2 thói quen tàn phá gan nhiều người Việt mắc: Số 2 làm tăng nguy cơ ung thư

Mới đây, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương tiếp nhận một bệnh nhân 51 tuổi tự truyền dịch tại nhà với mục đích “thải độc gan”, “bổ gan”, “truyền trắng”. Bệnh nhân rơi vào tình trạng nguy kịch, phải thở máy và điều trị hồi sức tích cực.

Ca bệnh là hồi chuông cảnh báo về những thói quen tiềm ẩn nguy cơ gây hại cho gan, trong đó có việc tự ý sử dụng các sản phẩm được quảng cáo là có tác dụng giải độc, bồi bổ cơ thể.

Gan đảm nhiệm hàng trăm chức năng quan trọng như chuyển hóa dinh dưỡng, khử độc, tổng hợp protein và dự trữ năng lượng. Đáng lo ngại, nhiều bệnh lý về gan diễn tiến âm thầm, không có biểu hiện rõ ràng ở giai đoạn đầu và chỉ được phát hiện khi bệnh đã tiến triển.

Tin vào các sản phẩm “thải độc gan”

Khi nổi mụn, ngứa da, mệt mỏi hay có cảm giác “nóng trong”, nhiều người cho rằng gan đang gặp vấn đề và tự mua các sản phẩm được quảng cáo là “mát gan”, “giải độc gan” để sử dụng.

Tuy nhiên, theo bác sĩ Lâm Nguyễn Thùy An, Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM (Cơ sở 3), đây là quan niệm thiếu căn cứ. Những triệu chứng trên không đặc hiệu cho bệnh gan mà có thể liên quan đến nhiều bệnh lý khác nhau.

Đến nay, chưa có bằng chứng khoa học đáng tin cậy cho thấy các sản phẩm “mát gan”, “giải độc gan” có thể làm sạch gan hoặc phục hồi chức năng gan ở người khỏe mạnh. Thậm chí, một số trường hợp đã bị tổn thương gan do sử dụng thực phẩm bảo vệ sức khỏe hoặc các sản phẩm thảo dược không rõ nguồn gốc.

Các dược liệu chỉ nên được sử dụng khi có chỉ định của bác sĩ, đúng người, đúng bệnh và đúng liều lượng, thay vì tin vào những lời quảng cáo chưa được kiểm chứng.

ThS.BS Mạc Duy Hưng, Trung tâm Hồi sức tích cực, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, cho biết các sản phẩm được quảng cáo có tác dụng “bổ gan”, “thải độc” hay “làm trắng da” không đồng nghĩa với việc mang lại lợi ích cho sức khỏe.

Tự ý sử dụng các sản phẩm này có thể dẫn đến những biến chứng nguy hiểm như phản ứng quá mẫn, sốc phản vệ, nhiễm khuẩn, quá tải dịch hoặc các tác dụng không mong muốn khác, tùy thuộc vào thành phần sản phẩm và tình trạng sức khỏe của người sử dụng.

Trường hợp bệnh nhân 51 tuổi phải thở máy sau khi tự truyền dịch tại nhà là lời cảnh báo rằng những phương pháp làm đẹp, bồi bổ cơ thể hoặc “thải độc” không có chỉ định y tế có thể gây ra hậu quả nghiêm trọng.

Tiếc của, ăn thực phẩm mốc

Thói quen nguy hiểm khác là tiếp tục sử dụng ngô, gạo, lạc hoặc các loại hạt đã bị ẩm mốc vì tiếc của. Không ít người cho rằng chỉ cần cắt bỏ phần mốc hoặc làm sạch thực phẩm là có thể tiếp tục ăn mà không ảnh hưởng đến sức khỏe.

Theo bác sĩ Lâm Nguyễn Thùy An, những thực phẩm này có thể chứa aflatoxin – độc tố do nấm Aspergillus sinh ra. Aflatoxin đã được chứng minh làm tăng nguy cơ ung thư gan, đặc biệt ở những người mắc viêm gan B mạn tính.

Các chuyên gia khuyến cáo, khi thực phẩm có dấu hiệu nấm mốc, đổi màu, có mùi lạ hoặc hư hỏng, người dân cần loại bỏ thay vì cố tận dụng. Việc cắt bỏ phần mốc nhìn thấy được không bảo đảm loại bỏ hoàn toàn độc tố, bởi chúng có thể đã lan sang những phần khác của thực phẩm.

Bên cạnh đó, duy trì thói quen ăn chín, uống sôi, rửa tay trước khi ăn và bảo quản thực phẩm đúng cách cũng giúp giảm nguy cơ mắc viêm gan A và viêm gan E – những bệnh có thể lây truyền qua đường tiêu hóa.

Gan có khả năng bù trừ rất tốt, do đó nhiều bệnh lý có thể tiến triển trong thời gian dài trước khi xuất hiện triệu chứng rõ ràng. Việc chờ đến khi cơ thể có biểu hiện bất thường mới đi khám có thể khiến người bệnh bỏ lỡ cơ hội phát hiện và điều trị bệnh sớm.

Để bảo vệ lá gan, không nhất thiết phải áp dụng những biện pháp phức tạp. Duy trì chế độ ăn uống cân đối, hạn chế rượu bia, sử dụng thuốc đúng chỉ định, vận động thường xuyên, ngủ đủ giấc và khám sức khỏe định kỳ là những việc làm thiết thực giúp bảo vệ chức năng gan lâu dài.