Mới đây, Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Bạch Mai tiếp nhận và điều trị một bệnh nhân 40 tuổi bị đột quỵ thiếu máu não cấp.
Theo thông tin từ bệnh viện, trước khi xuất hiện các triệu chứng, bệnh nhân có một chặng di chuyển dài bằng ô tô và ngủ trong xe với đầu, cổ duy trì ở tư thế lệch, gập trong thời gian kéo dài.
Kết quả thăm khám và chẩn đoán hình ảnh cho thấy bệnh nhân bị lóc tách động mạch cảnh.
Bệnh nhân có một chặng di chuyển dài bằng ô tô và ngủ trong xe với đầu, cổ duy trì ở tư thế lệch, gập trong thời gian kéo dài (Ảnh minh họa)
TS.BS Phùng Đình Thọ, Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Bạch Mai, cho biết lóc tách động mạch xảy ra khi thành mạch bị tổn thương, khiến máu đi vào bên trong thành động mạch và hình thành khối máu tụ. Tổn thương này có thể dẫn tới đột quỵ thông qua hai cơ chế chính.
Thứ nhất, khối máu tụ trong thành mạch có thể khiến lòng động mạch bị hẹp hoặc tắc, làm giảm lượng máu lên não.
Thứ hai, huyết khối có thể hình thành tại vị trí động mạch bị tổn thương, sau đó bong ra, di chuyển theo dòng máu và gây tắc các động mạch trong não.
Lóc tách các động mạch vùng cổ, trong đó có động mạch cảnh và động mạch đốt sống, là một nguyên nhân quan trọng gây đột quỵ ở người trẻ. Tình trạng này có thể chiếm tới khoảng 25% số trường hợp đột quỵ thiếu máu não ở người dưới 50 tuổi.
Lóc tách động mạch có thể xảy ra tự phát, nhưng trong một số trường hợp có liên quan đến chấn thương hoặc các tác động cơ học lên vùng cổ.
Vì vậy, khi khai thác bệnh sử ở người trẻ bị đột quỵ, bác sĩ đặc biệt lưu ý những tình huống xảy ra trước khi khởi phát bệnh, chẳng hạn chấn thương vùng cổ, vận động cổ quá mức hoặc duy trì cổ ở tư thế bất thường trong thời gian dài.
Những dấu hiệu không nên bỏ qua
Theo TS.BS Phùng Đình Thọ, lóc tách động mạch cảnh có thể biểu hiện bằng các triệu chứng tại chỗ trước hoặc xuất hiện đồng thời với các dấu hiệu thiếu máu não.
Một số triệu chứng cần lưu ý gồm:
- Đau đầu hoặc đau vùng cổ: Cơn đau thường mới xuất hiện và có tính chất khác với những cơn đau trước đây.
- Hội chứng Horner: Có thể biểu hiện bằng sụp mi nhẹ và co đồng tử ở bên bị tổn thương.
- Ù tai theo nhịp mạch: Người bệnh có thể nghe thấy tiếng đập hoặc tiếng “vù” trong tai theo nhịp tim.
- Các dấu hiệu đột quỵ: Méo miệng, yếu hoặc tê một bên cơ thể, nói khó, rối loạn thị giác hoặc các triệu chứng thần kinh xuất hiện đột ngột.
Đặc biệt, đau đầu hoặc đau cổ mới xuất hiện, bất thường, nhất là sau chấn thương hoặc tác động lên vùng cổ, cần được chú ý nếu đi kèm các biểu hiện thần kinh.
Cẩn trọng với những tác động bất thường lên vùng cổ
TS.BS Phùng Đình Thọ cảnh báo, khi ngủ hoặc di chuyển đường dài, mọi người nên hạn chế duy trì đầu và cổ ở tư thế gập, xoay hoặc lệch quá mức trong thời gian kéo dài.
Bên cạnh đó, cần tránh các động tác bẻ, giật hoặc xoay cổ mạnh.
Nếu xuất hiện đau đầu hoặc đau cổ mới, bất thường, đặc biệt sau chấn thương hoặc tác động lên vùng cổ, kèm theo các triệu chứng như méo miệng, nói khó, yếu hoặc tê tay chân, rối loạn thị giác..., người bệnh cần đến ngay cơ sở y tế có khả năng cấp cứu đột quỵ để được thăm khám, đánh giá và điều trị kịp thời.
Trường hợp bệnh nhân 40 tuổi là lời nhắc nhở rằng đột quỵ không chỉ xảy ra ở người cao tuổi. Ở người trẻ, lóc tách động mạch vùng cổ có thể là nguyên nhân gây đột quỵ và trong một số trường hợp có liên quan đến chấn thương hoặc tác động cơ học lên vùng cổ.
Nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường và đến bệnh viện kịp thời có ý nghĩa quan trọng trong việc hạn chế tổn thương não và các biến chứng do đột quỵ.
