Hơn 90% người dùng không biết công dụng của vết khuyết nhỏ trên hộp sữa tươi 500ml của Nhật Bản

Nếu từng mua sữa tươi đóng hộp giấy tại Nhật Bản, bạn có thể nhận thấy trên phần đỉnh của một số hộp có một vết khuyết hình vòng cung nhỏ. Đây không phải chi tiết ngẫu nhiên mà là một thiết kế được tạo ra với mục đích cụ thể.

Công dụng đặc biệt của vết khuyết nhỏ trên hộp sữa tươi

Trong tiếng Nhật, phần khuyết này được gọi là kirikaki. Theo Hiệp hội Sữa Nhật Bản (J-Milk), đây là một thiết kế nhằm hỗ trợ người khiếm thị phân biệt sữa tươi với các loại đồ uống khác được đựng trong những hộp giấy có hình dáng tương tự.

Tại Nhật Bản, chỉ có hộp sữa tươi nguyên chất mới có vết khía này. Các sản phẩm từ sữa khác—như sữa cà phê, sữa có hương vị, đồ uống sữa chua hoặc sữa ít béo—không có dấu hiệu này. Bằng xúc giác, người khiếm thị có thể nhanh chóng nhận biết đồ uống mình muốn trong số nhiều hộp có kích thước tương tự. Đồng thời, phần khuyết được đặt ở phía đối diện với miệng mở hộp, nhờ đó người dùng có thể dễ dàng xác định vị trí cần mở.

Thiết kế này xuất hiện sau khi các cơ quan, tổ chức và ngành sữa Nhật Bản nghiên cứu những bất tiện mà người khiếm thị gặp phải khi sử dụng các loại đồ uống đóng trong hộp giấy. Một khảo sát về đồ uống đóng hộp cho thấy việc phân biệt sữa với các loại đồ uống khác là một trong những nhu cầu nổi bật của người khiếm thị.

Từ năm 2001, dấu hiệu này bắt đầu được áp dụng trên một số hộp sữa tươi tại Nhật Bản. Theo tiêu chí của J-Milk, dấu hiệu này được sử dụng cho sản phẩm sữa tươi có thành phần là 100% sữa nguyên liệu và dung tích từ 500 ml trở lên.

J-Milk cũng lưu ý rằng việc sử dụng dấu hiệu này là tự nguyện, nên không phải mọi nhà sản xuất đều áp dụng.

Với người có thị lực bình thường, chi tiết này có thể gần như vô hình trong quá trình sử dụng hằng ngày. Nhưng với người khiếm thị, nó giúp giải quyết hai vấn đề cùng lúc: nhận biết loại sản phẩm và xác định phía mở hộp.

Thiết kế phổ quát hiện diện khắp Nhật Bản

Không chỉ vết khuyết trên hộp sữa tươi, Nhật Bản còn tích hợp nhiều chi tiết thiết kế nhằm giúp việc sử dụng sản phẩm và không gian công cộng trở nên thuận tiện hơn. Các thiết kế này hỗ trợ người khiếm thị, người khuyết tật và đồng thời đem lại sự tiện lợi cho nhiều người trong sinh hoạt hàng ngày.

Ví dụ, tại ga tàu, máy bán vé tự động, khu vực cầu thang và thang máy thường có các bảng chỉ dẫn bằng chữ nổi Braille, giúp người khiếm thị xác định vị trí và tìm đường thuận tiện hơn.

Tại các máy ATM, nhiều thiết bị được trang bị phím có ký hiệu dễ nhận biết cùng hướng dẫn bằng giọng nói, hỗ trợ người khiếm thị thực hiện các thao tác giao dịch.

Những thiết kế hướng đến khả năng tiếp cận cũng mang lại sự tiện lợi cho những người không biết tiếng Nhật. Chẳng hạn, tại một số điểm sang đường, nút bấm dành cho người đi bộ có thể kích hoạt hoặc kéo dài thời gian đèn xanh, giúp người đi bộ có thêm thời gian qua đường. Tính năng này đặc biệt hữu ích với người cao tuổi, người đi cùng trẻ nhỏ hoặc người đang mang theo hành lý cồng kềnh.

Một ví dụ khác nằm ngay trong phòng tắm. Chai dầu gội và dầu xả có thể được phân biệt bằng cách chạm vào vỏ chai: nhiều sản phẩm dầu gội có các đường vân nổi ở phần thân chai, trong khi dầu xả không có dấu hiệu này. Nhờ vậy, người dùng vẫn có thể nhận biết sản phẩm ngay cả khi không đọc được nhãn bằng tiếng Nhật hoặc khi sử dụng trong điều kiện thiếu sáng.

Với đồ uống đóng lon, một số loại đồ uống có cồn được in chữ nổi Braille trên nắp lon để giúp người khiếm thị nhận biết sản phẩm. Đây là một chi tiết nhỏ nhưng có ý nghĩa trong việc hạn chế nhầm lẫn khi lựa chọn đồ uống.

Những ví dụ trên chỉ là một phần trong hệ thống thiết kế hướng đến khả năng tiếp cận được đưa vào các sản phẩm, phương tiện giao thông và không gian công cộng tại Nhật Bản. Từ chữ nổi trên máy móc, ký hiệu trên bao bì đến những thay đổi nhỏ trong không gian đô thị, các thiết kế này đều hướng tới một mục tiêu chung: giúp nhiều người có thể sử dụng sản phẩm và dịch vụ một cách thuận tiện, an toàn và độc lập hơn.

Nếu có dịp đến Nhật Bản, bạn cũng có thể bắt gặp những thiết kế này ngay trên đường phố, trong nhà ga hay các cửa hàng. Đặc biệt, tại sân ga, hãy chú ý đến dải màu vàng có bề mặt nổi chạy dọc mép sân ga. Đây là một dạng chỉ dẫn xúc giác giúp người khiếm thị định hướng và nhận biết khu vực an toàn khi di chuyển.

(Tổng hợp)