Marie Curie: Khi thanh xuân trở về trong miền ký ức

Qua hành trình của Như Ý, thước phim gợi mở một miền ký ức thân thương, nơi tà áo dài trắng, hành lang lớp học và những buổi chiều Sài Gòn vẫn còn nguyên vẹn. Đó cũng là nơi mỗi người có thể nhận ra một phần thanh xuân mình từng gửi lại.

Marie Curie, Le Temps des Souvenirs mở ra từ những điều bình dị ấy. Thước phim đưa người xem trở về miền ký ức học trò qua hình ảnh Như Ý ở tuổi mười sáu, khi cuộc đời còn rộng phía trước và những ước mơ chưa cần gọi thành tên. Cô nữ sinh trong tà áo dài trắng bước qua sân trường, mang theo nét hồn nhiên của một thời mà niềm vui đôi khi chỉ là gặp bạn, nghe tiếng trống, nhìn nắng rơi bên cửa lớp.

Ở tuổi ấy, ít ai nghĩ một ngày mình sẽ nhớ những điều quen thuộc đến vậy. Một góc cầu thang từng đi qua vội vã, khoảng sân từng đứng chờ nhau, chiếc cửa sổ nhìn ra hàng cây, tất cả tưởng như chẳng có gì đặc biệt. Thế rồi, khi năm tháng kéo mỗi người về một ngả, chính những hình ảnh nhỏ bé ấy lại trở thành nơi để lòng tìm về. Ngôi trường trong trí nhớ vì thế luôn gần gũi, dù con đường trở lại có thể đã dài thêm.

Bộ phim không kể tuổi trẻ bằng những biến cố lớn. Cảm xúc được gợi lên từ một ánh nhìn, một bước chân chậm, một khoảng lặng đủ để người xem nhận ra bóng dáng mình. Trong câu chuyện của một cô nữ sinh Marie Curie, có thể thấy những người bạn cũ, những lời chưa kịp nói, những lần đứng bên nhau mà không biết đó sẽ là kỷ niệm. Cái đẹp của thời học trò nằm ở sự vô tư ấy: sống trọn một ngày, chưa biết ngày ấy rồi sẽ đáng nhớ.

Và ở giữa miền ký ức đó là thầy cô, những người đã lặng lẽ đi cùng bao thế hệ học sinh. Có lời dạy ngày trước nghe qua tưởng bình thường, sau này bước vào đời mới hiểu. Có sự nghiêm khắc từng khiến học trò e ngại, khi trưởng thành lại nhớ bằng lòng biết ơn. Nhắc đến mái trường, vì thế, cũng là nhắc đến những người đã giúp một đứa trẻ lớn lên, biết suy nghĩ, biết cố gắng và biết giữ gìn những điều tử tế trong cuộc sống.

Trong không khí hướng về ngày Nhà giáo Việt Nam, Le Temps des Souvenirs có thể được xem như một lời thăm gửi về trường cũ. Lời thăm ấy không cầu kỳ, cũng không cần nói thay tất cả. Chỉ một hình ảnh thân quen hiện lên cũng đủ nhắc người xem nhớ đến người thầy, người cô của mình. Bởi lòng tri ân đôi khi không nằm ở những câu trang trọng, mà ở việc sau nhiều năm, ta vẫn nhớ một giọng nói và vẫn muốn trở về chào lại.

Từ tuổi mười sáu, câu chuyện nhẹ nhàng đi qua những cột mốc của cuộc đời. Thời gian mở ra những hành trình khác, những vai trò khác, những niềm vui và cả những khoảng lặng riêng. Người nữ sinh năm nào dần trưởng thành giữa đời sống, học cách lựa chọn, đón nhận và bước tiếp. Phần sau của bộ phim chỉ khẽ chạm vào chặng đường ấy, như những trang được lật chậm, để thấy tuổi trẻ không biến mất mà tiếp tục hiện diện trong cách mỗi người sống hôm nay.

Ở tuổi bốn mươi sáu, Như Ý nhìn lại bằng sự dịu dàng của một người đã đi qua nhiều năm tháng. Vẻ tự tin hôm nay vẫn có nét trong trẻo của cô gái ngày trước. Giữa hai hình ảnh là thời gian, nhưng cũng là một sợi dây ký ức chưa từng đứt đoạn. Một nụ cười, một cái ngoái nhìn, một khoảnh khắc yên lặng đủ khiến khoảng cách giữa quá khứ và hiện tại bỗng trở nên thật gần, như thể cô nữ sinh ấy vẫn đang đứng đâu đây.

Điều khiến câu chuyện riêng có thể chạm đến nhiều người chính là cảm giác quen thuộc đó. Ai cũng từng có một tuổi học trò, một người bạn lâu chưa gặp, một mái trường chỉ cần nghe tên đã thấy lòng mềm lại. Xem phim, người ta có thể nhớ Marie Curie, cũng có thể nhớ ngôi trường của chính mình. Những khung hình vì vậy mở ra một cuộc gặp gỡ âm thầm: gặp bạn cũ trong trí nhớ, gặp thầy cô trong lòng biết ơn, gặp lại mình khi còn trẻ.

Có lẽ vì thế, một lần trở về trường cũng là một lần học cách nâng niu hiện tại. Những cuộc gặp hôm nay rồi sẽ thành chuyện cũ, những gương mặt thân quen rồi sẽ đổi thay. Khi còn có thể, hãy dành cho nhau một lời hỏi thăm, một nụ cười và sự chân thành. Để mỗi lần nhớ lại, lòng vẫn thương như thuở ấy.

Khép lại thước phim, có lẽ điều còn đọng lại không phải nỗi buồn vì thời gian đã qua, mà là niềm ấm áp vì ta từng có những ngày đáng quý. Mái trường vẫn ở đó trong ký ức, cùng màu áo trắng và tiếng cười chưa cũ. Dẫu mỗi người tiếp tục hành trình riêng, vẫn có một nơi để nhớ, một thời để thương và một câu để giữ:

Le temps emporte les années, jamais les souvenirs.

Thời gian cuốn đi năm tháng, nhưng không bao giờ cuốn đi những ký ức.