Lời khuyên cho những ai hay uống nước lá đinh lăng

Uống nước lá đinh lăng có lợi ích gì?

Tại Việt Nam, đinh lăng là loại cây dược liệu phổ biến từ sân vườn gia đình đến các khu vực trồng lượng lớn để thu hoạch. Theo cuốn Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam của cố GS.TS Đỗ Tất Lợi, lá đinh lăng có vị ngọt, hơi đắng, tính mát, sở hữu tác dụng bổ khí huyết, thông huyết mạch, giải độc, tăng cường sức đề kháng và giảm căng thẳng thần kinh rất hiệu quả.

Còn dưới góc nhìn y học hiện đại, trong lá đinh lăng chứa hàm lượng hoạt chất sinh học vô cùng phong phú. Nổi bật nhất là nhóm saponin triterpen (tương tự thành phần có trong nhân sâm), kết hợp cùng 20 loại axit amin thiết yếu như methionine, lysine, cysteine, các vitamin nhóm B và hàng loạt khoáng chất vi lượng.

Khi sắc hoặc hãm lá đinh lăng lấy nước uống, các chất chống oxy hóa thuộc nhóm flavonoid sẽ nhanh chóng đi vào cơ thể, hỗ trợ vô hiệu hóa các gốc tự do, bảo vệ tế bào gan và làm sạch mạch máu. Đặc biệt, nhóm chất saponin có khả năng kích thích nhẹ hệ thần kinh trung ương, giúp tăng lưu lượng máu lên não, cải thiện rõ rệt tình trạng đau đầu, hoa mắt, suy giảm trí nhớ và giải tỏa mệt mỏi sau những giờ làm việc căng thẳng.

5 sai lầm nguy hại khi uống nước lá đinh lăng nhưng nhiều người mắc

Dù sở hữu nguồn dưỡng chất vượt trội, nhưng đinh lăng bản chất là một vị thuốc chứ không phải loại nước rau củ giải khát thông thường. Việc sử dụng thiếu kiến thức sẽ khiến các hoạt chất trong lá quay ngược lại tấn công cơ thể.

Dưới đây là 5 sai lầm kinh điển mà người hay uống nước lá đinh lăng rất dễ mắc phải:

1. Dùng thay thế hoàn toàn nước lọc hằng ngày

Đây là sai lầm phổ biến nhất ở nhiều người lớn tuổi khi có thói quen đun một nồi nước đinh lăng thật đặc để uống quanh năm suốt tháng.

Trong lá đinh lăng chứa lượng saponin rất dồi dào. Saponin có đặc tính làm vỡ hồng cầu (tán huyết) nếu tích tụ nồng độ quá cao trong máu. Việc nạp quá nhiều saponin liên tục sẽ gây ra tình trạng ngộ độc, khiến cơ thể luôn trong trạng thái mệt mỏi, nôn nao, chóng mặt, tiêu chảy, thậm chí làm suy giảm hệ miễn dịch và tổn thương niêm mạc ruột.

2. Uống nước đinh lăng đậm đặc vào buổi tối trước khi đi ngủ

Rất nhiều người truyền tai nhau rằng uống nước đinh lăng giúp chữa mất ngủ nên đã dồn uống một ly lớn ngay trước khi lên giường.

Thực tế, các hoạt chất trong đinh lăng có tác dụng hưng phấn vỏ não và kích thích tuần hoàn máu. Khi uống sát giờ ngủ, hiệu ứng tăng cường thần kinh này kết hợp với tác dụng lợi tiểu của lá đinh lăng sẽ khiến bạn bị trằn trọc, tim đập nhanh và phải thức dậy đi tiểu nhiều lần trong đêm. Hậu quả là chu kỳ giấc ngủ bị phá vỡ hoàn toàn, cơ thể càng thêm uể uả vào sáng hôm sau.

3. Lạm dụng khi đang điều trị bệnh lý tim mạch và huyết áp

Lá đinh lăng chứa các hợp chất có khả năng làm giãn mạch máu ngoại vi và can thiệp vào quá trình đông máu tự nhiên của cơ thể.

Nếu bạn đang sử dụng các loại thuốc điều trị huyết áp cao, thuốc chống đông máu hoặc thuốc trợ tim, việc tự ý uống thêm nước lá đinh lăng đậm đặc sẽ làm nhiễu loạn tác dụng của thuốc tây. Sự tương tác này có thể dẫn đến hiện tượng tụt huyết áp đột ngột gây choáng váng, hoặc làm tăng nguy cơ xuất huyết dưới da và chảy máu nội tạng cực kỳ nguy hiểm.

4. Sử dụng lá đinh lăng bị nấm mốc hoặc tồn dư hóa chất

Đinh lăng trồng ở khu vực ô nhiễm, xịt thuốc trừ sâu hoặc không được rửa sạch sẽ mang theo lượng lớn trứng ký sinh trùng và hóa chất độc hại vào cơ thể khi sắc uống.

Đáng lo ngại hơn, thói quen phơi khô lá đinh lăng để tích trữ nhưng bảo quản kém sẽ sinh ra nấm mốc. Các bào tử nấm mốc sản sinh ra độc tố aflatoxin, một chất gây ung thư nhóm 1 vô cùng độc hại đối với gan. Khi bạn đun uống nước lá đinh lăng mốc, aflatoxin sẽ tích tụ trực tiếp tại tế bào gan, gây viêm gan mạn tính và làm tăng nguy cơ xơ gan, ung thư gan.

5. Đun đi đun lại nhiều lần hoặc uống nước đã để qua đêm

Nước lá đinh lăng chứa nhiều đạm thực vật, axit amin và lượng đường tự nhiên từ dịch lá. Khi để ở nhiệt độ phòng quá 8 tiếng hoặc để qua đêm, ly nước sẽ nhanh chóng bị vi khuẩn và nấm mốc trong không khí xâm nhập gây lên men.

Uống cố nước đinh lăng đã xỉn màu, có mùi thiu nhẹ hoặc đun lại nhiều lần sẽ làm biến tính hoàn toàn các vitamin có lợi. Thói quen này trực tiếp tàn phá hệ vi sinh đường ruột, gây ra các cơn rối loạn tiêu hóa, đau bụng quặn thắt và nhiễm trùng đường ruột cấp tính.

Ai không nên uống nước lá đinh lăng?

Tốt là thế nhưng không phải ai cũng phù hợp với loại nước này. Các chuyên gia y tế khuyến cáo những nhóm đối tượng sau cần tránh xa nước lá đinh lăng:

- Trẻ em dưới 5 tuổi: Hệ tiêu hóa và các cơ quan chuyển hóa của trẻ chưa hoàn thiện, không thể xử lý lượng saponin đậm đặc, uống vào dễ gây rối loạn tiêu hóa và chậm phát triển.

- Phụ nữ mang thai 3 tháng đầu: Tác dụng thông huyết và kích thích co bóp nhẹ của đinh lăng có thể làm tăng nguy cơ sẩy thai hoặc dọa sẩy.

- Người đang bị tiêu chảy, tỳ vị hư hàn: Đinh lăng có tính mát, người đang lạnh bụng uống vào sẽ khiến tình trạng tiêu chảy trở nên trầm trọng hơn.

Đặc biệt, người khỏe mạnh bình thường không nên uống nước lá đinh lăng liên tục kéo dài. Liều lượng an toàn là chỉ uống theo từng đợt từ 1 đến 2 tuần, sau đó dừng lại nghỉ khoảng 1 đến 2 tuần rồi mới dùng tiếp. Mỗi ngày chỉ nên dùng khoảng 10 - 20g lá khô (hoặc 30 - 40g lá tươi) đun loãng lấy nước uống vào ban ngày để cơ thể hấp thu dưỡng chất một cách tối ưu nhất.