận nào của cây để làm thức uống, đồng thời hạn chế tiếp xúc trực tiếp, kể cả việc chạm hoặc hít phấn hoa.
Nhìn chung, dù mang vẻ ngoài hấp dẫn, những loài cây này vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro nếu không được nhận biết và sử dụng đúng cách. Việc lựa chọn cây cảnh phù hợp, an toàn sẽ giúp bảo vệ sức khỏe cho cả gia đình và vật nuôi.
(Tổng hợp)