Bí mật về cái chết đầy nghiệt ngã của phi hành gia đầu tiên bay ra ngoài vũ trụ: 45 năm sau sự thật mới hé lộ

Ngày 12 tháng 4 năm 1961, từ bệ phóng Baikonur ở Kazakhstan, Yuri Gagarin bước lên con tàu Vostok 1 để lao vào khoảng không bao la, trở thành con người đầu tiên trong lịch sử bay quanh quỹ đạo Trái Đất. Chuyến bay kéo dài chưa đầy hai giờ kết thúc khi ông đáp xuống một cánh đồng xa lạ trước sự hoảng sợ của một cô bé cùng người bà. Sự kiện đó biến người thanh niên 27 tuổi mang nụ cười rạng rỡ trở thành một biểu tượng toàn cầu.

Tuy nhiên, vì lo sợ một thảm họa không gian có thể cướp đi mạng sống của người anh hùng dân tộc, các lãnh đạo Liên Xô đã vĩnh viễn cấm Gagarin quay trở lại vũ trụ.

Dù bị gạt khỏi các sứ mệnh không gian, Gagarin vẫn khao khát bầu trời. Ông tiếp tục công việc của một phi công quân sự. Nhưng định mệnh nghiệt ngã đã gọi tên ông vào ngày 27 tháng 3 năm 1968.

Buổi sáng định mệnh tại Chkalovsky

Sáng hôm đó, Gagarin (khi ấy 34 tuổi) cùng phi công huấn luyện Vladimir Seryogin bước vào khoang lái chiếc tiêm kích MiG-15 tại phi trường Chkalovsky gần Moscow cho một chuyến bay huấn luyện định kỳ.

Phi hành gia Vladimir Aksyonov, người có lịch cất cánh sau Gagarin một giờ, nhớ lại: "Yuri và tôi đã khám cùng một bác sĩ và nghe chung một bản tin dự báo thời tiết". Nhưng chuyến bay của Aksyonov bị hủy đột ngột. Chỉ ít phút sau khi cất cánh, tín hiệu đài radio của chiếc MiG-15 hoàn toàn im bặt.

Vài giờ sau, lực lượng tìm kiếm phát hiện các mảnh vỡ vương vãi tại một khu rừng cách sân bay 65 km. Thi thể của Gagarin được tìm thấy vào ngày hôm sau. Quốc gia chìm trong bàng hoàng. Lần đầu tiên trong lịch sử Liên Xô, một ngày quốc tang được tuyên bố cho một người không phải là nguyên thủ quốc gia.

Màn sương mù của những thuyết âm mưu

Điều gì đã thực sự xảy ra trong mây mù ngày hôm đó?

Ủy ban điều tra nhà nước lập tức được thành lập, nhưng hồ sơ điều tra chính thức dày tới 29 tập đã hoàn toàn bị giấu kín. Tuyên bố ngắn gọn của chính phủ rằng chiếc MiG-15 phải "ngoặt lái đột ngột để tránh vật thể lạ (như chim hoặc khí cầu thời tiết)" khiến giới chuyên môn hoài nghi.

Sự mập mờ này đã châm ngòi cho hàng loạt đồn đoán suốt nhiều thập kỷ.

Tin đồn cực đoan thì cho rằng Gagarin bị say rượu khi lái máy bay, hai phi công bận "bắn hươu hoang" từ khoang lái, bị KGB ám sát, hoặc thậm chí là bị người ngoài hành tinh bắt gián điệp. Cũng lại có tin đồn cho rằng hở van thông khí làm phi công ngất vì thiếu oxy, hoặc kiểm soát không lưu cho sai dữ liệu mây khiến máy bay không kịp xử lý khi lao xuống thấp.

Đến năm 2011, nhân kỷ niệm 50 năm chuyến bay lịch sử, các tài liệu giải mật vẫn chỉ dừng lại ở kết luận mơ hồ: máy bay gặp phải điều kiện thời tiết phức tạp và rơi vào trạng thái thất tốc khi né tránh mây hoặc khí cầu.

Lời thú nhận sau 45 năm của Alexei Leonov

Sự thật chỉ thực sự bước ra ánh sáng nhờ nỗ lực kiên trì của Alexei Leonov - huyền thoại không gian, người đầu tiên bước ra ngoài khoảng không vũ trụ năm 1965 và là bạn thân của Gagarin.

Vào ngày tai nạn xảy ra, Leonov đang có mặt gần đó để huấn luyện nhảy dù. Ông nhớ lại mình đã nghe thấy hai tiếng nổ lớn nối tiếp nhau. Ban đầu, các báo cáo ghi nhận hai tiếng nổ cách nhau 15–20 giây, nhưng Leonov khẳng định chúng chỉ cách nhau đúng 2 giây.

Sau nhiều năm đấu tranh xin phép, năm 2013, Leonov (khi đó 79 tuổi) mới được phép tiết lộ sự thật trên truyền hình RT dựa trên các tài liệu giải mật mới và mô phỏng máy tính: Nguyên nhân thực sự không đến từ chim, mây hay lỗi của Gagarin, mà là sai lầm nghiêm trọng của một phi công khác.

Vào ngày hôm đó, một chiếc tiêm kích siêu thanh Sukhoi (Su-15) được phép bay thử nghiệm nhưng phải ở độ cao tối thiểu 10.000 mét. Tuy nhiên, phi công chiếc Su-15 đã vi phạm quy trình an toàn, hạ độ cao xuống chỉ còn 450–500 mét và lao qua đám mây.

Trong lúc bật chế độ tăng lực, chiếc Su-15 đã lướt qua chiếc MiG-15 của Gagarin ở khoảng cách cực kỳ nguy hiểm - chỉ 10 đến 15 mét - với tốc độ vượt bức tường âm thanh (tạo ra tiếng nổ siêu thanh đầu tiên).

Luồng khí quấy đuôi (backwash) cực mạnh từ chiếc Su-15 lớn hơn đã lật úp chiếc MiG-15 nhỏ bé, đẩy nó vào một vòng xoáy sâu (tailspin) không thể kiểm soát với tốc độ 750 km/h. Tiếng nổ thứ hai vang lên chỉ 2 giây sau đó chính là khoảnh khắc chiếc MiG-15 đâm sầm xuống đất.

Sự thật bị che giấu vì "tình người" hay quy tắc?

Vì sao bí mật này lại bị che đậy suốt 45 năm?

Leonov chia sẻ rằng Ủy ban điều tra thời bấy giờ đã quyết định giấu giếm sự thật để bảo vệ người phi công lái chiếc Su-15. Dù Leonov được phép công khai nguyên nhân tai nạn, ông đã cam kết không bao giờ tiết lộ danh tính của vị phi công này.

"Ông ấy là một phi công thử nghiệm giỏi, lúc đó đã già và sức khỏe rất yếu. Việc công bố tên ông ấy bây giờ cũng chẳng giải quyết được gì," Leonov bộc bạch trước khi ông qua đời vào năm 2019.

Cái chết của Yuri Gagarin rốt cuộc không xuất phát từ một âm mưu đen tối hay tai nạn huyền bí, mà đến từ một sự cẩu thả và vi phạm quy tắc an toàn bay. Người đầu tiên chinh phục vũ trụ đã nằm xuống không phải ở khoảng không bao la, mà bởi sự cố nghiệt ngã ngay tại quê nhà.

Nguồn: Space.com