Lo ngại về số ca nhiễm HIV mới ở nam giới Việt Nam
Nam giới chiếm tới 83,1% số ca nhiễm HIV mới. Số ca mới thường tập trung ở độ tuổi 16-29.
Hình thái lây nhiễm HIV chuyển dịch
Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) thông tin tính đến tháng 8/2026, cả nước ghi nhận 258.047 người nhiễm HIV còn sống. Riêng 8 tháng đầu năm, toàn quốc phát hiện mới 5.938 ca nhiễm HIV và ghi nhận 1.857 trường hợp tử vong. Đáng chú ý, dịch HIV đang có xu hướng trẻ hóa, tập trung nhiều ở nam giới, đặc biệt là nhóm nam quan hệ tình dục đồng giới (MSM).
Theo số liệu thống kê, hình thái dịch HIV/AIDS tại Việt Nam đang có sự chuyển dịch rõ rệt. Lây truyền qua đường tình dục không an toàn đã trở thành đường lây chủ yếu, chiếm 61,9% số ca nhiễm mới trong năm 2025.
Nam giới chiếm 83,1% số ca nhiễm mới, trong đó nhóm tuổi từ 16-29 chiếm tới 41,37%.
Nhóm nam quan hệ tình dục đồng giới (MSM) tiếp tục được xác định là quần thể có nguy cơ cao, đặc biệt là những trường hợp quan hệ tình dục không an toàn, chưa được bảo vệ bằng các biện pháp dự phòng.
ThS. Trần Thanh Tùng, Phòng Kiểm soát HIV và bệnh truyền nhiễm mạn tính, Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế), cho biết MSM hiện là nhóm có nguy cơ lây nhiễm HIV cao nhất.
Theo ông Tùng, 70-80% người đang sống với HIV hiện nay là nam giới, chủ yếu lây qua đường tình dục. Xu hướng trong 4-5 năm gần đây cho thấy MSM đã trở thành nhóm đích chính của dịch HIV.

HIV gia tăng ở nhóm nam quan hệ tình dục đồng giới. (ảnh minh họa)
Sau 35 năm kể từ khi phát hiện ca nhiễm HIV đầu tiên, hình thái dịch đã thay đổi đáng kể. Nếu trước đây, dịch tập trung chủ yếu ở nhóm nghiện chích ma túy và phụ nữ bán dâm thì hiện nay, MSM trở thành nhóm nguy cơ nổi bật.
Ca nhiễm có sự chệnh lệch giữa các vùng miền
Theo ghi nhận, khu vực miền Nam chiếm gần 60% tổng số người nhiễm HIV trên cả nước; riêng TP.HCM chiếm khoảng 32% tổng số người nhiễm HIV còn sống. Dịch hiện tập trung chủ yếu ở nam giới, nhóm tuổi 25-49 và nhóm MSM, với đường lây truyền qua quan hệ tình dục chiếm trên 80%.
Không chỉ tập trung tại các đô thị lớn, HIV còn có xu hướng mở rộng đến các khu công nghiệp, đô thị vệ tinh, nơi tập trung đông lao động trẻ và dân cư biến động.
Tại TP.HCM, có xu hướng trẻ hóa và gia tăng lây truyền HIV qua đường tình dục. Theo báo cáo của Ban Chỉ đạo phòng, chống AIDS, ma túy, mại dâm TP.HCM, trong 9 tháng đầu năm 2025, thành phố ghi nhận 3.197 trường hợp nhiễm HIV mới. Trong số này, nhóm tuổi 15-29 chiếm 42%, cao hơn mức trung bình 37,7% của cả nước trong năm 2024. Nhóm tuổi 30-39 chiếm 30%, trong khi người trên 40 tuổi chiếm 28%.
Nam giới chiếm tới 87% số ca mới phát hiện. Đáng chú ý, 81% trường hợp lây nhiễm qua đường quan hệ tình dục không an toàn, thay thế tiêm chích ma túy vốn từng là đường lây chủ đạo trước đây. Trong các nhóm có hành vi nguy cơ cao, nhóm MSM chiếm tỷ lệ lớn nhất với 54%.
Cảnh báo nguy cơ hình thành các chùm lây nhiễm
Trong những tháng đầu năm 2026, nhiều tỉnh, thành phố đã ghi nhận cảnh báo về các chùm lây nhiễm HIV. Điều này cho thấy nguy cơ lây truyền vẫn tiềm ẩn và có thể gia tăng nếu không được phát hiện, can thiệp kịp thời.
PGS.TS. Phạm Đức Mạnh, Phó Cục trưởng Cục Phòng bệnh, nhấn mạnh trong bối cảnh dịch HIV/AIDS tại Việt Nam có xu hướng diễn biến phức tạp, xuất hiện các chùm ca nhiễm tại một số địa bàn và nhóm nguy cơ, việc triển khai các giải pháp đáp ứng y tế công cộng kịp thời, hiệu quả là hết sức cần thiết nhằm kiểm soát và cắt đứt chuỗi lây truyền trong cộng đồng.
Hiện nay, các tiến bộ y học đã giúp những biện pháp dự phòng HIV như PrEP, PEP và xét nghiệm HIV định kỳ tiếp cận cộng đồng rộng rãi hơn, góp phần hạn chế số ca nhiễm mới.
Tuy nhiên, để các can thiệp này phát huy hiệu quả bền vững, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa ngành y tế, các tổ chức xã hội và chính cộng đồng MSM. Đây là nhóm vẫn phải đối mặt với nhiều rào cản trong tiếp cận dịch vụ y tế, cũng như tình trạng kỳ thị và phân biệt đối xử.