Lời khuyên cho những người thích ăn cá khô

Cá khô là món ăn quen thuộc trong bữa cơm của nhiều gia đình Việt. Từ cá chỉ vàng, cá cơm khô, cá sặc khô đến cá thu một nắng, những loại cá này thường được nướng, chiên hoặc rim mặn ngọt, ăn cùng cơm trắng rất đưa miệng. Không chỉ tiện bảo quản, cá còn là thực phẩm cung cấp protein và một số vi chất dinh dưỡng.

Tuy nhiên, cá khô thường trải qua quá trình ướp muối và phơi hoặc sấy để giảm độ ẩm, kéo dài thời gian bảo quản. Vì vậy, người thích ăn món này cần chú ý cách lựa chọn, chế biến và lượng ăn để hạn chế những ảnh hưởng không mong muốn đến sức khỏe.

1. Đừng ăn cá khô quá thường xuyên vì có thể nạp nhiều muối

Đây là điều đầu tiên người thích ăn cá khô cần lưu ý. Muối được sử dụng trong quá trình chế biến nhằm hạn chế vi sinh vật phát triển và kéo dài thời gian bảo quản. Tùy loại cá, công thức ướp và phương pháp sản xuất, hàm lượng natri trong cá khô có thể rất khác nhau.

Nếu thường xuyên ăn cá khô, đặc biệt là các loại được ướp mặn, cơ thể có thể nạp lượng natri vượt nhu cầu. Ăn quá nhiều muối trong thời gian dài là yếu tố làm tăng huyết áp, từ đó gia tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch và đột quỵ.

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến nghị người trưởng thành tiêu thụ dưới 2.000 mg natri mỗi ngày, tương đương dưới 5 g muối. Lượng này tính từ tất cả thực phẩm và gia vị trong ngày, chứ không riêng cá khô.

Vì vậy, người bị tăng huyết áp, bệnh thận hoặc đang phải kiểm soát lượng muối nên đặc biệt thận trọng với món ăn này. Không nên coi cá khô là món ăn chính xuất hiện liên tục trong các bữa cơm.

2. Hạn chế chiên ngập dầu, nướng cháy cá khô

Cá khô thường được chế biến bằng cách nướng trên than, chiên giòn hoặc rim với đường và gia vị. Tuy nhiên, cách chế biến có thể ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng dinh dưỡng của món ăn.

Khi chiên cá khô với nhiều dầu, món ăn sẽ có thêm năng lượng và chất béo. Nếu thường xuyên sử dụng thực phẩm chiên rán, đặc biệt trong chế độ ăn vốn đã nhiều chất béo, việc kiểm soát cân nặng và sức khỏe tim mạch có thể trở nên khó khăn hơn.

Với cá nướng, cần tránh để cá cháy đen hoặc tiếp xúc trực tiếp với ngọn lửa quá lâu. Quá trình nướng thực phẩm ở nhiệt độ cao, đặc biệt khi bị cháy, có thể tạo ra một số hợp chất không có lợi cho sức khỏe.

Lời khuyên là nên ưu tiên các cách chế biến ít dầu như hấp, áp chảo với lượng dầu vừa phải hoặc rim nhạt. Khi nướng, chỉ nên làm chín cá vừa đủ, không ăn phần bị cháy khét.

3. Chọn cá khô có nguồn gốc rõ ràng, tránh mua loại có dấu hiệu bất thường

Cá khô là thực phẩm đã qua chế biến nhưng không có nghĩa là có thể bảo quản tùy tiện. Nếu quy trình phơi, sấy, đóng gói hoặc bảo quản không đảm bảo, sản phẩm vẫn có nguy cơ bị nhiễm vi sinh vật, nấm mốc hoặc các chất không mong muốn.

Khi mua cá khô, nên chọn sản phẩm có nguồn gốc, thông tin sản xuất và hạn sử dụng rõ ràng. Quan sát kỹ màu sắc, mùi và bề mặt cá. Không nên mua cá có mùi hôi bất thường, bề mặt nhớt, xuất hiện nấm mốc hoặc biến đổi màu sắc đáng ngờ.

Đặc biệt, không nên vì tiếc tiền mà tiếp tục sử dụng cá khô đã bị mốc. Việc rửa, phơi nắng hoặc chiên lại không bảo đảm loại bỏ được mọi độc tố có thể do nấm mốc sinh ra.

4. Ngâm hoặc rửa cá khô trước khi chế biến, nhưng đừng nghĩ như vậy là loại bỏ hết muối

Với một số loại cá khô mặn, ngâm trong nước sạch hoặc rửa trước khi nấu có thể giúp giảm một phần muối trên bề mặt và lượng muối hòa tan trong thực phẩm.

Tuy nhiên, mức độ giảm natri phụ thuộc vào loại cá, độ mặn, thời gian ngâm và cách chế biến. Không thể mặc định rằng cứ ngâm cá khô trước khi nấu là đã loại bỏ được phần lớn lượng muối.

Một mẹo hữu ích là kết hợp cá khô với các loại rau củ, hạn chế nêm thêm nước mắm, muối hoặc các gia vị mặn khi chế biến. Điều này giúp giảm tổng lượng natri trong bữa ăn.

Ai nên hạn chế ăn cá khô?

Người mắc tăng huyết áp, bệnh thận mạn tính, suy tim hoặc đang phải thực hiện chế độ ăn hạn chế natri nên đặc biệt chú ý khi sử dụng cá khô. Tùy tình trạng bệnh và hướng dẫn của bác sĩ, một số người có thể cần hạn chế đáng kể các thực phẩm ướp muối.

Ngoài ra, người có chế độ ăn nhiều thực phẩm chế biến sẵn, đồ muối chua, dưa cà muối cũng nên cân nhắc giảm tần suất ăn cá khô để tránh cộng dồn lượng muối trong khẩu phần.

Cá khô không phải thực phẩm cần loại bỏ hoàn toàn khỏi thực đơn. Tuy nhiên, để thưởng thức món ăn này mà vẫn bảo vệ sức khỏe, hãy chú ý nguồn gốc, cách chế biến và lượng ăn. Đặc biệt, đừng để vị mặn đậm đà khiến bạn vô tình nạp quá nhiều muối mỗi ngày.

(Ảnh minh họa: Internet)