Mũi khoan 2.278m chinh phục Tập đoàn Việt: Xuyên đại dương hợp tác Canada, mở khóa kho báu trắng siêu sạch

Từ mũi khoan tìm helium đến cú bắt tay Việt - Canada: Tìm "kho báu trắng" dưới thảo nguyên Saskatchewan

Năm 2021, một nhóm địa chất đi săn helium ở miền nam Saskatchewan, vùng thảo nguyên rộng lớn ở miền Tây Canada. Thứ họ cần là một loại khí hiếm dùng trong y tế và bán dẫn. Nhưng chính những vệt khí mà họ không tìm kiếm mới giữ chân họ lại.

Khi khoan tầng địa chất Deadwood 500 triệu năm trước gần Climax, họ nhận thấy các dấu vết của hydro tự nhiên (hydro trắng).

Công ty thực hiện là MAX Power Mining, một nhà thăm dò nhỏ ở Saskatoon. Đến ngày 16/01/2026, họ công bố phát hiện hydro tự nhiên đầu tiên của Canada khi khoan.

Giếng Lawson 1 đạt độ sâu 2.278 m và ghi nhận khí hydro tự do chảy lên bề mặt. Mẫu địa chất có nồng độ hydro từ 168.000 đến 286.000 ppm, tức tối đa khoảng 28,6%.

Ngày 17/12/2025, trước cả khi công bố phát hiện, một cái tên Việt Nam xuất hiện trong danh sách cổ đông của MAX Power Mining.

Big Energy, công ty con của Tập đoàn Bitexco, đầu tư 5 triệu CAD, đây là khoản đầu tư lớn đầu tiên của một doanh nghiệp có trụ sở tại Việt Nam vào Saskatchewan.

Ông Ran Narayanasamy, Giám đốc điều hành của MAX Power, năm 2025 nhận xét: "Chúng ta đang đứng trước một bước đột phá khác trong lĩnh vực năng lượng sạch tại Saskatchewan và sự hợp tác mới với Việt Nam này sẽ giúp MAX Power có vị thế chiến lược để đạt được các mục tiêu ngắn hạn và dài hạn".

Mục tiêu là đẩy nhanh việc phát hiện và thương mại hóa hydro tự nhiên trên diện tích được cấp phép lớn nhất Canada, khoảng 526.091 hecta. Từ đó đến tháng 9/2026, quỹ đất đã tăng lên khoảng 1 triệu ha.

Chương trình khoan cũng mở rộng qua các giếng Lawson 2, 3, 4. Giếng Lawson 4 cho chỉ số hydro cao nhất từ trước đến nay. Giếng Lawson 5 bước ra xa tới 30 km.

Bitexco nhắm vào một thị trường đang được kỳ vọng rất lớn. Hiện thế giới dùng khoảng 100 triệu tấn hydro mỗi năm, phần lớn sản xuất từ khí đốt (gọi là hydro xám).

Theo nghiên cứu của Cơ quan Địa chất Mỹ (USGS), nhu cầu hydro toàn cầu có thể đạt khoảng 500 triệu tấn/năm vào năm 2050. Cũng nghiên cứu này ước tính tài nguyên hydro tự nhiên trong lòng đất có khả năng nhất ở mức khoảng 5,6 nghìn tỷ tấn, trong khoảng dao động rất rộng từ 1 tỷ đến hàng nghìn tỷ tấn.

Theo các tác giả, chỉ cần thu hồi 2% lượng này là đủ đáp ứng toàn bộ nhu cầu năng lượng của nhân loại trong 1000 năm.

Hành trình phía trước

Với Việt Nam, câu chuyện còn rộng hơn một thương vụ. Chuyên gia cho biết, nước ta hiện chưa có chương trình điều tra cơ bản hay dự án thăm dò chuyên sâu về hydro tự nhiên.

Kinh nghiệm từ Saskatchewan, nơi quy trình thăm dò khá giống thăm dò dầu khí, có thể là bài học quý cho các đơn vị trong nước.

Chặng đường phía trước không dễ dàng. Lawson đang ở giai đoạn thẩm định thương mại: Cần chứng minh dòng khí bền vững, quy mô vỏ chứa và bài toán chi phí. Đó là những điều chưa ai làm được ở quy mô lớn trên thế giới.

Nhưng từ những vệt khí bị ghi lại một cách tình cờ ở Saskatchewan đến một khoản đầu tư Việt Nam đặt ở bên kia Thái Bình Dương, câu chuyện đã đủ để người làm năng lượng phải chú ý.

Tham khảo: MAX Power