Người thầy trong ca khúc Bụi Phấn là ai?

Theo Sức khỏe cộng đồng
Chia sẻ

Hình ảnh người thầy có bụi phấn vương trên tóc trong ca khúc Bụi Phấn được lấy cảm hứng từ một người thầy có thật.

"Khi thầy viết bảng, bụi phấn rơi rơi. Có hạt bụi nào rơi trên bục giảng? Có hạt bụi nào vương trên tóc thầy?".

Cứ đến dịp 20/11, những giai điệu và ca từ quen thuộc này của ca khúc Bụi Phấn lại vang lên ở khắp các sân trường. Nhiều người thuộc lòng từng câu hát nhưng không phải ai cũng biết người thầy được nhắc đến trong bài hát là ai, liệu có nguyên mẫu ngoài đời thực hay chỉ là hình tượng được các nhạc sĩ xây dựng ra.

Câu trả lời là người thầy ấy có thật. Đó chính là nhạc sĩ Trương Quang Lục, người từng trực tiếp hướng dẫn nhạc sĩ trẻ Lê Văn Lộc - một trong hai tác giả của Bụi Phấn trong một lớp học sáng tác tại TP.HCM năm 1982.

Thời điểm đó, nhạc sĩ Lê Văn Lộc tham gia lớp hướng dẫn sáng tác ca khúc thực tế do Nhà Văn hóa Thanh niên và Câu lạc bộ Sáng tác trẻ của Thành Đoàn TP.HCM tổ chức. Lớp học kéo dài khoảng hai đến ba tháng, Lê Văn Lộc giữ vai trò lớp trưởng. Người đứng ra hướng dẫn các nhạc sĩ trẻ là nhạc sĩ Trương Quang Lục.

Nhạc sĩ Trương Quang Lục sinh năm 1933 tại Quảng Ngãi. Ông là tác giả của nhiều ca khúc quen thuộc với công chúng như Vàm Cỏ Đông, Trái Đất Này Là Của Chúng Mình, Tuổi Mười Lăm, Hoa Sen Tháp Mười...

Nhạc sĩ Trương Quang Lục là nguyên mẫu của người thầy trong ca khúc Bụi Phấn

Trong những buổi học, thầy Lục thường viết các ví dụ về thủ pháp phát triển nhạc lên bảng. Khi học trò chép xong, thầy ngồi xuống cây đàn piano để diễn tấu minh họa. Một lần như thế, Lê Văn Lộc ngồi bên dưới nhìn thấy dáng thầy gầy gò cúi xuống phím đàn, trên mái tóc đã vương đầy bụi phấn trắng.

Hình ảnh ấy khiến Lê Văn Lộc xúc động và trở thành nguồn cảm hứng để ông viết những câu nhạc đầu tiên của Bụi Phấn. Ông nhanh chóng hoàn thành đoạn nhạc rồi xung phong đứng lên hát cho thầy và cả lớp nghe, trong khi thầy Lục ngồi đàn đệm theo.

Sau khi nghe xong, cả lớp vỗ tay hưởng ứng. Riêng thầy Trương Quang Lục nhận xét rằng đoạn nhạc có cảm xúc rất chân thật và nếu được phát triển thành một ca khúc hoàn chỉnh thì sẽ là một bài hát hay.

Sau buổi học, Lê Văn Lộc đưa đoạn nhạc cho người bạn thân là nhạc sĩ Vũ Hoàng. Vũ Hoàng chỉnh sửa, viết thêm lời và phần hòa âm, đồng thời đặt tên tác phẩm là Bụi Phấn. Từ những câu nhạc ban đầu được viết trong một khoảnh khắc xúc động, ca khúc dần trở thành tác phẩm hoàn chỉnh với sự đóng góp của cả hai nhạc sĩ.

Nhạc sĩ Lê Văn Lộc (bên phải) và nhạc sĩ Vũ Hoàng (bên trái) là hai đồng tác giả của ca khúc Bụi Phấn

Đúng ngày 20/11/1982, hơn 2.000 sinh viên Sư phạm TP.HCM đã cùng cất tiếng hát Bụi Phấn lần đầu tiên. Kể từ đó, ca khúc dần trở thành một trong những bài hát quen thuộc mỗi dịp tri ân thầy cô.

Năm 2000, Bụi Phấn được chọn vào danh sách 50 bài hát thiếu nhi hay nhất thế kỷ 20. Sau hơn 4 thập kỷ, tác phẩm vẫn thường xuyên vang lên trong các lễ khai giảng, bế giảng và chương trình kỷ niệm Ngày Nhà giáo Việt Nam.

Nhạc sĩ Lê Văn Lộc từng chia sẻ rằng thầy Trương Quang Lục giờ đã cao tuổi, ông cũng ít có dịp gặp lại thầy. Tuy nhiên, mỗi lần nghe ca khúc Bụi Phấn, ông lại nhớ đến người thầy năm xưa. Với ông, hình ảnh thầy Trương Quang Lục cũng đã trở thành hình ảnh đại diện cho biết bao thầy cô vẫn miệt mài trên bục giảng.

Một buổi học sáng tác năm 1982, một dáng người gầy gò bên cây đàn piano và những hạt bụi phấn vương trên mái tóc. Từ khoảnh khắc bình dị ấy, Bụi Phấn ra đời và trở thành ca khúc gắn bó với nhiều thế hệ học trò suốt 44 năm qua.

Tổng hợp

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC
Xem theo ngày