5 tác hại khi nằm lâu trên giường
Thường xuyên nằm trên giường có thể dẫn đến teo cơ, tuần hoàn máu chậm lại, chức năng tim phổi giảm, rối loạn chuyển hóa và tăng áp lực tâm lý.
Teo cơ
Thiếu hoạt động lâu dài sẽ dẫn đến teo cơ do không được sử dụng, đồng thời, sức mạnh và sức bền cũng giảm đáng kể. Cơ thể cần sự co và giãn liên tục của các khớp để duy trì hình dạng và chức năng, nếu nằm yên trong thời gian dài, các sợi cơ sẽ dần mỏng đi, độ linh hoạt của khớp cũng giảm.
Điều này không chỉ ảnh hưởng đến khả năng đi lại và đứng hàng ngày, mà còn có thể làm tăng nguy cơ té ngã đối với người cao tuổi.
Biện pháp cải thiện bao gồm thực hiện các bài tập duỗi cơ trên giường vừa phải, hoặc thử tập ngồi dậy nếu cơ thể cho phép, từ từ phục hồi hoạt tính cơ bắp, khi cần thiết có thể nhờ bác sĩ phục hồi chức năng hướng dẫn vật lý trị liệu.
Tuần hoàn chậm lại
Nằm lâu sẽ làm tốc độ lưu thông máu chậm lại, gây tắc nghẽn quá trình về tim của tĩnh mạch, dễ hình thành huyết khối tĩnh mạch sâu ở chi dưới. Khi cơ thể ở tư thế nằm ngang và thiếu tác dụng của cơ bơm, khả năng ứ trệ máu tăng lên, huyết khối rơi ra có thể gây thuyên tắc phổi và các tình huống nguy hiểm khác.
Triệu chứng kèm theo thường là sưng chân, đau hoặc thay đổi màu da. Cách phòng ngừa bao gồm thay đổi tư thế thường xuyên, nâng cao chi dưới để thúc đẩy lưu thông, mang tất y tế co giãn để hỗ trợ ép. Trong trường hợp cần thiết, nên tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc thực hiện theo lời khuyên của chuyên gia.
Tim phổi suy giảm
Nằm lâu sẽ làm giảm hiệu quả bơm máu của tim và khả năng thông khí của phổi, dẫn đến suy giảm chức năng tim phổi. Do hoạt động lồng ngực hạn chế, phế nang không nở đủ, dễ bị viêm phổi ứ dịch, biểu hiện bằng ho, khạc đờm và khó thở.
Thay đổi gánh nặng tim có thể gây hạ huyết áp tư thế, gây hoa mắt, chóng mặt. Trong điều trị, cần khuyến khích bệnh nhân tập thở sâu và ho hiệu quả để tống đờm; nếu bệnh nặng phải theo chỉ định bác sĩ để kiểm soát nhiễm trùng, đồng thời kết hợp với điều trị oxy.
Rối loạn chuyển hóa
Lượng hoạt động giảm trực tiếp dẫn đến giảm tỷ lệ trao đổi chất cơ bản, gây rối loạn chuyển hóa đường và chất béo, dễ gây kháng insulin và tăng đường huyết, đồng thời cũng có thể gây táo bón và chán ăn.
Khi năng lượng tiêu hao trong cơ thể giảm mà lượng ăn vào không thay đổi, việc tích tụ mỡ sẽ tăng nhanh, làm tăng nguy cơ béo phì. Mất canxi nhanh có thể dẫn đến loãng xương.
Điều chỉnh cấu trúc chế độ ăn, tăng lượng chất xơ như yến mạch, rau củ, giữ đủ nước, và lập kế hoạch ăn uống dưới sự hướng dẫn của chuyên gia dinh dưỡng, sẽ giúp cải thiện vấn đề chuyển hóa, trong trường hợp nặng cần khám chuyên khoa nội tiết.
Gánh nặng tâm lý
Sống trong tình trạng cách ly xã hội và hạn chế hoạt động lâu dài dễ dẫn đến lo âu, trầm cảm và cảm xúc tiêu cực khác, thậm chí suy giảm chức năng nhận thức. Bệnh nhân thường cảm thấy cô đơn và bất lực, chất lượng giấc ngủ sa sút, mất niềm tin vào phục hồi.
Tình trạng tâm lý này cũng ảnh hưởng đến phục hồi thể chất, tạo thành vòng luẩn quẩn. Gia đình nên dành nhiều thời gian đồng hành và khích lệ, tạo ra không khí tích cực, nếu cần có thể tìm đến tư vấn bác sĩ tâm lý, dùng thuốc theo chỉ dẫn, kết hợp liệu pháp tâm lý để can thiệp.
Trong sinh hoạt hằng ngày, nên tránh giữ một tư thế quá lâu, dù phải nằm giường do bệnh, cũng nên lật người và vỗ lưng định kỳ dưới sự hỗ trợ của nhân viên y tế hoặc người nhà, thực hiện các hoạt động cơ thể thụ động hoặc chủ động.
Về ăn uống, cần đảm bảo dinh dưỡng cân đối, ăn nhiều thực phẩm giàu protein chất lượng và vitamin, giữ cho việc đi đại tiện thông suốt.
Giữ không khí trong nhà thông thoáng, mở cửa sổ định kỳ để phòng ngừa nhiễm trùng đường hô hấp. Nếu xuất hiện tê tay chân, đau ngực, khó thở hoặc tâm trạng cực kỳ thấp, cần đến bệnh viện kiểm tra ngay để không trì hoãn điều trị, đảm bảo sức khỏe thể chất và tinh thần được duy trì toàn diện.
Theo bohe.cn