Lời khuyên đến tất cả các gia đình đang trồng cây húng chanh

Húng chanh, còn được gọi là tần dày lá, là loại cây quen thuộc trong nhiều gia đình Việt Nam. Lá có mùi thơm đặc trưng, thường được dùng làm gia vị và cũng là bộ phận được sử dụng trong y học cổ truyền. Khoa Dược, Trường Đại học Tôn Đức Thắng cho biết cây được trồng phổ biến trong vườn nhà ở Việt Nam, thân mọng nước, dễ ra rễ nên có thể nhân giống bằng giâm cành; lá là bộ phận dùng chính và có thể thu hái quanh năm khi thời tiết khô ráo.

Một tổng quan khoa học trên Journal of Applied Pharmaceutical Science cũng ghi nhận húng chanh là cây phát triển nhanh, thích hợp với điều kiện nhiệt đới và có thể sinh trưởng tốt ở nơi bán râm, đất giàu chất hữu cơ và thoát nước. Đáng chú ý, do lá và thân có khả năng tích trữ nước, cây có thể chịu được khô hạn tương đối tốt, trong khi tình trạng đất quá ướt lại làm tăng nguy cơ thối rễ.

Đừng để cây húng chanh thiếu ánh sáng nhưng đừng phơi nắng gắt

Húng chanh là cây ưa khí hậu ấm và có khả năng thích nghi với nhiều điều kiện ánh sáng. Tuy nhiên, tổng quan khoa học về loài này cho thấy cây sinh trưởng tốt ở vị trí bán râm; cây cũng có thể chịu được cả nắng mạnh lẫn bóng râm nhưng điều kiện bán râm được đánh giá là phù hợp hơn.

Với các gia đình trồng húng chanh trong chậu hoặc góc vườn, vì vậy không nhất thiết phải đặt cây ở nơi nắng gay gắt suốt cả ngày. Một vị trí có ánh sáng tốt nhưng được che bớt nắng nóng trực tiếp có thể phù hợp hơn, đặc biệt trong những thời điểm thời tiết oi nóng. Khoa Dược, Trường Đại học Tôn Đức Thắng cũng ghi nhận cây ưa khí hậu ấm và sinh trưởng tốt trên đất thoát nước.

Điều quan trọng là không nên đặt cây ở nơi quá tối trong thời gian dài chỉ vì nghĩ rằng húng chanh là cây chịu bóng. Khi thiếu ánh sáng, cây có thể phát triển kém và việc duy trì một vị trí thông thoáng, có ánh sáng phù hợp sẽ thuận lợi hơn cho việc lấy lá thường xuyên.

Đừng tưới quá nhiều

Một đặc điểm đáng chú ý của húng chanh là thân và lá có tính mọng nước, giúp cây dự trữ nước. Tổng quan khoa học cho thấy cây có thể chịu được những giai đoạn khô hạn tương đối tốt và vì vậy không cần tưới quá nhiều; ngược lại, lượng nước dư thừa trong đất có thể khiến rễ bắt đầu bị thối.

Với cây trồng tại nhà, gia đình nên quan sát độ ẩm của đất trước khi tưới thay vì duy trì đất ướt liên tục. Chậu trồng cần có lỗ thoát nước và không nên để nước đọng lâu ở đáy chậu, nhất là sau những ngày mưa hoặc khi đặt cây ở khu vực ít thoát nước.

Khoa Dược, Trường Đại học Tôn Đức Thắng cũng xác định đất thoát nước là điều kiện quan trọng đối với húng chanh. Vì vậy, với loại cây này, kiểm soát tình trạng úng nước có thể quan trọng không kém việc cung cấp đủ nước.

Có thể hái lá quanh năm, nhưng nên chọn đúng thời điểm và phần lá

Húng chanh không phải loại cây chỉ thu hoạch một lần. Theo Khoa Dược, Trường Đại học Tôn Đức Thắng, lá có thể được thu hái quanh năm, vào lúc thời tiết khô ráo; nên chọn những lá bánh tẻ, đồng thời loại bỏ lá già hoặc lá bị sâu bệnh.

Đối với gia đình trồng cây chủ yếu để lấy lá, cách thu hái từng đợt sẽ phù hợp hơn việc hái quá nhiều cùng lúc. Có thể chọn những lá khỏe, phát triển hoàn chỉnh và để lại phần cây còn khỏe mạnh để tiếp tục sinh trưởng. Những lá vàng, già, có dấu hiệu sâu bệnh không nên giữ lại để ăn.

Trồng để ăn thì khâu rửa lá cũng quan trọng như chăm cây

Húng chanh thường được sử dụng dưới dạng lá tươi nên gia đình không nên bỏ qua bước sơ chế sau khi hái. Ngay cả rau, lá được trồng trong chính khu vườn gia đình cũng có thể tiếp xúc với đất, nước, động vật hoặc các nguồn gây nhiễm khác trong quá trình sinh trưởng.

Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) khuyến cáo tất cả rau quả tươi, bao gồm cả sản phẩm được trồng tại nhà, cần được rửa kỹ dưới vòi nước chảy trước khi ăn hoặc chế biến.

Với húng chanh, gia đình nên hái phần lá cần dùng, loại bỏ lá già, vàng hoặc hư hỏng, sau đó rửa dưới vòi nước sạch trước khi ăn. FDA cho biết việc rửa có thể làm giảm lượng vi khuẩn hiện diện trên bề mặt nhưng không loại bỏ hoàn toàn chúng, vì vậy vệ sinh tay, dụng cụ và bề mặt chế biến cũng cần được thực hiện đúng cách.

Húng chanh là loại cây tương đối dễ chăm sóc nhờ đặc tính thân lá mọng nước và khả năng thích nghi tốt. Tuy nhiên, với những gia đình trồng cây để hái lá sử dụng thường xuyên, ba điểm đáng chú ý nhất vẫn là duy trì ánh sáng phù hợp, tránh để đất úng kéo dài và thu hái những lá khỏe vào thời tiết khô ráo. Sau cùng, rửa kỹ lá dưới vòi nước sạch trước khi sử dụng là bước đơn giản nhưng cần thiết để bảo đảm an toàn thực phẩm.