Đăng drama gia đình tréo ngoe thương cảm rồi biến thành "mỏ" affiliate: Mỗi ngày lên 4-5 bài tâm sự, mục tiêu cuối cùng của các page này là gì?

Thời gian gần đây, nhiều fanpage và diễn đàn trên mạng xã hội đang khai thác triệt để những câu chuyện gia đình mang màu sắc bi kịch, mâu thuẫn để thu hút lượt xem, từ đó gắn liên kết bán hàng và kiếm hoa hồng tiếp thị (affiliate).

Điểm chung của các nội dung này là đẩy cảm xúc người xem lên cao bằng những tình huống gây tranh cãi, đau lòng hoặc tạo sự bức xúc như mâu thuẫn mẹ chồng - nàng dâu, xung đột vợ chồng, tranh chấp tài sản hay bất đồng giữa hai bên nội - ngoại. Nhiều bài viết được xây dựng theo mô-típ quen thuộc, liên tục đặt nhân vật vào các tình huống cực đoan nhằm kích thích bình luận, chia sẻ.

Tìm hiểu cho thấy, một diễn đàn lớn W dành cho mẹ bé, sở hữu hơn 7,4 triệu người theo dõi và có dấu tích xác thực, thường xuyên đăng tải các nội dung thuộc nhóm chủ đề này.

Chỉ trong khoảng một ngày, fanpage có thể đăng từ 4 đến 5 bài viết liên tiếp, xoay quanh các câu chuyện nhạy cảm trong hôn nhân và gia đình như mẹ chồng - nàng dâu, chồng ngoại tình, bố mẹ thiên vị, tranh chấp tài sản, ly hôn, con cái, hay xung đột giữa nhà nội và nhà ngoại. Đây đều là những chủ đề mà người dùng rất dễ đặt mình vào hoàn cảnh nhân vật và để lại ý kiến.

Các câu chuyện thường được kể dưới dạng lời tâm sự ngôi thứ nhất, mở đầu bằng những câu như "Mọi người cho tôi lời khuyên", "Nếu là mọi người thì sẽ làm gì?", "Tôi có sai không?". Cách kể này khiến người đọc có cảm giác đây là một câu chuyện có thật, đang cần được cộng đồng giúp đỡ, từ đó kích thích bình luận.

Đáng chú ý, cao trào trong các bài viết luôn được đẩy lên mức cực đoan. Gần như câu chuyện nào cũng xuất hiện một chi tiết đủ gây sốc để tạo tranh cãi: Gánh nặng chăm sóc mẹ già; Bố vợ có hơn 15 tỷ đồng nhưng bắt con rể viết giấy nợ vì làm hỏng chiếc xe; Người đàn ông 50 tuổi muốn lấy vợ 20-25 tuổi và cho rằng phụ nữ bây giờ "kén quá"; Người mẹ bị chồng và bố chồng liên tục mắng chửi chỉ vì chuyện đưa con đi học hay đi chợ; Người mẹ bỏ con 30 năm quay về, hứa cho 2 tỷ đồng với điều kiện phải chăm sóc đến cuối đời…

Đây đều là những tình huống rất dễ chia phe tranh luận. Người đọc sẽ lập tức chia thành hai luồng quan điểm: bênh nhân vật hoặc chỉ trích nhân vật. Chính tranh cãi này giúp bài viết nhận được hàng trăm, thậm chí hàng nghìn bình luận.

Các bài viết thường không có kết thúc. Thay vì đưa ra lời giải hay thông tin xác thực, nội dung luôn kết thúc bằng những câu hỏi mở như: "Nếu là bạn thì sẽ làm gì?", "Có nên ly hôn không?", "Mọi người cho tôi lời khuyên”, "Tôi có sai không?" Điều này buộc người đọc phải tương tác nếu muốn bày tỏ quan điểm, đồng thời kéo dài thời gian dừng lại trên bài viết.

Không chỉ dừng ở hình thức bài viết, một số fanpage còn sử dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo AI để tạo video ngắn với tiêu đề gây sốc như: “Mẹ chồng ép con dâu phải đưa hết lương”, “Nhà nội phải hơn nhà ngoại”, “Phải đưa 50 triệu cho em chồng” hay “Cô không bằng người yêu cũ con trai tôi”... Những nội dung này thường được kể theo lối kịch tính, nhiều tình tiết đẩy lên cao trào nhằm giữ chân người xem lâu hơn. Các nội dung này liên tục đạt lượng view và tương tác khá cao, từ vài nghìn đến vài chục nghìn lượt xem.

Đáng chú ý, sau khi thu hút lượng tương tác lớn, tài khoản quản trị fanpage thường xuất hiện ngay trong phần bình luận để đăng hình ảnh sản phẩm kèm liên kết mua sắm. Nội dung bình luận thường bắt đầu bằng lời cảm ơn vì mọi người đã lắng nghe câu chuyện, sau đó nhanh chóng chuyển sang giới thiệu các lời mời gọi sản phẩm.

Dưới các bài viết cũng cho thấy không ít người dùng đã nhận ra dấu hiệu thương mại hóa của những nội dung tưởng như chỉ là "tâm sự". Tuy nhiên, bên cạnh những ý kiến đặt nghi vấn, vẫn có lượng lớn độc giả bị cuốn vào câu chuyện và tích cực tranh luận.

Người dùng cần thận trọng trước những câu chuyện mang tính cực đoan, chưa được kiểm chứng hoặc có dấu hiệu được dàn dựng nhằm mục đích câu tương tác. Đồng thời, việc nhận diện ranh giới giữa nội dung chia sẻ trải nghiệm và nội dung được sản xuất để phục vụ mục tiêu thương mại cũng trở nên cần thiết trong bối cảnh mô hình affiliate ngày càng phát triển mạnh trên các nền tảng số.