Lời khuyên đến tất cả các gia đình ăn cơm bằng đũa

Trên thế giới, không phải quốc gia nào cũng dùng đũa trong bữa ăn hằng ngày. Nhiều nền văn hóa chuộng dùng thìa, dĩa... thậm chí ăn bốc tay như một nét đặc trưng riêng. Còn bữa ăn của các gia đình Việt Nam gắn liền với đôi đũa quen thuộc. Tuy nhiên, bữa cơm quây quần đôi khi lại tiềm ẩn những rủi ro bất ngờ từ chính những thói quen xuề xòa và thiếu cẩn trọng khi dùng đũa.

Để bảo vệ an toàn cho bản thân và cả gia đình, khuyên bạn tuyệt đối không mắc phải 10 sai lầm tai hại khi dùng đũa dưới đây:

1. Dùng đũa gỗ, đũa tre quá lâu, đã bị nấm mốc

Đũa gỗ hoặc đũa tre để ở môi trường ẩm thấp chỉ sau vài ngày là đã có thể xuất hiện các đốm nấm mốc li ti. Chúng sản sinh ra độc tố aflatoxin cực độc có khả năng hủy hoại tế bào gan khi dung nạp vào cơ thể. Nguyên tắc bắt buộc là phải lập tức vứt bỏ ngay những đôi đũa có dấu hiệu đổi màu, mốc đen và luôn giữ thói quen phơi khô thoáng sau mỗi lần rửa. Chưa kể, nhiều loại nấm mốc khó thấy bằng mắt thường, tốt nhất nên thay mới đũa gỗ, tre sau 3 - 6 tháng.

2. Dùng đũa inox tạp chất giá rẻ

Việc dùng đũa làm từ các loại inox kém chất lượng để xào nấu ở nhiệt độ cao hoặc tiếp xúc với đồ ăn chua, mặn sẽ gây ra hiện tượng ăn mòn điện hóa cực mạnh, phóng thích trực tiếp các ion kim loại độc hại vào thức ăn, tích tụ dần trong gan, thận và làm suy yếu hệ tuần hoàn. Vì vậy người nội trợ nên chuyển sang chọn các loại đũa gỗ tự nhiên hoặc đũa inox chuẩn 304 cao cấp chuyên dụng cho nấu nướng.

3. Dùng đũa nhựa kém chất lượng ăn đồ nóng

Đũa nhựa giá rẻ khi gặp nhiệt độ cao từ thức ăn nóng hoặc môi trường có tính axit sẽ lập tức bị bẻ gãy liên kết hóa học. Chúng thôi nhiễm các hóa chất nội tiết tố giả như BPA và phthalates vào cơ thể, âm thầm phá vỡ hệ thống hormone và làm suy giảm khả năng sinh sản. Do đó, chúng ta cần kiên quyết loại bỏ hoàn toàn các loại đũa nhựa màu mè, chỉ dùng đũa chịu nhiệt chuyên dụng hoặc đũa gỗ truyền thống.

4. Dùng đũa giả sứ hoặc đũa nhựa melamine trôi nổi kém chất lượng.

Loại đũa giả sứ hay đũa melamine được sơn phủ lớp men màu mè nhưng không rõ nguồn gốc rất dễ bong tróc, hòa tan khi gặp dầu mỡ hoặc nước sôi dưới tác động của nhiệt độ. Quá trình này giải phóng các kim loại nặng độc hại như chì, cadmium cùng các hợp chất hữu cơ gây tổn hại niêm mạc ruột và tấn công trực diện hệ thần kinh. Thế nên, thay vì ham rẻ, các gia đình hãy ưu tiên các dòng đũa mộc không sơn hoặc có chứng nhận an toàn thực phẩm rõ ràng.

5. Không sử dụng đũa hoặc thìa riêng biệt để gắp thức ăn chung.

Việc dùng lẫn lộn đũa cá nhân vừa ngậm nước bọt để gắp thức ăn từ đĩa lớn chính là con đường ngắn nhất duy trì vòng lây nhiễm chéo vi khuẩn Helicobacter pylori gây viêm loét và ung thư dạ dày trong gia đình. Vì vậy, việc thiết lập ngay một đôi đũa hoặc thìa chuyên dùng trên mâm cơm chính là rào cản duy nhất để cắt đứt con đường truyền bệnh và bảo vệ triệt để hệ tiêu hóa cho toàn bộ các thành viên.

6. Ngâm đũa quá lâu trong bồn nước rửa chén và hóa chất

Thói quen ngâm đũa gỗ, đũa tre ngập trong dung dịch xà phòng hàng giờ liền khiến nước và hóa chất tẩy rửa ngấm sâu vào cấu trúc rỗng bên trong kết hợp cặn xà phòng kích thích phản ứng thủy phân tạo môi trường cho vi khuẩn phát triển từ trong lõi, thế nên khi rửa chỉ nên xả nhanh qua nước sạch có pha loãng chất tẩy rửa rồi rửa lại thật kỹ thay vì ngâm hằng giờ trong chậu.

7. Rửa đũa không kỹ, cọ cả nắm đũa vào nhau

Thói quen túm cả nắm đũa lại rồi chà xát, cọ rửa qua loa cho nhanh gọn sẽ khiến bề mặt đũa bị va đập, trầy xước và không thể làm sạch được cặn bẩn bám ở các kẽ nhỏ. Điều này vô tình tạo điều kiện cho vi khuẩn tiếp tục sinh sôi sau khi rửa. Vì vậy, người nội trợ nên kiên nhẫn rửa từng chiếc đũa bằng khăn mềm hoặc miếng bọt biển để đảm bảo vệ sinh triệt để.

8. Dùng miếng cọ sắt thô ráp để chà rửa đũa

Việc chà rửa đũa bằng búi sắt hoặc miếng cọ quá cứng sẽ cào xé bề mặt, tạo ra hàng triệu vết trầy xước li ti mắt thường không thấy được. Những vết xước này trở thành nơi trú ẩn kiên cố cho vi khuẩn và cặn dầu mỡ. Do đó, thay vì dùng vật liệu sắc nhọn mài mòn, chúng ta nên dùng khăn mềm hoặc miếng bọt biển nhẹ nhàng rửa sạch để bảo vệ lớp màng bảo vệ tự nhiên của đũa.

9. Cất giữ đũa khi còn ẩm ướt vào trong ống đựng, tủ kín

Sau khi rửa, nếu cất ngay đũa còn ướt vào ống đựng kín thì nhiệt độ phòng kết hợp độ ẩm cao sẽ biến ống đũa thành lồng ấp vi sinh vật khổng lồ. Bào tử nấm mốc có thể bùng nổ chỉ sau vài giờ và tái nhiễm bẩn trực tiếp vào bữa ăn. Chính vì vậy, đũa sau khi rửa phải được phơi khô hoàn toàn hoặc sấy khô trước khi cất vào ống thông thoáng có lỗ thoát nước phía dưới.

Ngoài tránh 9 sai lầm kể trên khi dùng đũa, hãy nhớ chọn mua đũa ở thương hiệu uy tín, thay đũa mới định kỳ, dùng từng loại đũa riêng cho ngưỡng nhiệt khác nhau, không gắp chung thực phẩm chín và sống. Đừng để "vật bất ly thân" thành "kẻ tiếp tay" cho bệnh tật!