Chuyên gia cảnh báo khẩn đến các gia đình đang "cắm nhiều thiết bị vào cùng một ổ cắm điện"

Trong nhịp sống hối hả và bận rộn ngày nay, chúng ta rất dễ lơ là các nguyên tắc an toàn điện trong gia đình để ưu tiên sự tiện lợi. Tuy nhiên, bạn cần đặc biệt cẩn trọng với hệ thống điện nhà mình, nhất là nếu đang sống trong những ngôi nhà cũ chưa được nâng cấp đầy đủ các thiết bị bảo vệ hiện đại như dây tiếp địa, aptomat (cầu dao tự động) hay ổ cắm chống giật GFCI.

Bạn có biết rằng hầu hết các thiết bị điện gia dụng đều không nên cắm chung vào một ổ cắm? Việc này có thể làm nhảy aptomat, thậm chí gây ra hỏa hoạn.

Những thiết bị nào không nên cắm vào cùng một ổ cắm?

Quy tắc cơ bản là: nếu một thiết bị hoặc dụng cụ tiêu tốn nhiều năng lượng khi hoạt động, nó phải được cắm ở một ổ cắm riêng.

Ông Tom Jameson, thợ điện kiêm chủ sở hữu công ty AstroWatt Electric, cho biết: “Các thiết bị tiêu thụ năng lượng lớn không thể và không nên dùng chung một ổ cắm đơn. Hãy nghĩ đến máy sưởi, lò vi sóng, lò nướng bánh mì, điều hòa di động, máy chạy bộ hoặc bất kỳ vật dụng nào tạo ra nhiệt và/hoặc có động cơ. Tốt nhất nên dành cho các th iết bị này những ổ cắm riêng biệt khi có thể. Nếu còn phân vân, hãy cắm chúng xa nhau ra.”

Hiểu đơn giản là một số thiết bị công suất cao được khuyến cáo nên chạy trên một mạch điện riêng để tránh gây quá tải. Mỗi mạch điện có thể kết nối với nhiều ổ cắm khác nhau, vì vậy nếu bạn cắm máy hút bụi vào một ổ cắm và cắm máy sấy tóc vào một ổ cắm khác thuộc cùng một mạch, bạn vẫn có thể làm nhảy aptomat, dẫn đến mất điện cục bộ.

Ông Daniel Majano, Giám đốc chương trình tại Quỹ An toàn Điện Quốc tế (ESFI), nhận định: “Tất cả các thiết bị gia dụng cùng bất kỳ đồ điện tử tỏa nhiệt hoặc có công suất cao nào cũng nên được cắm vào ổ cắm riêng, và lý tưởng nhất là trên một mạch điện riêng.” Ông cũng nhấn mạnh rằng việc nhảy aptomat hoặc đứt cầu chì do cắm nhiều thiết bị vào cùng một ổ cắm hay cùng một mạch điện là dấu hiệu cho thấy bạn đang làm quá tải mạch điện đó.

Công suất tối đa cho mỗi mạch điện

Ông Majano cho biết toàn bộ một mạch điện có thể chịu tải liên tục từ 1.440 đến 1.920 watt, tùy thuộc vào cường độ dòng điện của nó. “Công thức tính là: Ampe x Volt = Watt,” ông Majano giải thích. “Công suất an toàn tối đa bằng 80% kết quả đó. Ví dụ: 15 Ampe x 120 Volt = 1.800 Watt. 1.800 x 0,8 = 1.440 Watt.”

Do đó, nếu hai thiết bị hoạt động cùng lúc vượt quá con số này (hoặc nếu có bất kỳ thiết bị nào phát ra nhiệt), tốt nhất bạn nên cắm chúng vào các mạch điện khác nhau. Ông Majano khuyên bạn nên dán nhãn cho các aptomat để biết rõ những ổ cắm nào đang nằm trên cùng một mạch. Ông cũng nhắc nhở hãy đảm bảo sử dụng các ổ cắm có bảo vệ GFCI (chống giật) ở những khu vực điện và nước có nguy cơ tiếp xúc với nhau.

Nếu bạn chưa rõ các thiết bị gia dụng tiêu tốn bao nhiêu năng lượng khi vận hành, dưới đây là bảng thống kê chung:

Máy sấy quần áo: 2.790 kWh

Máy pha cà phê: 1.000 kWh

Máy tính để bàn: 75 kWh

Máy sấy tóc: 710 kWh

Lò vi sóng: 1.500 kWh

Máy sưởi: 1.320 kWh

Máy hút bụi: 542 kWh

Làm thế nào để biết ổ cắm đang quá tải?

Dấu hiệu rõ ràng nhất cho thấy ổ cắm hoặc mạch điện bị quá tải là khi hệ thống bị sập/nhảy aptomat. Bạn sẽ thấy điện bị ngắt, sau đó phải tìm đến bảng cầu dao và gạt công tắc trở lại vị trí "ON" (Mở). Một số ngôi nhà cũ có thể không có aptomat; trong trường hợp đó, cầu chì sẽ bị cháy/nổ và cần phải thay mới.

Ngoài ra còn có những dấu hiệu cảnh báo khác. Ông Joel Worthington, Chủ tịch công ty Mr. Electric, chia sẻ: “Hãy chú ý đến những ổ cắm bị nóng lên và đổi màu, đèn bị nhấp nháy hoặc có mùi khét. Đây là những dấu hiệu cho thấy mạch điện có thể đang tải quá nhiều điện năng và cần có sự can thiệp của thợ điện chuyên nghiệp.”

Ông Majano liệt kê thêm các dấu hiệu như tiếng nổ lách tách, tiếng xèo xèo hoặc tiếng rầm rì từ ổ cắm, hay cảm giác bị giật nhẹ/tê nhẹ khi chạm vào thiết bị, ổ cắm hoặc công tắc.

“Nếu không chắc chắn liệu hệ thống điện trong nhà có đang hoạt động bình thường hay không, hãy gọi thợ điện có chuyên môn đến kiểm tra. Cẩn tắc vô ưu vẫn hơn khi liên quan đến hệ thống dây điện trong nhà,” ông Jameson khuyên.

Dưới đây là những nguyên tắc an toàn đơn giản nhưng thiết thực từ chuyên gia mà bạn nên áp dụng để bảo vệ không gian sống của mình:

Tất cả các thiết bị gia dụng lớn nên được cắm trực tiếp vào ổ cắm trên tường.

Tại một thời điểm, chỉ cắm duy nhất một thiết bị tỏa nhiệt vào một ổ cắm.

Không bao giờ sử dụng dây nối kéo dài hoặc bộ chuyển đổi nhiều ổ cắm cho các thiết bị gia dụng lớn.

Tương tự như việc không nên cắm các thiết bị công suất cao vào chung một ổ cắm tường, bạn cũng cần tránh cắm chúng vào các ổ cắm nối dài (thanh chuyền dòng). Ông Worthington nhấn mạnh: “Các thiết bị có công suất lớn luôn phải được cắm trực tiếp vào ổ cắm tường. Tránh cắm chúng vào ổ nối dài để ngăn ngừa tình trạng quá nhiệt, vốn có thể dẫn đến nguy cơ hỏa hoạn.”

Điều quan trọng cần nhớ là các ổ cắm nối dài chỉ giúp tăng thêm số lượng đầu cắm — chúng không hề làm tăng lượng điện năng mà ổ cắm nhận được. Theo ông Jameson, ổ cắm nối dài và thiết bị chống sốc điện (chống biến động điện áp) chỉ thích hợp cho các đồ điện tử tiêu thụ công suất thấp như bộ sạc, tivi hay máy tính. Vì vậy, bạn không nên cắm tủ lạnh, máy pha cà phê, điều hòa di động hay máy sưởi vào các thanh ổ cắm nối dài này.