Lee Byung Hun - Gương mặt giao thoa giữa Hollywood và Seoul

Lee Byung Hun trong một cảnh phim "Squid Game" mùa 3. (Ảnh: Netflix)

Là gương mặt tiêu biểu của điện ảnh Hàn Quốc, Lee Byung Hun hấp thụ cả ánh sáng lẫn bóng tối của thời đại, khúc xạ những yếu tố đối lập - như khát vọng và nỗi âu lo - qua cuộc đời và các vai diễn của mình.

Một tiêu đề tin tức gần đây trên tạp chí Forbes đã mở ra một điểm kết nối bất ngờ: "Oracle đã cắt giảm 21.000 việc làm trong năm nay do AI, dự kiến sẽ có thêm nhiều đợt sa thải nữa". Tin tức về những người lao động đang đối mặt với tương lai bất định gợi lại những chủ đề từng xuất hiện trong cuộc trò chuyện dài với Lee Byung HUn vào năm ngoái - một cuộc thảo luận sâu rộng hơn về thân phận con người trong thời đại mà những ranh giới quen thuộc ngày càng khó duy trì.

Vào một ngày tháng Mười trong trẻo, khi tiết trời cuối thu đang lặng lẽ bao trùm Seoul, Lee Byung Hun đã dành thời gian cho một cuộc trò chuyện dài tại một quán cà phê yên tĩnh ở Samcheong-dong. Cuộc gặp gỡ này tiếp nối chuỗi sự kiện tại Liên hoan phim Quốc tế Venice, Los Angeles và sau đó là Busan, trước khi cuộc đối thoại thực sự được tiếp diễn tại Seoul.

Trên màn ảnh, Lee Byung Hun sở hữu khí chất dường như làm chủ cả khung hình. Tuy nhiên, khi rời xa ống kính, một khía cạnh khác lại hiện ra: ấm áp, khiêm nhường và lịch thiệp một cách tự nhiên, cùng nụ cười cởi mở, thân thiện giúp những người xung quanh nhanh chóng cảm thấy thoải mái.

Tại đảo Lido ở Venice, ký ức về khoảnh khắc Lee Byung Hun bước lên thảm đỏ rồi khuất dần giữa "cơn bão" ánh đèn flash vẫn còn vẹn nguyên. Trong giây lát, anh dường như không chỉ là một ngôi sao điện ảnh mà còn là hiện thân sống động của một dấu ấn văn hóa.

Ký ức ấy gợi lại một câu hỏi: Làm thế nào mà gương mặt này lại trở thành lăng kính phản chiếu cả niềm hy vọng lẫn nỗi âu lo của một thời đại?

Câu chuyện Hàn Quốc, sức lan tỏa toàn cầu

Văn hóa Hàn Quốc dường như chưa bao giờ có tầm ảnh hưởng mạnh mẽ như hiện nay. Là người đứng ngay tâm điểm của hiện tượng đó, khi nào anh cảm nhận rõ rệt nhất quy mô tác động toàn cầu của làn sóng Hàn Quốc (Hallyu)?

- Điều đó thực sự khiến tôi nhận ra rằng, chà, văn hóa Hàn Quốc đã đi một chặng đường dài đến nhường nào. Tôi từng tham gia nhiều hoạt động quảng bá quốc tế trước đây, nhưng lần này mang lại cảm giác hoàn toàn khác biệt. "Squid Game" vốn đã tạo nên cơn sốt lớn, nhưng lần này quy mô còn lớn hơn thế nữa. Rất nhiều người lần đầu biết đến nội dung Hàn Quốc thông qua các bộ phim như "Hạ cánh nơi anh" (Crash Landing on You). Tất nhiên, điều đó thật đáng tự hào. Nhưng thú thật, cảm giác ấy cũng có chút đáng sợ. Đôi khi tôi thậm chí không biết làm sao để đón nhận và thấu hiểu hết mọi chuyện đang diễn ra.

Có vẻ như khán giả toàn cầu không chỉ bị thu hút bởi các câu chuyện Hàn Quốc vì sự mới lạ hay khác biệt. Ví dụ như "Squid Game" đã trở thành một câu chuyện ngụ ngôn hiện đại về nỗi lo âu, sự bất bình đẳng và cuộc cạnh tranh khốc liệt. Theo anh, tại sao những chủ đề này lại tạo được sự đồng cảm sâu sắc đến vậy ở nhiều nền văn hóa khác nhau? Và với tư cách là diễn viên thể hiện những nỗi sợ hãi và khát khao đó, cảm xúc nào đọng lại trong anh nhiều nhất?

- Trong phim "No Other Choice", nhân vật Man-su làm việc trong ngành công nghiệp giấy - một lĩnh vực đang dần mai một. Theo một cách nào đó, anh ấy gợi cho tôi nhớ đến hình ảnh Charlie Chaplin trong bộ phim "Modern Times" (Thời đại tân kỳ) - một người chật vật để bắt kịp thế giới đang ngày càng bị cơ giới hóa.

Rồi đến cảnh cuối cùng, anh ấy phải đối mặt với một hệ thống vận hành bằng trí tuệ nhân tạo mà bản thân hoàn toàn không thể thích nghi nổi. Anh ấy trông hoàn toàn lạc lõng, như thể không biết phải đi đâu hay làm gì tiếp theo. Và thành thật mà nói, tôi nghĩ các rạp chiếu phim ngày nay cũng đang ở trong tình cảnh tương tự. Ngành công nghiệp điện ảnh cũng vậy.

Một câu chuyện cho thời đại đầy bất định

Những không gian từng là trung tâm của văn hóa đại chúng đang dần bị đẩy ra bên lề. Khán giả đang thay đổi, và cách chúng ta tiếp nhận các câu chuyện cũng vậy. Đó là lý do tại sao "No Other Choice" mang lại cảm giác như một bộ phim chạm đúng vào thực trạng của thời đại chúng ta. Đâu là cảnh quay để lại ấn tượng sâu sắc nhất đối với anh trong quá trình thực hiện bộ phim?

- Đó là cảnh phỏng vấn xin việc đầu tiên và cảnh cuối cùng. Tôi rất thích hai cảnh này vì chúng gần như đối lập hoàn toàn. Bên trong, Man-su bị bao trùm bởi nỗi sợ hãi và sự tuyệt vọng. Nhưng vẻ bề ngoài, anh ấy lại cố gắng hết sức để tỏ ra bình tĩnh và tự tin, như thể mọi chuyện vẫn ổn thỏa. Tôi thấy sự tương phản đó thực sự rất thú vị.

Điều gì khiến Man-su trở thành một nhân vật đầy sức hút đến vậy?

- Tôi chưa bao giờ thực sự coi Man-su là một người đặc biệt. Và điều thực sự chạm đến tôi không phải là cảnh chứng kiến một người tốt biến thành quái vật. Mà đó là khi thấy một con người bình thường, tử tế ấy dần tự thuyết phục bản thân rằng có lẽ mình có thể làm những điều mà trước đây anh ta chưa bao giờ tưởng tượng nổi là mình có khả năng thực hiện. Đó chính là khía cạnh thực sự đọng lại trong tôi.

Tôi cho rằng điều khiến khán giả cảm thấy đáng sợ nhất khi nhìn vào Man-su không phải là suy nghĩ "Người đó khác biệt với mình", mà là "Có lẽ mình cũng có thể trở thành người như vậy".

- Tôi không nghĩ sự đồng cảm nảy sinh từ việc chứng kiến những điều phi thường. Tôi nghĩ nó xuất hiện khi bạn nhìn thấy ai đó ở thời điểm họ yếu đuối nhất và chợt nghĩ: "Mình hiểu cảm giác đó". Bạn nhìn thấy nỗi sợ hãi, sự tuyệt vọng của họ, và bằng cách nào đó... bạn nhận ra chính những cảm xúc ấy trong bản thân mình. Đó là điều khiến câu chuyện về Man-su trở nên đau lòng đến thế.

Vượt xa khuôn khổ nhân vật: Khám phá bản chất con người

Khi lần đầu nhận kịch bản, điều gì đã khiến anh quyết định tham gia dự án này?

- Khi mới đọc kịch bản, tôi đã cười rất nhiều. Nhưng suy cho cùng, điều quan trọng nhất đối với tôi là liệu mình có thực sự thích thú khi đọc nó hay không?

Khi anh nói đến sự "thích thú", dường như nó không chỉ đơn thuần là sự giải trí. Cảm giác như đó là sức hút mãnh liệt nảy sinh từ việc nhìn thấu những mâu thuẫn sâu sắc nhất trong bản chất con người. Qua nhiều năm, anh cũng nổi tiếng với việc hóa thân thành những vai phản diện phức tạp. Liệu những trải nghiệm đó có thay đổi cách anh tiếp cận một nhân vật không?

- Mọi người thường nghĩ diễn viên lấy chất liệu từ chính trải nghiệm cá nhân của mình. Nhưng thành thật mà nói, tôi nghĩ chúng tôi dựa vào đó ít hơn nhiều so với tưởng tượng của mọi người. Đúng hơn là chúng tôi lấy những cảm xúc mình từng trải qua trong đời thực - nỗi sợ hãi, lo âu, tuyệt vọng hay bất cứ điều gì - rồi khuếch đại chúng lên. Chúng tôi làm cho chúng trở nên lớn hơn, sâu sắc hơn và mãnh liệt hơn.

Bởi vì nếu chỉ có thể diễn xuất dựa trên những gì mình thực sự trải qua thì sao chứ? Chẳng lẽ tôi phải trở thành một con quái vật thực sự chỉ để đóng vai kẻ phản diện hay sao?

Con trai tôi từng hỏi: "Bố ơi, bố là ai vậy?" và tôi bảo thằng bé: "Con có thấy gã bước ra từ ngọn lửa không? Đó chính là bố đấy".

Ban đầu, thằng bé thực sự đứng về phía kẻ phản diện. Nhưng càng xem, nó càng nhận ra: "Ồ, gã này thực sự rất xấu xa". Và đến cuối cùng, nó nhìn tôi và hỏi: "Bố ơi, sao bố lại làm thế?".

Con trai tôi cuối cùng cũng đủ lớn để xem phim của bố. Và thật kỳ lạ là dạo gần đây tôi lại đóng vai phản diện ngày càng nhiều. Thế nên đôi khi tôi tự hỏi liệu thằng bé có nhìn tôi và nghĩ: "Khoan đã, có phải bố mình thực sự là một kẻ phản diện chuyên nghiệp không nhỉ?".

Trong suốt những năm qua, anh đã chuyển mình linh hoạt giữa vai chính diện và phản diện, giữa Hàn Quốc và Hollywood, giữa ánh hào quang của một ngôi sao và con người đầy những nỗi niềm riêng tư đằng sau đó. Từ những lần đầu xuất hiện tại Hollywood cho đến các tác phẩm như "I Saw the Devil" (tạm dịch: Ác quỷ đội lốt) và "Squid Game" (Trò chơi con mực), những hình ảnh tưởng chừng khác biệt ấy đã trở thành một phần của hành trình phi thường.

- Tôi chưa bao giờ thực sự coi chúng là những thế giới tách biệt. Tôi chỉ đơn giản cố gắng thể hiện từng vai diễn một cách chân thực nhất có thể.

Nỗi lo âu đằng sau thành công

Sau tất cả những gì đã đạt được, liệu anh có còn cảm thấy lo lắng về tương lai?

- Khi nghĩ đến viễn cảnh có thể mất đi tất cả, nỗi lo âu ấy vẫn luôn hiện hữu. Tôi thường tự hỏi: Liệu mình còn có thể là một diễn viên được khán giả mong chờ trong bao lâu nữa? Mình còn có thể duy trì sức hút và sự gắn kết với công chúng trong bao lâu?

Những lời chia sẻ ấy vẫn đọng lại mãi sau khi cuộc phỏng vấn kết thúc.

Động lực của Lee Byung Hun không đơn thuần là thành công hay danh tiếng. Đó là khát khao không ngừng nghỉ trong việc tìm kiếm những màn trình diễn xuất sắc hơn, đồng thời luôn nhìn thẳng vào những nỗi lo âu của thời đại và những nỗi sợ hãi tiềm ẩn trong mỗi con người.

Khi quán cà phê dần vắng khách vào buổi chiều hôm ấy, những tia nắng muộn khẽ đậu trên gương mặt ông. Trong khoảnh khắc đó, trông ông không còn giống một ngôi sao nổi tiếng, mà tựa như hình ảnh phản chiếu của tất cả những ai đang sống trong một thời đại đầy bất định - một con người nỗ lực không buông bỏ câu chuyện của chính mình, ngay cả khi thế giới xung quanh không ngừng thay đổi.

Bởi lẽ, cốt lõi của điện ảnh Hàn Quốc không chỉ là khắc họa sự sụp đổ của một thế giới, mà còn đặt ra câu hỏi: làm thế nào để chúng ta tiếp tục tìm thấy tình người giữa thế giới ấy.

Và có lẽ, đó chính là nguồn an ủi mạnh mẽ nhất, cũng là niềm hy vọng lớn lao nhất mà điện ảnh Hàn Quốc mang đến cho thế giới ngày nay.