Cái gì quá cũng không tốt, liều lượng dùng Vitamin A mỗi ngày thế nào, bạn biết chưa?

Ai cũng biết rằng, Vitamin A là một loại dưỡng chất quan trọng và cần thiết với chúng ta. Thế nhưng nếu được hỏi công dụng thực sự cũng như liều lượng dùng của vitamin A thế nào là đúng, là đủ thì chưa chắc bạn đã biết.

Hãy cùng điểm lại ngay để sử dụng vitamin A đúng, đủ, tránh quá liều rồi gây hại cho sức khỏe.

Vitamin A là gì và vai trò thực sự của vitamin A

Cần khẳng định rằng, vitamin A là một dạng vitamin tan trong chất béo, có vai trò rất quan trọng đối với cơ thể.

Vitamin A được biết đến với 4 vai trò chính là giúp bảo vệ thị giác, tăng cường hệ miễn dịch của cơ thể, giúp cơ thể tăng trưởng và tham gia vào việc tạo ra các biểu mô.

Cụ thể:

Trên mắt:

Vitamin A có vai trò quan trọng tạo sắc tố võng mạc giúp điều tiết mắt, mắt nhìn được trong điều kiện thiếu ánh sáng.

Cơ chế: trong bóng tối vitamin A(cis-retinal) kết hợp với protein là opsin tạo nên sắc tố võng mạc Rhodopsin - sắc tố nhạy cảm với ánh sáng có cường độ thấp giúp mắt nhìn được trong điều kiện thiếu ánh sáng.

Khi ra ánh sáng, rhodopsin lại phân huỷ giải phóng ra opsin và trans-retinal. Sau đó, trans-retinal lại chuyển thành dạng cis-retinal. Do đó nếu cơ thể thiếu vitamin A, khả năng nhìn trong tối giảm gây bệnh quáng gà, nếu không điều trị kịp thời sẽ mù lòa.

Trên da và niêm mạc:

Vitamin A cần thiết cho quá trình biệt hoá các tế bào biểu mô ở da và niêm mạc. Nó có vai trò bảo vệ sự toàn vẹn của cơ cấu và chức năng biểu mô khắp cơ thể, nhất là biểu mô trụ của nhu mô mắt.

Vitamin A làm tăng tiết chất nhầy và ức chế sự sừng hóa. Khi thiếu vitamin A, quá trình tiết chất nhầy bị giảm hoặc mất, biểu mô sẽ bị teo và thay vào đó là các lớp keratin dày lên làm da trở lên khô, nứt nẻ và sần sùi.

Trên xương:

Vitamin A có vai trò giúp cho sự phát triển xương và tham gia vào quá trình phát triển cơ thể, đặc biệt ở trẻ em. Nếu thiếu vitamin A trẻ em sẽ còi xương, chậm lớn.

Trên hệ miễn dịch:

Vitamin A giúp phát triển lách và tuyến ức - 2 cơ quan tạo ra lympho bào có vai trò miễn dịch của cơ thể,tăng tổng hợp các protein miễn dịch.

Ngoài ra, nghiên cứu có nhiều nghiên cứu chứng minh vitamin A và tiền chất caroten có tác dụng chống oxy hóa và tăng sức đề kháng của cơ thể. 

Khi thiếu vitamin A cơ thể dễ bị nhiễm khuẩn và dễ nhạy cảm với các tác nhân gây ung thư. Khi thiếu vitamin A còn dễ tổn thương đường hô hấp, tiết niệu, sinh dục và thiếu máu nhược sắc.

Vitamin A - liều dùng thế nào là đủ?

Do vitamin A có nhiều dạng khác nhau, cũng có thể do Beta – carotene chuyển hóa thành, nên nhu cầu khuyến nghị của Vitamin A thường được quy về giá trị tương đương với retinol hoạt động (Retinol Activity Equivalent – RAE). Đơn vị đo của vitamin A là microgram (mcg).

Nhu cầu Vitamin A hàng ngày theo khuyến nghị của Mỹ là 700 mcg RAE ở nữ và 900 mcg RAE ở nam.

Nhu cầu dinh dưỡng khuyến nghị cho người Việt Nam (năm 2012 - Bộ Y tế Việt Nam) - Nguồn: Sách Y khoa - Dinh dưỡng - bệnh viện Phạm Ngọc Thạch, HCM

Sẽ ra sao nếu như bạn uống vitamin A quá liều?

Vitamin A có nhiều trong gan, cá thịt, sữa, trứng… trong các loài thực vật như gấc, cà rốt, cà chua, rau xanh...  

Tuy nhiên, nếu sử dụng không đúng cách, chúng ta sẽ gặp phải những tác dụng bất lợi của vitamin A mà điển hình là tình trạng ngộ độc cấp hoặc mạn tính.

Quá nhiều vitamin A cũng khiến cơ thể gặp vấn đề về sức khỏe.

Mặc dù vitamin A rất tốt cho sức khỏe nhưng nếu không được sử dụng đúng cách, quá lạm dụng với liều lượng lớn, trong thời gian dài sẽ gây thừa vitamin A và có thể dẫn tới tình trạng ngộ độc, buồn nôn, đau xương khớp, gan lách to…

Nguyên nhân gây ra thực trạng này là do vitamin A là vitamin tan trong dầu, khi thừa không thải ra khỏi cơ thể hàng ngày như các loại vitamin tan trong nước mà tích lũy lại trong gan nên dùng thời gian dài có thể gây ngộ độc.

Nguồn: Mayo Clinic, Webmd, Sách Y khoa - Dinh dưỡng - BV Phạm Ngọc Thạch, HCM