Người dùng Zalo, Facebook lưu ý hành vi có thể bị phạt đến 25 triệu đồng

Những bài viết “bóc phốt” trên Facebook, Zalo và các nền tảng mạng xã hội có thể nhanh chóng thu hút hàng nghìn lượt tương tác.

Tuy nhiên, việc tự ý đăng hình ảnh, số điện thoại, tin nhắn riêng tư hoặc thông tin nhận diện của người khác có thể khiến người đăng bị xử phạt, thậm chí chịu trách nhiệm hình sự nếu hành vi có tính chất nghiêm trọng.

Theo Luật sư Quách Ngọc Lam, Đoàn Luật sư tỉnh Cà Mau, nhiều người cho rằng mạng xã hội là không gian cá nhân nên có thể thoải mái đăng tải thông tin để “bóc phốt” hoặc đòi lại quyền lợi. Tuy nhiên, pháp luật có những giới hạn nhất định đối với việc sử dụng hình ảnh, danh dự, nhân phẩm và dữ liệu cá nhân của người khác.

Tự ý đăng thông tin người khác, có thể bị phạt

Một bài “bóc phốt” thường đi kèm hình ảnh, số điện thoại, tài khoản mạng xã hội, tin nhắn, căn cước công dân hoặc những thông tin khác có thể xác định một người cụ thể.

Theo quy định hiện hành, hành vi công khai dữ liệu cá nhân trái quy định có thể bị xử phạt. Điều 50 Nghị định 330/2026/NĐ-CP quy định cá nhân công khai dữ liệu cá nhân trái phép có thể bị phạt từ 15-25 triệu đồng; tổ chức vi phạm có thể bị phạt từ 30-50 triệu đồng. Ngoài tiền phạt, người vi phạm còn có thể bị buộc gỡ bỏ dữ liệu đã công khai.

Cơ quan công an cũng khuyến cáo người dân không tự ý thu thập, sử dụng, cung cấp hoặc công khai dữ liệu cá nhân của người khác khi chưa được đồng ý hoặc không thuộc trường hợp pháp luật cho phép.

Quy định này đáng chú ý trong bối cảnh nhiều tranh chấp cá nhân được đưa lên mạng. Chỉ từ một mâu thuẫn về tiền bạc, tình cảm, công việc hay kinh doanh, người trong cuộc có thể đăng toàn bộ nội dung trao đổi, hình ảnh và thông tin nhận diện của đối phương để thu hút sự chú ý của cộng đồng mạng.

Tuy nhiên, việc cho rằng mình là người bị thiệt hại không đồng nghĩa với việc có thể tùy ý công khai thông tin cá nhân của bên còn lại.

Bộ luật Dân sự 2015 cũng quy định cá nhân có quyền đối với hình ảnh của mình. Về nguyên tắc, việc sử dụng hình ảnh của người khác phải được người đó đồng ý, trừ một số trường hợp pháp luật quy định.

Che mặt, giấu tên chưa chắc tránh được trách nhiệm

Không ít bài đăng “bóc phốt” sử dụng cách che mặt, viết tắt tên hoặc không nêu trực tiếp danh tính người bị nhắc đến. Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa người đăng chắc chắn tránh được trách nhiệm.

Theo luật sư Quách Ngọc Lam, danh tính của một người không chỉ được xác định bằng tên thật. Những thông tin như nơi làm việc, chức vụ, địa điểm, hình ảnh, phương tiện, mối quan hệ hoặc các chi tiết đặc thù khác cũng có thể giúp người đọc nhận ra người được nhắc đến.

Ngay cả khi bài viết không nêu tên, phần bình luận có thể xuất hiện tài khoản hoặc thông tin xác định danh tính. Khi đó, nội dung bài đăng và các thông tin liên quan có thể được xem xét tổng thể.

Đặc biệt, việc đăng tải những nội dung chưa được kiểm chứng có thể làm phát sinh tranh chấp về danh dự, nhân phẩm. Một thông tin được chia sẻ hàng nghìn lần trên mạng cũng có thể gây ảnh hưởng lớn đến người bị nhắc đến trước khi tính chính xác của thông tin được xác định.

Vì vậy, việc “che mặt, giấu tên” không phải là cách chắc chắn để loại bỏ trách nhiệm pháp lý nếu những thông tin còn lại vẫn đủ để xác định cá nhân đó.

Không chỉ dừng ở xử phạt hành chính, một số trường hợp “bóc phốt” có nội dung nghiêm trọng còn có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự.

Điều 155 Bộ luật Hình sự quy định về tội Làm nhục người khác. Người có hành vi xúc phạm nghiêm trọng danh dự, nhân phẩm của người khác có thể bị xử lý tùy tính chất, mức độ. Việc sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông hoặc phương tiện điện tử để thực hiện hành vi là tình tiết được quy định trong điều luật.

Trong khi đó, Điều 156 quy định về tội Vu khống, trong đó có hành vi bịa đặt hoặc loan truyền những điều biết rõ là sai sự thật nhằm xúc phạm nghiêm trọng danh dự, nhân phẩm hoặc gây thiệt hại đến quyền, lợi ích hợp pháp của người khác.

Theo luật sư Quách Ngọc Lam, “bóc phốt” không phải thuật ngữ pháp lý. Cơ quan chức năng sẽ xem xét hành vi cụ thể, nội dung thông tin, mức độ ảnh hưởng và hậu quả để xác định trách nhiệm của người đăng tải.

Do đó, khi xảy ra tranh chấp hoặc cho rằng mình bị xâm phạm quyền lợi, người dân nên lưu giữ tin nhắn, hình ảnh, giao dịch và các tài liệu liên quan để làm chứng cứ, thay vì tự ý công khai toàn bộ thông tin của người khác lên mạng xã hội.

Theo Cục An ninh mạng