Cúm A gia tăng, cảnh giác với tình trạng tự ý dùng Tamiflu

Tự mua thuốc vì tâm lý muốn nhanh khỏi bệnh

Theo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật thành phố Hà Nội (CDC Hà Nội), thời gian gần đây, mỗi tuần ghi nhận trung bình 200-300 trường hợp mắc cúm đến điều trị tại các cơ sở y tế. Dù phần lớn người bệnh có thể hồi phục, cúm A vẫn tiềm ẩn nguy cơ diễn biến nặng, đặc biệt ở trẻ nhỏ, người cao tuổi và người mắc bệnh mạn tính.

Trong bối cảnh số ca mắc gia tăng, Tamiflu được nhiều người quan tâm. Một số người tự mua thuốc khi xuất hiện triệu chứng sốt, ho, đau họng, đau mỏi cơ thể hoặc có kết quả xét nghiệm dương tính với cúm A, dù chưa được bác sĩ thăm khám.

Tâm lý muốn nhanh khỏi bệnh, sớm trở lại công việc khiến nhiều người sử dụng thuốc theo kinh nghiệm cá nhân hoặc lời truyền miệng, thay vì tìm đến cơ sở y tế để được tư vấn.

Chị Nguyễn Thị Thu Hà, 28 tuổi, nhân viên văn phòng tại phường Bồ Đề (Hà Nội), cho biết trước đây, khi có biểu hiện sốt, đau họng, ho, đau mỏi người, chị thường nghĩ mình bị cúm thông thường và tự mua thuốc uống. Lo ngại cúm A kéo dài ảnh hưởng đến công việc, chị từng tìm hiểu về thuốc Tamiflu trên mạng xã hội, các trang tin sức khỏe và hỏi người thân, bạn bè. Tuy nhiên, trước những thông tin trái chiều, chị nhận ra không phải cứ có triệu chứng cúm là có thể tự dùng thuốc này mà cần tham khảo ý kiến bác sĩ để sử dụng đúng chỉ định.

Từ thực tế tại nhà thuốc, dược sĩ Nguyễn Thị Hương, phụ trách chuyên môn tại Nhà thuốc 24h Đông Ngạc (Hà Nội), cho biết nhu cầu hỏi mua thuốc Tamiflu thường tăng khi dịch cúm được quan tâm. Bên cạnh người mua theo đơn bác sĩ, một số người tự tìm thuốc để điều trị khi có triệu chứng hoặc dự phòng cho người thân.

Theo dược sĩ Hương, các triệu chứng cúm có thể tương tự nhiều bệnh đường hô hấp khác, nên người dân không nên tự chẩn đoán và mua thuốc điều trị. Tamiflu là thuốc kê đơn, cần được sử dụng theo chỉ định của bác sĩ và bán theo đúng quy định hiện hành.

BSCKI Phạm Mạnh Hà, Trưởng khoa Truyền nhiễm, Bệnh viện Đa khoa Đông Anh, cho biết thời gian gần đây, số bệnh nhân mắc cúm A đến khám và nhập viện điều trị tại bệnh viện gia tăng so với những năm trước, tạo thêm áp lực cho khu khám bệnh, khoa cấp cứu và các khoa điều trị nội trú.

Theo bác sĩ Hà, cúm A là bệnh truyền nhiễm cấp tính lây qua đường hô hấp. Phần lớn trường hợp có biểu hiện nhẹ và có thể hồi phục sau khoảng 3-5 ngày, nhưng bệnh vẫn có nguy cơ diễn biến nặng khi xuất hiện biến chứng.

Dùng Tamiflu đúng chỉ định, tránh điều trị theo tâm lý

BSCKI Phạm Mạnh Hà cảnh báo, tự ý sử dụng Tamiflu khi chưa có chỉ định có thể khiến người bệnh gặp tác dụng không mong muốn, dùng thuốc không phù hợp và làm gia tăng nguy cơ kháng thuốc. Đây là thuốc kê đơn, cần được sử dụng đúng chỉ định, liều lượng và thời gian điều trị.

Tamiflu chứa hoạt chất oseltamivir, được sử dụng trong điều trị cúm theo chỉ định chuyên môn. Việc có cần dùng thuốc hay không phụ thuộc vào mức độ bệnh, thời điểm khởi phát triệu chứng và các yếu tố nguy cơ, không chỉ căn cứ vào kết quả xét nghiệm dương tính.

Theo bác sĩ Hà, điều trị cúm chủ yếu tập trung vào giảm nhẹ triệu chứng, hỗ trợ hồi phục và theo dõi biến chứng. Người bệnh cần nghỉ ngơi, hạ sốt phù hợp, uống đủ nước, bảo đảm dinh dưỡng, vệ sinh mũi họng và điều trị bệnh lý nền nếu có. Những trường hợp nhẹ có thể điều trị ngoại trú theo hướng dẫn của nhân viên y tế.

Các nhóm cần được cân nhắc sử dụng thuốc kháng vi rút gồm người trên 65 tuổi, trẻ dưới 5 tuổi, phụ nữ mang thai hoặc mới sinh con, người suy giảm miễn dịch và người mắc bệnh nền như bệnh tim, bệnh phổi mạn tính, đái tháo đường, suy thận hoặc xơ gan. Người mắc cúm nặng hoặc có biến chứng cũng cần được đánh giá để lựa chọn phương án điều trị phù hợp.

Với trường hợp có chỉ định, thuốc kháng vi rút cần được sử dụng càng sớm càng tốt theo hướng dẫn của bác sĩ. Liều lượng và thời gian điều trị phụ thuộc vào tuổi, cân nặng và tình trạng bệnh. Người bệnh không tự ý tăng, giảm liều, sử dụng đơn thuốc của người khác hoặc tự ý ngừng thuốc.

Bên cạnh việc dùng thuốc đúng chỉ định, phát hiện sớm dấu hiệu chuyển nặng có ý nghĩa quan trọng trong hạn chế biến chứng. Theo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật thành phố Hà Nội (CDC Hà Nội), cúm A có thể gây viêm phổi, suy hô hấp hoặc làm nặng thêm các bệnh mạn tính. Mức độ sốt không phản ánh đầy đủ tình trạng bệnh, vì vậy người dân không nên chỉ dựa vào nhiệt độ cơ thể để đánh giá mức độ nguy hiểm.

Bác sĩ Hà khuyến cáo người dân cần đi khám khi sốt cao liên tục, đáp ứng kém với thuốc hạ sốt dù đã sử dụng đúng cách, sốt kéo dài hoặc xuất hiện biểu hiện bất thường. Người mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), hen phế quản, suy tim cần đặc biệt chú ý khi triệu chứng trở nên nghiêm trọng hơn.

Người bệnh cần được đưa đến cơ sở y tế ngay khi có dấu hiệu khó thở, thở nhanh, đau tức ngực, tím môi, lú lẫn, li bì bất thường hoặc sức khỏe xấu đi nhanh chóng. Với trẻ nhỏ, các biểu hiện như rút lõm lồng ngực, co giật, không uống được hoặc có dấu hiệu mất nước cần được xử trí kịp thời.

Trong quá trình chăm sóc tại nhà, người mắc cúm cần nghỉ ngơi, uống đủ nước nếu không có chống chỉ định, ăn uống đầy đủ và theo dõi sát diễn biến bệnh. Người bệnh nên hạn chế tiếp xúc gần, đeo khẩu trang khi tiếp xúc với người khác và giữ không gian sống thông thoáng.

Người dân cũng không nên tự ý dùng kháng sinh điều trị cúm bởi kháng sinh không có tác dụng tiêu diệt vi rút cúm. Cùng với việc điều trị đúng hướng dẫn, tiêm vắc xin cúm hằng năm, rửa tay thường xuyên, che miệng khi ho hoặc hắt hơi và hạn chế tiếp xúc với người khác khi có triệu chứng là những biện pháp thiết thực giúp phòng bệnh.