Bố mẹ tôi U60, ngày nào cũng “cày” phim tổng tài AI

“Tất cả chú ý! Mẹ tôi đã hết thời kỳ xem phim tổng tài và chủ tịch giả nghèo, nay chính thức bước sang thời kỳ xem phim bằng AI”...

Một câu “phốt” bố mẹ trên mạng xã hội tưởng là… ngoại lệ nhưng bên dưới lại là cả loạt bình luận kiểu: “Nhà tôi cũng không ngoài lề”.

Không hẹn mà gặp, một bộ phận hội phụ huynh dạo này bị bắt gặp đang mê mẩn phim ngắn AI - những tập phim chỉ dài 1-3 phút nhưng kéo dài hàng chục, thậm chí hàng trăm tập. Tổng tài, tình cảm, báo thù, xuyên không, gia đình, kinh dị… đủ thể loại, chỉ cần lướt trúng một tập là rất dễ xem tiếp.

Có người kể bố ngoài 60 tuổi mê đến mức bắt con tìm bằng được tập sau. Có người nói mẹ U70 xem đến khóc sưng mắt vẫn xuýt xoa diễn viên đẹp, phim hay. Thậm chí, một netizen còn phải lên mạng hỏi: “Xem phim tổng tài hay lắm không mà mẹ tôi xem quên cả nấu cơm cho cả nhà?”.

Có phụ huynh còn không biết mình đang xem phim AI, tưởng nhân vật là diễn viên thật rồi cứ thế xem hết tập này đến tập khác. Cũng có người biết đó là AI nhưng vẫn xem say mê. Với họ, đây là kiểu giải trí rất dễ tiếp cận: mở điện thoại là có phim, mỗi tập chỉ vài phút, tình tiết đơn giản nhưng liên tục có diễn biến mới để theo dõi, và đôi khi là có thêm tư liệu nói chuyện với con cháu…

Phụ huynh đang nghiện phim AI đến cỡ nào?

Từ những câu chuyện trên mạng cho thấy mỗi phụ huynh lại có một cách “lọt hố” phim AI khác nhau. Có người lướt mạng tình cờ bắt gặp rồi xem tiếp, có người được bạn bè gửi cho, cũng có người sau khi xem mới biết đó là phim AI nhưng vẫn tiếp tục “cày”.

Trong những câu chuyện được chia sẻ, bố Minh (ở TP.HCM) cũng là một trường hợp khá thú vị. Ông vốn thích phim kiếm hiệp, hành động… nên cũng dễ bị cuốn vào những bộ phim AI có nội dung tương tự. Ông không chủ động tìm kiếm mà chỉ tình cờ lướt thấy trên Facebook, TikTok, thấy hợp gu thì xem tiếp. Thời gian đầu, ông thậm chí không biết đây là phim AI, đến khi Minh nói mới nhận ra.

Theo Minh, điều này cũng không quá lạ vì một số nhân vật có ngoại hình, biểu cảm khá giống người thật, đến chính cậu bạn này đôi lúc cũng khó nhận ra ngay. Nhưng khi biết đó là phim AI, bố Minh vẫn tiếp tục xem. Với ông, phim được làm bằng công nghệ gì không quan trọng bằng chuyện nội dung có đủ cuốn để xem tiếp hay không.

“Có mấy tập xem thấy hay bố mình còn gửi mình xem chung. Mình thì không rồi vì kiểu phim này không phải gu của mình. Mình nghĩ kiểu xem cũng được mà không xem cũng chẳng sao, vì nó motip chung chung”, cậu bạn chia sẻ.

Nếu bố Minh biết đây là phim AI rồi vẫn xem, thì mẹ Nhật Anh đến giờ vẫn nghĩ những nhân vật trên màn hình là diễn viên thật.

U70 và đã nghỉ hưu, bà Lan (ở Nghệ An) có nhiều thời gian rảnh nên phim AI dần trở thành một thứ giải trí quen thuộc trong ngày. Đang nhặt rau bà cũng xem, nấu cơm cũng xem, thậm chí có hôm còn cuốn đến mức quên cả giờ nấu cơm trưa.

Nhật Anh kể: “Mẹ mình là ‘bà trùm’ phim AI nha, đang nhặt rau hay nấu cơm cũng thấy bật phim AI. Năm nay U70 rồi, mẹ cũng về hưu nên cũng có nhiều thời gian rảnh hơn. Mình ở với mẹ, chưa lấy chồng nên cũng chưa có cháu để bà chăm. Ấy thế mà có hôm mẹ mình xem phim AI đến quên cả giờ nấu cơm trưa, con đi làm về còn mẹ thì hoang mang tưởng đang còn sớm (cười)”

Mẹ Nhật Anh còn chủ động tìm tập tiếp theo và nhờ con hỗ trợ. Những câu hỏi như “con ơi, tìm giúp mẹ tập 20”, “phim này còn tập sau không?” dần trở thành những đoạn hội thoại quen thuộc của hai mẹ con. Có hôm Nhật Anh vừa đi làm về, mẹ đã hỏi ngay: “Con tìm giúp mẹ tập tiếp theo của phim này với”, hoặc kể luôn cho con nghe mình vừa xem đến đâu.

Có thể thấy, phụ huynh tiếp cận phim AI theo nhiều cách khác nhau.

Có người không biết đó là AI, có người biết rồi vẫn xem, thậm chí có người còn gửi ngược video cho con hoặc nhờ con tìm giúp những tập tiếp theo. Điều giữ họ lại trước màn hình, vì thế, không hẳn nằm ở việc bộ phim được tạo ra bằng AI, mà ở cách những câu chuyện này liên tục kéo người xem sang tập kế tiếp. Tổng tài, chủ tịch giả nghèo, xuyên không, tình cảm hay những tình huống kỳ lạ đều có thể xuất hiện dày đặc trên bảng tin, chỉ cần lướt qua là gặp một câu chuyện mới.

Với nhóm phụ huynh vốn đã quen xem phim ngắn, việc chuyển từ phim có diễn viên thật sang những nhân vật được tạo bằng AI cũng không phải thay đổi quá lớn. Họ có thể đã bị cuốn vào câu chuyện trước khi kịp để ý bộ phim được làm bằng cách nào.

Thực tế, bố mẹ “cày” phim ngắn không phải chuyện mới. Tại Trung Quốc, nhóm khán giả trung niên và lớn tuổi đã là một phần đáng kể của thị trường này từ trước khi AI được sử dụng rộng rãi. Theo số liệu được Nhân Dân Nhật Báo dẫn lại, năm 2024, người dùng 40-59 tuổi chiếm 37,3% khán giả phim ngắn, còn nhóm từ 60 tuổi trở lên chiếm 12,1%.

Lướt thấy thì xem: Phim không cần tìm!

Lý do cũng không quá khó hiểu.

Phim AI không phải thứ đầu tiên đưa phụ huynh đến với phim ngắn. Trước khi những bộ phim này xuất hiện dày đặc trên Facebook, TikTok, nhiều người trung niên và lớn tuổi đã quen xem microdrama (phim ngắn nhiều tập) - những câu chuyện ngắn, vào thẳng tình huống và liên tục có diễn biến mới.

Theo Báo cáo nghiên cứu ngành microdrama Trung Quốc 2024, nhóm 40-59 tuổi chiếm 37,3% người dùng, còn nhóm từ 60 tuổi trở lên chiếm 12,1%. Nhân Dân Nhật Báo cũng từng phân tích microdrama phù hợp với khán giả trung niên, lớn tuổi nhờ cách xem đơn giản và nội dung dễ theo dõi.

Nói cách khác, AI không tạo ra thói quen xem phim ngắn của phụ huynh, mà chỉ mang đến thêm nhiều nội dung để họ xem. Nhân vật, bối cảnh có thể được tạo bằng công nghệ, nhưng cách kể chuyện vẫn là những mô-típ quen thuộc. Chính vì đã quen với kiểu nội dung này, nhiều phụ huynh cũng không cần chủ động tìm phim. Chỉ cần lướt mạng, gặp đúng bộ hợp gu là họ có thể xem tiếp hàng chục tập.

Khác với phim truyền hình phải biết tên, tìm phim rồi chọn tập, phim ngắn trên Facebook, TikTok chỉ cần xuất hiện đúng lúc. Một video tình cờ lướt thấy có thể nhanh chóng kéo người xem vào cả một series.

Một đoạn vài chục giây, nhân vật bắt mắt, tình huống đang gay cấn và vừa đến lúc người xem tò mò thì hết. Bấm xem tiếp một tập, rồi thêm một tập nữa, từ một video tình cờ lướt thấy có thể thành cả một series.

Với những người đã quen giải trí trên mạng xã hội, họ không cần biết tên phim hay phim được làm bằng công nghệ gì. Cứ lướt là gặp, thấy cuốn thì xem tiếp. Đây cũng là lý do mẹ Minh biết phim là AI vẫn xem, còn mẹ Nhật Anh đến giờ vẫn nghĩ nhân vật trên màn hình là diễn viên thật.

Ở chiều ngược lại, AI cũng khiến nguồn phim trở nên dồi dào hơn. Tại Trung Quốc, AI đang được đưa vào nhiều khâu từ tạo hình, bối cảnh, chuyển động đến lồng tiếng, hậu kỳ và dịch thuật, giúp rút ngắn thời gian sản xuất. Một số doanh nghiệp năm 2026 cho biết có thể hoàn thành series trong khoảng một tuần đến hơn một tuần, tùy quy mô.

Song, sản xuất nhanh hơn đồng nghĩa với việc người xem có nhiều nội dung để xem hơn.

Hôm nay có thể là tổng tài và tình yêu, ngày mai chuyển sang xuyên không, gia đình hay báo thù. Xem hết một bộ, người dùng lại có thể được đề xuất một bộ khác với công thức tương tự. Với người trẻ, đó chỉ là thêm một lựa chọn giữa rất nhiều hình thức giải trí. Nhưng với những phụ huynh vốn đã quen xem phim ngắn, nguồn nội dung càng dồi dào thì càng dễ gặp một bộ đúng sở thích và tiếp tục xem.

Một tập chỉ vài phút, xem “một chút” rất dễ thành cả buổi

Bản thân microdrama vốn đã được xây dựng cho cách xem nhanh, với phần dẫn nhập ngắn, tình tiết được đẩy nhanh và liên tục tạo điểm khiến người xem muốn biết chuyện gì xảy ra tiếp theo. Mỗi tập chỉ vài phút nên rất dễ “tranh thủ” để xem: đang nghỉ tay, ăn cơm hay làm việc nhà cũng có thể bật lên theo dõi, hết một tập lại tiện tay bấm sang tập tiếp theo.

Phim AI tiếp tục sử dụng đúng format này. Một tập có thể chỉ dài 1-3 phút, nhưng một bộ lại có hàng chục, thậm chí hàng trăm tập. Một tập thì rất ngắn, nhưng vài chục tập cộng lại hoàn toàn có thể thành cả buổi.

Điều này càng dễ xảy ra với những phụ huynh đã nghỉ hưu hoặc có nhiều thời gian rảnh trong ngày. Khi không còn lịch làm việc cố định như trước, khoảng thời gian dành cho việc nghỉ ngơi, xem TV hay lướt điện thoại cũng rộng hơn. Phim ngắn vì thế có thể được “chen” vào rất nhiều khoảng trống trong ngày mà không tạo cảm giác phải ngồi xuống để xem một bộ phim dài.

Như mẹ Nhật Anh, U70 và đã nghỉ hưu, thường xuyên mở phim AI trong lúc nhặt rau, nấu cơm. Có hôm bà xem đến mức quên cả giờ nấu cơm trưa, đến khi con đi làm về còn tưởng vẫn đang sớm.

Vậy nên, với nhóm khán giả này, sức hút đôi khi không nằm ở chuyện họ dành hẳn vài tiếng để “cày phim”, mà là mỗi lần chỉ xem thêm một chút. Một chút lúc nghỉ, một chút lúc làm việc nhà, rồi một chút nữa vì muốn biết tập sau xảy ra chuyện gì. Đến khi nhìn lại, vài phút ban đầu đã kéo dài thành cả buổi.

Drama, mâu thuẫn, lật kèo rồi kết có hậu: Công thức phim AI khá “đúng gu” các bố mẹ

Câu chuyện không cần quá phức tạp, chỉ cần đủ rõ để người xem hiểu và đủ gay cấn để muốn xem tiếp. Những mô-típ quen thuộc như mâu thuẫn gia đình, vợ chồng, mẹ chồng - nàng dâu, con cái, người giàu giả nghèo, nhân vật bị xem thường rồi bất ngờ “lật kèo”... đặc biệt dễ xuất hiện trong microdrama. Với nhóm khán giả trung niên, lớn tuổi, những câu chuyện xoay quanh gia đình, tình cảm, con cái, những chuyện đúng - sai trong đời sống cũng có độ gần gũi nhất định. Quan trọng hơn, sau hàng loạt mâu thuẫn và cú đảo chiều, câu chuyện thường được đưa về một cái kết có hậu: người tốt được minh oan, người bị đối xử bất công lấy lại công bằng, gia đình được đoàn tụ hoặc các mối quan hệ tìm được cách giải quyết.

Phim AI tiếp tục sử dụng đúng công thức này. Một tập có thể chỉ dài 1-3 phút, nhưng trong khoảng thời gian đó đã đủ để nhân vật gặp biến cố, phát hiện bí mật, xảy ra hiểu lầm hoặc lật ngược tình thế. Tập phim kết thúc đúng lúc câu chuyện chưa được giải quyết, để lại một lý do rất đơn giản cho người xem: bấm sang tập tiếp theo.

Một tập thì rất ngắn. Nhưng vài chục tập lại thành cả một câu chuyện.

Và khi cả bộ phim có thể kéo dài hàng chục, thậm chí hàng trăm tập, “xem một chút” rất dễ biến thành cả buổi. Drama đủ để tò mò, mâu thuẫn đủ để muốn biết ai đúng ai sai, còn cái kết có hậu lại tạo cảm giác dễ chịu khi xem xong. Không cần một bộ phim quá phức tạp mới giữ được người xem lâu; đôi khi chỉ cần đúng những câu chuyện quen thuộc, được kể nhanh và liên tục có chuyện để chờ đợi.

Dù vậy, việc phụ huynh dành nhiều thời gian xem phim ngắn cũng không nhất thiết đồng nghĩa với chuyện họ “nghiện” nội dung này. Với nhiều người, đây đơn giản là một hình thức giải trí dễ tiếp cận: mở điện thoại lên là có phim, mỗi tập chỉ vài phút, nội dung lại đủ nhanh và dễ theo dõi.

Thậm chí, phim AI đôi khi còn trở thành chuyện để bố mẹ và con cái nói với nhau: mẹ Nhật Anh nhờ con tìm tập tiếp theo, mẹ Minh thấy tập hay lại gửi cho con cùng xem.

Thành ra, vai trò đôi khi cũng đảo ngược. Ngày trước bố mẹ nhắc con “đừng cắm mặt vào điện thoại”, giờ đến lượt con phải nhắc “mẹ xem ít thôi”. Còn với nhiều phụ huynh, tất cả có thể bắt đầu rất đơn giản: Facebook hiện lên một tập phim, bấm xem thử, thấy cuốn thì xem tiếp. Và rồi từ “xem một chút thôi”, chẳng biết lúc nào đã thành cả chục tập.

Ảnh minh họa Xiaohongshu