Dừng xây dựng siêu sân bay lớn gấp 8 lần Nội Bài vì hủy hợp đồng với Ấn Độ, chốt Trung Quốc xây tiếp với tổng vốn 30.600 tỷ đồng

Ngày 23/6/2026, Bộ Giao thông và Đường bộ Kenya công bố việc ký hợp đồng thiết kế, xây dựng và hiện đại hóa sân bay quốc tế Jomo Kenyatta (JKIA) tại thủ đô Nairobi với Tổng công ty Cầu đường Trung Quốc (CRBC). Hợp đồng có giá trị 154,2 tỷ shilling Kenya (tương đương khoảng 1,2 tỷ USD và hơn 30.000 tỷ VNĐ).

Thỏa thuận được ký sau khi Kenya hủy kế hoạch hợp tác với tập đoàn Adani của Ấn Độ vào năm 2024, sau khi nhà sáng lập tập đoàn này bị truy tố tại Mỹ. Việc hủy thỏa thuận khiến kế hoạch nâng cấp sân bay phải tạm dừng, buộc Kenya tìm kiếm phương án đầu tư và nhà thầu mới.

Theo Bộ Giao thông Kenya, quá trình lựa chọn nhà thầu mới được triển khai sau khi hoàn thành quy hoạch tổng thể sân bay vào tháng 2/2026. Hơn 40 doanh nghiệp đã tham gia hội nghị tiền đấu thầu vào tháng 4, trước khi hợp đồng được trao cho CRBC.

Dự án bao gồm xây dựng nhà ga hành khách mới cùng các công trình phụ trợ, nâng cấp cơ sở hạ tầng hiện hữu và cải thiện hệ thống phục vụ máy bay, hành khách và phương tiện ra vào sân bay.

Jomo Kenyatta hiện là sân bay quốc tế lớn nhất Kenya và một trong những đầu mối hàng không quan trọng tại Đông Phi. Theo số liệu của Bộ Giao thông Kenya, sân bay đã phục vụ khoảng 8,93 triệu lượt hành khách trong năm 2025, vượt công suất thiết kế 7,5 triệu lượt khách mỗi năm.

Hiện sân bay có một đường băng dài khoảng 4,1 km. Tình trạng quá tải tại nhà ga, đường băng và sân đỗ máy bay là một trong những nguyên nhân khiến Kenya đẩy nhanh kế hoạch mở rộng.

Theo quy hoạch, dự án sẽ xây dựng thêm một nhà ga có khả năng phục vụ 10 triệu hành khách mỗi năm, đồng thời cải tạo các nhà ga hiện hữu và nâng cấp đường lăn, sân đỗ cùng các công trình hỗ trợ. Mục tiêu dài hạn là nâng năng lực phục vụ lên khoảng 22 triệu hành khách mỗi năm.

Đáng chú ý, theo báo cáo quy hoạch tổng thể công bố tháng 2/2026, sân bay Jomo Kenyatta có diện tích khoảng 11.000 acre, tương đương 4.451 ha. Con số này lớn gấp 8 lần diện tích sân bay quốc tế Nội Bài tại Hà Nội. Theo số liệu hiện trạng, Nội Bài có khoảng 548 ha đất hàng không dân dụng.

Về nguồn vốn, Kenya đã lựa chọn Ngân hàng Thương mại và Phát triển châu Phi (TDB) cùng Tập đoàn Tài chính châu Phi (AFC) thu xếp tài chính cho dự án. Theo Bộ trưởng Giao thông Kenya Davis Chirchir, kế hoạch huy động vốn sẽ dựa trên nguồn thu từ hoạt động sân bay, kết hợp nguồn tài trợ của các ngân hàng thương mại.

Thời gian xây dựng dự kiến khoảng 3 năm.

Việc lựa chọn nhà thầu Trung Quốc đánh dấu bước chuyển trong kế hoạch hiện đại hóa Jomo Kenyatta, khi Kenya tìm cách nâng năng lực khai thác sân bay để duy trì vị thế trung tâm hàng không khu vực, trong bối cảnh Ethiopia và Rwanda cũng đang đầu tư lớn vào hạ tầng hàng không.

Tổng hợp