Những lưu ý quan trọng nhất cho người lần đầu hiến máu được bác sĩ chỉ rõ

Theo suckhoe24h
Chia sẻ

Những ai đủ điều kiện hiến máu, trường hợp nào cần tạm hoãn? Trước khi tham gia, người dân cần chuẩn bị những gì và sau khi hiến máu cần chăm sóc cơ thể ra sao?...

Hiến máu tình nguyện là nghĩa cử nhân văn, góp phần mang lại cơ hội sống cho nhiều người bệnh đang cần truyền máu. Vậy những ai đủ điều kiện hiến máu, trường hợp nào cần tạm hoãn? Trước khi tham gia, người dân cần chuẩn bị những gì và sau khi hiến máu cần chăm sóc cơ thể ra sao? Xung quanh vấn đề này, chúng tôi đã có cuộc trao đổi với ThS.BSCKII Trần Thị Liên (Phó Giám đốc Trung tâm Xét nghiệm, Bệnh viện Đa khoa Phương Đông), nhằm giúp bạn đọc hiểu rõ hơn về những nguyên tắc cần biết khi tham gia hiến máu tình nguyện.

Thưa bác sĩ, những ai có thể tham gia hiến máu?

ThS.BSCKII Trần Thị Liên: Người tham gia hiến máu cần có sức khỏe tốt, tự nguyện hiến máu và nằm trong độ tuổi từ 18-60. Về thể trạng, cân nặng tối thiểu là 42kg đối với nữ và 45kg đối với nam; nồng độ huyết sắc tố cần đạt từ 120 g/L trở lên.

Bên cạnh đó, người hiến máu không mắc hoặc có nguy cơ mắc các bệnh lây truyền qua đường máu như HIV, viêm gan B, viêm gan C, giang mai... Phụ nữ đang mang thai hoặc nuôi con nhỏ dưới 1 tuổi không thuộc nhóm được tiếp nhận hiến máu.

Về khoảng cách giữa các lần hiến, người hiến máu toàn phần cần cách lần hiến trước ít nhất 12 tuần; đối với hiến thành phần máu, khoảng cách tối thiểu thường là 3 tuần. Người tham gia cũng cần mang theo giấy tờ tùy thân hợp lệ để xác minh thông tin. Tuy nhiên, việc đủ điều kiện hiến máu cuối cùng vẫn phải căn cứ vào kết quả khám sàng lọc của nhân viên y tế.

Những lưu ý quan trọng nhất cho người lần đầu hiến máu được bác sĩ chỉ rõ - Ảnh 1.

Những trường hợp nào không nên hoặc cần tạm hoãn hiến máu?

ThS.BSCKII Trần Thị Liên: Những người đang mắc bệnh cấp tính, cảm thấy mệt mỏi hoặc vừa sử dụng rượu, bia, chất kích thích nên tạm hoãn hiến máu. Ngoài ra, một số bệnh lý mạn tính như tim mạch, huyết áp, hô hấp, thần kinh, tâm thần, nội tiết cũng cần được bác sĩ đánh giá trước khi quyết định tiếp nhận.

Người đã nhiễm HIV, viêm gan B, viêm gan C hoặc các bệnh lây truyền qua đường máu khác không đủ điều kiện hiến máu. Những trường hợp có hành vi nguy cơ cao lây nhiễm các bệnh này, đang sử dụng ma túy hoặc có quan hệ tình dục không an toàn với nhiều người cũng cần được khai thác, đánh giá kỹ theo quy định.

Không phải mọi bệnh lý mạn tính đều là chống chỉ định tuyệt đối. Việc có thể hiến máu hay không phụ thuộc vào tình trạng bệnh, phương pháp điều trị và đánh giá cụ thể của bác sĩ.

Quy trình hiến máu diễn ra như thế nào, thưa bác sĩ?

ThS.BSCKII Trần Thị Liên: Quy trình hiến máu thường bắt đầu bằng việc đăng ký thông tin cá nhân. Sau đó, người tham gia được khám, tư vấn sức khỏe và thực hiện các xét nghiệm sàng lọc cần thiết để đánh giá điều kiện hiến máu.

Nếu đủ điều kiện, người hiến sẽ được tiến hành lấy máu theo quy trình chuyên môn. Sau khi hiến, người tham gia cần nghỉ ngơi, theo dõi sức khỏe tại điểm hiến và chỉ ra về khi tình trạng ổn định.

Cuối cùng, người hiến được nhận giấy chứng nhận hiến máu tình nguyện cùng các quyền lợi theo quy định.

Người dân cần chuẩn bị những gì trước khi hiến máu để bảo đảm an toàn?

ThS.BSCKII Trần Thị Liên: Trước ngày hiến máu, người dân nên ngủ đủ giấc, tốt nhất ít nhất 6 tiếng trong đêm trước đó. Vào ngày hiến, nên ăn nhẹ, lựa chọn thực phẩm dễ tiêu, ít dầu mỡ và uống đủ nước để cơ thể duy trì trạng thái ổn định.

Đồng thời, cần tránh uống rượu, bia, sử dụng chất kích thích, giữ tinh thần thoải mái và mang theo giấy tờ tùy thân. Nếu đang mệt mỏi hoặc có biểu hiện bất thường, người hiến nên thông báo với nhân viên y tế để được tư vấn trước khi tham gia.

Những lưu ý quan trọng nhất cho người lần đầu hiến máu được bác sĩ chỉ rõ - Ảnh 2.

Sau khi hiến máu, người hiến cần lưu ý những gì?

ThS.BSCKII Trần Thị Liên: Sau khi hiến máu, người tham gia nên nghỉ ngơi tại điểm hiến theo hướng dẫn, uống nước và chỉ ra về khi cảm thấy khỏe, không có biểu hiện bất thường. Trong những ngày tiếp theo, cần duy trì chế độ ăn uống, sinh hoạt bình thường và bổ sung thực phẩm giàu sắt, protein như thịt, cá, trứng, rau xanh để hỗ trợ quá trình tạo máu.

Trong khoảng 24 giờ đầu, nên tránh vận động gắng sức, chơi thể thao cường độ cao, làm việc nặng hoặc tham gia các hoạt động có nguy cơ gây chấn thương. Người hiến cũng nên hạn chế rượu, bia và tránh thức khuya.

Nếu xuất hiện tình trạng chóng mặt, choáng hoặc các biểu hiện bất thường kéo dài, cần thông báo cho cơ sở y tế để được hỗ trợ.

Mỗi lần hiến máu, một người có thể hiến tối đa bao nhiêu máu?

ThS.BSCKII Trần Thị Liên: Thể tích máu được hiến phụ thuộc vào cân nặng, thể trạng và kết quả khám sàng lọc. Theo nguyên tắc chung, lượng máu toàn phần lấy mỗi lần không vượt quá 9 ml/kg cân nặng.

Tùy theo điều kiện tiếp nhận và đánh giá của nhân viên y tế, người hiến có thể được lấy 250 ml, 350 ml hoặc 450 ml máu toàn phần. Không phải cứ đạt một mức cân nặng nhất định là có thể hiến ngay thể tích máu tương ứng, mà cần căn cứ vào các tiêu chuẩn an toàn tại thời điểm hiến.

Có cần nhịn ăn trước khi hiến máu không?

ThS.BSCKII Trần Thị Liên: Người hiến máu không cần nhịn ăn. Ngược lại, nên ăn nhẹ trước khi tham gia, ưu tiên những thực phẩm dễ tiêu, ít dầu mỡ và uống đủ nước.

Việc nhịn ăn có thể khiến cơ thể mệt mỏi, trong khi thực phẩm chứa quá nhiều chất béo có thể làm huyết tương đục, ảnh hưởng đến quá trình xét nghiệm và đánh giá chất lượng máu. Vì vậy, người hiến nên hạn chế các món nhiều mỡ, nội tạng động vật và tuyệt đối tránh rượu, bia trước khi hiến máu.

Nếu đêm trước hiến máu ngủ ít thì có nên tiếp tục tham gia không?

ThS.BSCKII Trần Thị Liên: Người hiến máu được khuyến cáo ngủ ít nhất 6 tiếng trong đêm trước ngày hiến. Nếu ngủ không đủ, đặc biệt khi cảm thấy mệt mỏi, chóng mặt hoặc thiếu tỉnh táo, nên cân nhắc hoãn hiến máu để nghỉ ngơi đầy đủ.

Tuy nhiên, ngủ ít không đồng nghĩa chắc chắn không đủ điều kiện hiến máu. Nhân viên y tế sẽ đánh giá tình trạng sức khỏe thực tế, các dấu hiệu lâm sàng và quyết định có tiếp nhận hay không.

Những lưu ý quan trọng nhất cho người lần đầu hiến máu được bác sĩ chỉ rõ - Ảnh 3.

Người đang sử dụng thuốc hoặc vừa khỏi bệnh cần thông báo những gì với bác sĩ khi khám sàng lọc?

ThS.BSCKII Trần Thị Liên: Người tham gia cần khai báo trung thực về tình trạng sức khỏe, tiền sử bệnh lý và các loại thuốc đang sử dụng. Đối với thuốc, cần cung cấp tên thuốc, liều lượng, lý do sử dụng và thời điểm dùng gần nhất, đặc biệt là thuốc kháng sinh, thuốc chống đông, thuốc ảnh hưởng đến chức năng tiểu cầu hoặc thuốc điều trị bệnh mạn tính.

Nếu vừa mắc bệnh, người hiến cần thông báo về loại bệnh, thời điểm khởi phát, thời điểm hết triệu chứng và tình trạng hồi phục hiện tại. Những biểu hiện như sốt, ho, mệt mỏi, chóng mặt hoặc rối loạn tiêu hóa cũng cần được trao đổi với nhân viên y tế.

Thông tin này giúp bác sĩ đánh giá nguy cơ, xác định thời điểm phù hợp để hiến máu. Người đang mắc bệnh cấp tính thường cần tạm hoãn; thời gian có thể hiến trở lại phụ thuộc vào loại bệnh, quá trình điều trị và tình trạng hồi phục.

Tại điểm hiến máu, nhân viên y tế sẽ kiểm tra những gì trước khi quyết định một người có đủ điều kiện hiến máu?

ThS.BSCKII Trần Thị Liên: Trước khi hiến máu, người tham gia sẽ được kiểm tra tuổi, cân nặng, khai thác tiền sử bệnh lý và đánh giá tình trạng sức khỏe hiện tại. Nhân viên y tế cũng tiến hành đo huyết áp, nhịp tim, khám lâm sàng và kiểm tra nồng độ huyết sắc tố nhằm xác định người hiến có đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn hay không.

Bên cạnh đó, bác sĩ sẽ khai thác các yếu tố nguy cơ liên quan đến bệnh lây truyền qua đường máu. Sau khi máu được tiếp nhận, đơn vị máu sẽ trải qua các xét nghiệm sàng lọc tác nhân lây truyền theo quy định, bao gồm HIV, viêm gan B, viêm gan C, giang mai và các tác nhân liên quan.

Các kết quả kiểm tra không được đánh giá riêng lẻ mà cần kết hợp với tiền sử, tình trạng lâm sàng và tiêu chuẩn chuyên môn hiện hành. Chỉ những đơn vị máu đáp ứng yêu cầu sàng lọc mới được đưa vào sử dụng trong điều trị.

Cảm ơn bác sĩ đã dành thời gian chia sẻ!

Những lưu ý quan trọng nhất cho người lần đầu hiến máu được bác sĩ chỉ rõ - Ảnh 4.

(Ảnh minh họa: Internet)

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC
Xem theo ngày